Để thị trường tài sản số, tài sản mã hóa phát triển đúng với tiềm năng, kỳ vọng, đặc biệt là mục tiêu thu hút nguồn vốn, không ít ý kiến cho rằng, cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh hành lang pháp lý.
Theo đó, Luật Công nghiệp Công nghệ số đã chính thức có hiệu lực từ ngày 01/01/2026, cùng với Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP của Chính phủ về thí điểm thị trường tài sản mã hóa, quy định chặt chẽ về chào bán, phát hành, tổ chức thị trường và cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, trong đó yêu cầu vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng và các tiêu chuẩn nghiêm ngặt về kỹ thuật, bảo mật, quản trị rủi ro, chống rửa tiền - Đây được coi là “bộ lọc” để lựa chọn những doanh nghiệp đủ năng lực tham gia thị trường, góp phần định hình một hệ sinh thái tài sản số minh bạch và bền vững.
Ngày 20/01/2026 vừa qua, Bộ Tài chính đã ban hành Quyết định số 96/QĐ-BTC công bố các thủ tục hành chính mới trong lĩnh vực tài sản mã hóa thuộc phạm vi quản lý của Bộ. Theo quyết định này, 3 thủ tục hành chính mới được ban hành bao gồm cấp, điều chỉnh và thu hồi giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa.
Đồng thời, từ ngày 20/01, Bộ Tài chính chính thức tiếp nhận hồ sơ cấp giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa. Bên cạnh nhận hồ sơ cấp phép, Bộ Tài chính cũng đang khẩn trương hoàn thiện pháp lý để quản lý các sàn trong quá trình vận hành.
Mặc dù các chính sách cho thị trường tài sản số, tài sản mã hóa về cơ bản đã hình thành, tuy nhiên, để thị trường này phát triển đúng với tiềm năng, kỳ vọng, đặc biệt là mục tiêu thu hút nguồn vốn, không ít ý kiến cho rằng, cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh hành lang pháp lý.
Theo bà Nguyễn Vân Hiền, Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam, giai đoạn 2024-2025 đánh dấu một bước chuyển rất mạnh của Việt Nam.
“Chỉ trong hơn một năm qua, số lượng chính sách pháp lý được ban hành tương đương với nỗ lực của cả mười năm trước đó. Điều này cho thấy Việt Nam đã có sự tiếp cận rất nhanh và rất chủ động đối với thị trường tài sản số”, bà Hiền nhận định.
Đồng thời cho hay, dù Việt Nam đi sau trong việc xây dựng khung pháp lý, nhưng lại có lợi thế lớn là được học hỏi và kế thừa kinh nghiệm từ các quốc gia đi trước. Trên thực tế, phần lớn giao dịch tài sản số, tài sản mã hóa của người Việt trước đây đều diễn ra trên các sàn quốc tế. Điều này khiến thị trường phát triển nhanh nhưng thiếu sự quản lý chính thức.
Cũng theo bà Hiền, qua quá trình làm việc trực tiếp với các cơ quan quản lý như Bộ Tài chính, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tư pháp trong năm 2025, chúng tôi nhận thấy Việt Nam đã tham khảo rất kỹ các mô hình pháp lý của nhiều quốc gia. Vì vậy, không thể nói Việt Nam đang đi chậm, mà ngược lại là đang đi khá nhanh và có nền tảng tương đối vững.
Tuy nhiên, thị trường tài sản mã hóa, tài sản số trong nước hiện vẫn đang ở giai đoạn khởi phát và thí điểm. Do đó, hành lang pháp lý hiện nay mới chỉ là khung cơ bản, cần tiếp tục được rà soát, điều chỉnh trong quá trình vận hành thực tế.
“Trong giai đoạn thí điểm kéo dài 5 năm, chính sách chắc chắn sẽ còn phải điều chỉnh để phù hợp với sự phát triển cả theo chiều rộng và chiều sâu của thị trường”, bà Hiền nhấn mạnh.
Liên quan đến vấn đề này, ông Nguyễn Hải Nam, Ủy viên Thường trực Ủy ban Kinh tế Quốc hội cũng cho rằng, tài sản số, tài sản mã hóa là lĩnh vực mới, có tiềm năng lớn nhưng cũng rất phức tạp, cả về công nghệ lẫn quản lý.
Theo ông Nam, thông lệ quốc tế cho thấy quá trình phát triển pháp lý trong lĩnh vực này thường trải qua ba bước. Đầu tiên là ban hành luật khung, sau đó là triển khai sandbox và thí điểm, cuối cùng mới tiến tới xây dựng luật chuyên ngành khi thị trường đã đủ “độ chín”.
“Hiện nay, Việt Nam đang ở giai đoạn thứ hai, tức là triển khai thí điểm theo Nghị quyết 05. Đây là giai đoạn cần thời gian để giám sát chặt chẽ, đảm bảo công khai, minh bạch, từ đó tổng kết, đánh giá đầy đủ những mặt được, chưa được, cũng như các rủi ro và cơ hội”, ông Nam phân tích.
Đồng thời cho hay, việc xây dựng một bộ luật riêng cho tài sản số, tài sản mã hóa là cần thiết trong dài hạn, nhưng thời điểm ban hành cần được cân nhắc kỹ lưỡng để phù hợp với bối cảnh kinh tế và mức độ phát triển của thị trường Việt Nam.
Cùng chung quan điểm, không ít ý kiến cũng bày tỏ, nếu khung pháp lý tiếp tục được hoàn thiện theo lộ trình thận trọng nhưng chủ động, không chậm trễ, thị trường tài sản mã hóa, tài sản số tại Việt Nam hoàn toàn có thể phát triển song song với thị trường chứng khoán, trở thành một phần của hệ thống tài chính trong tương lai.
