Việc chuyển đổi sang mô hình lâm nghiệp bền vững, tự chủ nguyên liệu, nâng cấp chuỗi giá trị và tối ưu hiệu suất sinh thái trên mỗi hecta rừng sẽ quyết định vị thế dài hạn của xuất khẩu gỗ Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.
Đây là chia sẻ của Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Bùi Trung Nghĩa tại Diễn đàn “Tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy phát triển nguyên liệu bền vững cho ngành gỗ chế biến sâu” do VCCI chỉ đạo, Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp tổ chức vào chiều 23/7.
Phát biểu khai mạc Diễn đàn, Phó Chủ tịch VCCI Bùi Trung Nghĩa bày tỏ, Diễn đàn được tổ chức trong bối cảnh rất đặc biệt, khi Chính phủ đang quyết liệt triển khai các nhiệm vụ thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng với mục tiêu tạo đột phá về tăng trưởng ở mức hai con số, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia và phát triển khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế.
“Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7/2026 vừa qua, Thủ tướng Chính phủ đã nhấn mạnh một thông điệp rất rõ ràng: mọi phản ánh đúng thực tiễn của doanh nghiệp phải được xử lý triệt để, giải quyết đến cùng; phải tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về thể chế và tổ chức thực thi để khơi thông nguồn lực, tạo điều kiện cho doanh nghiệp yên tâm đầu tư, mở rộng sản xuất kinh doanh”, Phó Chủ tịch Bùi Trung Nghĩa chia sẻ.
Theo Phó Chủ tịch VCCI, trong gần ba thập kỷ qua, ngành chế biến gỗ Việt Nam đã có bước phát triển vượt bậc, trở thành một trong những ngành xuất khẩu chủ lực của đất nước với hơn 17 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu năm 2025. Từ một ngành chủ yếu gia công với quy mô nhỏ, đến nay Việt Nam hiện đứng thứ 5 thế giới, thứ 2 châu Á và dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ với sản phẩm đa dạng hiện diện tại hơn 140 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Ngành không chỉ đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm cho hàng triệu lao động mà còn là một trong số ít ngành có tỷ lệ tham gia của doanh nghiệp trong nước rất cao trong chuỗi giá trị xuất khẩu.
“Những thành quả đó là nền tảng quan trọng để chúng ta hướng tới mục tiêu phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ theo hướng hiện đại, bền vững, có giá trị gia tăng cao, đúng như định hướng của Chính phủ trong Đề án phát triển ngành công nghiệp chế biến gỗ bền vững đến năm 2030.
Tuy nhiên, nhìn một cách thẳng thắn, dư địa tăng trưởng trong giai đoạn tới sẽ không còn đến từ việc mở rộng quy mô theo chiều rộng mà phải dựa trên chất lượng tăng trưởng, năng suất và khả năng thích ứng với những yêu cầu mới của thị trường toàn cầu. Có thể nói, ngành chế biến gỗ đang đối mặt với bài toán chuyển đổi mô hình trồng gỗ lớn chất lượng cao để phát triển bền vững”, Phó Chủ tịch Bùi Trung Nghĩa chia sẻ.
Cũng theo Phó Chủ tịch Bùi Trung Nghĩa, biến động của thương mại quốc tế, các tiêu chuẩn xanh ngày càng khắt khe, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, chống mất rừng, giảm phát thải carbon hay xu hướng tiêu dùng bền vững đang đặt ra những yêu cầu hoàn toàn mới đối với ngành gỗ Việt Nam. Điều đó đòi hỏi doanh nghiệp không chỉ đổi mới công nghệ, nâng cao năng lực quản trị mà còn phải có một hệ sinh thái chính sách đủ ổn định, minh bạch và đồng bộ để có thể đầu tư dài hạn.
Để đạt 25 tỷ USD kim ngạch xuất khẩu vào năm 2030, Phó Chủ tịch Bùi Trung Nghĩa cho rằng, ngành chế biến gỗ không thể tiếp tục tăng trưởng theo chiều rộng dựa trên sinh khối ngắn hạn và nguyên liệu nhập khẩu. Việc chuyển đổi sang mô hình lâm nghiệp bền vững, tự chủ nguyên liệu, nâng cấp chuỗi giá trị và tối ưu hiệu suất sinh thái trên mỗi héc-ta đất rừng sẽ quyết định vị thế dài hạn của xuất khẩu gỗ Việt Nam trong bối cảnh thương mại toàn cầu nhiều biến động.
Do đó, phát triển nguồn nguyên liệu bền vững không chỉ là yêu cầu để đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu mà còn là nền tảng quan trọng giúp doanh nghiệp ngành gỗ nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ động nguồn cung, giảm phụ thuộc vào nguyên liệu nhập khẩu và gia tăng giá trị cho sản phẩm chế biến sâu.
“Trong bối cảnh cạnh tranh toàn cầu ngày càng gay gắt, việc xây dựng chuỗi nguyên liệu minh bạch, có khả năng truy xuất nguồn gốc và đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững sẽ quyết định khả năng tham gia sâu hơn của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị toàn cầu”, Phó Chủ tịch Bùi Trung Nghĩa nhấn mạnh.
Theo Phó Chủ tịch VCCI, thực tế cho thấy phát triển nguồn nguyên liệu bền vững không còn là câu chuyện riêng của ngành lâm nghiệp. Để xây dựng được một chuỗi cung ứng nguyên liệu bền vững, không thể chỉ dựa vào nỗ lực của doanh nghiệp hay người trồng rừng. Đây là bài toán đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa Nhà nước, địa phương, doanh nghiệp, các hiệp hội ngành hàng và người dân; trong đó, chính sách đóng vai trò kiến tạo, còn doanh nghiệp là chủ thể tổ chức thực hiện.
“Diễn đàn hôm nay được tổ chức bởi sáng kiến và sự chủ động của Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp – tiếng nói của doanh nghiệp và doanh nhân, Cơ quan của Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam, không chỉ là nơi trao đổi về nguyên liệu cho ngành gỗ, mà quan trọng hơn là diễn đàn đối thoại chính sách giữa cơ quan quản lý, địa phương, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp nhằm cùng nhận diện đúng các điểm nghẽn, đề xuất các giải pháp khả thi và thúc đẩy việc tổ chức thực hiện hiệu quả hơn trong thời gian tới.
Đây sẽ là cơ sở quan trọng để các cơ quan có thẩm quyền nghiên cứu, hoàn thiện chính sách và tạo lập môi trường thuận lợi hơn cho sự phát triển bền vững của ngành gỗ Việt Nam trong thời gian tới”, Phó Chủ tịch VCCI Bùi Trung Nghĩa nhấn mạnh
