Phân tích - Bình luận

Sau cú sốc chính trị do Nhà Trắng tạo ra tại Venezuela, viễn cảnh khai thác kho “vàng đen” ước tính trị giá khoảng 1.000 tỷ USD ở quốc gia Nam Mỹ nhanh chóng trở lại bàn nghị sự của ngành dầu khí toàn cầu. Tổng thống Donald Trump cho biết lĩnh vực này có thể đầu tư ít nhất 100 tỷ USD để tái thiết ngành năng lượng Venezuela, với điều kiện Washington bảo đảm an ninh cho các dự án.

Tuy nhiên, bất chấp tín hiệu chính trị mang tính mở đường, các tập đoàn dầu khí lớn vẫn tỏ ra dè dặt. Tại cuộc gặp với ông Trump, lãnh đạo ExxonMobil và ConocoPhillips đã không đưa ra bất kỳ cam kết cụ thể nào, trước khi Nhà Trắng giải quyết các yêu sách liên quan đến tài sản bị tịch thu trong quá khứ.

Giám đốc điều hành ExxonMobil, ông Darren Woods, thẳng thắn nhắc lại những rủi ro lịch sử: “Chúng tôi đã bị tịch thu tài sản ở đó hai lần. Vì vậy, có thể hình dung việc tái gia nhập lần thứ ba sẽ đòi hỏi những thay đổi rất đáng kể so với những gì chúng tôi từng chứng kiến.”

Đáp lại, ông Trump bác bỏ khả năng xem xét các tổn thất trong quá khứ, cho rằng đó là hệ quả của các chính quyền tiền nhiệm. “Chúng ta sẽ không nhìn lại những gì mọi người đã mất. Đó là lỗi của một vị tổng thống khác. Các ông sẽ kiếm được rất nhiều tiền, nhưng chúng ta sẽ không quay lại,” ông nói.

Theo Giám đốc điều hành ConocoPhillips, ông Ryan Lance, bài toán Venezuela không chỉ nằm ở khai thác dầu mà còn ở tài chính. Ông cho rằng hệ thống ngân hàng quốc tế sẽ phải đóng vai trò trung tâm trong việc tái cơ cấu khối nợ khổng lồ của quốc gia này, đồng thời cung cấp nguồn vốn hàng tỷ USD để khôi phục cơ sở hạ tầng năng lượng đã xuống cấp nghiêm trọng.

“Nếu nghĩ đến những bước đi táo bạo, chúng ta cũng phải tính đến việc tái cấu trúc toàn bộ hệ thống năng lượng của Venezuela, bao gồm cả PDVSA,” ông Lance nhấn mạnh.

Trong khi các “ông lớn” còn do dự, Chevron hiện là tập đoàn dầu khí Mỹ duy nhất vẫn duy trì hoạt động tại Venezuela thông qua các liên doanh với PDVSA. Phó Chủ tịch Mark Nelson cho biết Chevron có kế hoạch nhanh chóng nâng sản lượng, hiện vào khoảng 240.000 thùng/ngày, khi các điều kiện hoạt động dần được nới lỏng.

Ở cấp độ chính sách, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent thừa nhận Washington có thể sẽ phải dựa nhiều hơn vào các công ty dầu khí độc lập và quy mô nhỏ, thay vì các tập đoàn lớn, để thúc đẩy dòng vốn vào Venezuela.

Phát biểu tại Câu lạc bộ Kinh tế Minnesota, ông cho rằng các “ông lớn” thường vận hành chậm chạp do bị ràng buộc bởi cơ cấu quản trị phức tạp và hội đồng quản trị độc lập, khiến họ kém linh hoạt trước những thị trường có rủi ro chính trị cao.

“Các công ty dầu khí độc lập và những nhà thăm dò mạo hiểm - từ doanh nghiệp đến cá nhân - đang liên tục gọi cho chúng tôi,” ông Bessent nói và cho biết, họ muốn đến Venezuela ngay lập tức.

Trương Khắc Trà