Kinh tế địa phương

Đây không chỉ là những con số biết nói về tăng trưởng mà còn là minh chứng cho chiến lược đúng đắn trong việc lấy kinh tế biển làm động lực dẫn dắt sự phát triển bền vững của địa phương.

Tầm vóc cửa ngõ giao thương quốc tế

Trong lộ trình trở thành trung tâm kinh tế biển bền vững của cả nước, tỉnh Quảng Ninh đã ưu tiên nguồn lực tối đa để hiện đại hóa hạ tầng hàng hải. Với 15 cảng biển và 44 cầu cảng có tổng chiều dài gần 7km, địa phương này đã hình thành một hệ sinh thái cảng biển có năng lực cạnh tranh vượt trội. Hệ thống 11 tuyến luồng quan trọng như Hòn Gai - Cái Lân, Cẩm Phả, Vạn Gia liên tục được duy tu, đảm bảo vận hành thông suốt cho các mạch máu giao thương.

Điểm nhấn nổi bật trong năng lực khai thác của Quảng Ninh chính là khả năng tiếp nhận những con tàu siêu trường siêu trọng. Hiện nay, khu neo Hòn Nét - Cẩm Phả có thể đón tàu trọng tải đến 120.000 tấn, trong khi các cầu bến khác sẵn sàng phục vụ tàu container và tàu rời lên đến 85.000 tấn. Sự phát triển này giúp hoạt động cảng biển của tỉnh duy trì mức tăng trưởng ổn định từ 8-10% mỗi năm, tạo tiền đề vững chắc cho việc thực hiện thành công Nghị quyết số 36-NQ/TW về phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam.

Lợi thế cạnh tranh của Quảng Ninh còn được nhân lên gấp bội nhờ hệ thống hạ tầng giao thông kết nối "có một không hai". Với 2 tuyến cao tốc hiện đại và 8 tuyến quốc lộ tổng chiều dài hơn 633km, hàng hóa từ các khu bến chính có thể tỏa đi các tỉnh thành và vươn sang thị trường Trung Quốc một cách nhanh chóng.

Sự liên thông này không chỉ thu hút các nhà đầu tư mà còn ghi dấu ấn với hệ thống cảng du lịch đẳng cấp quốc tế như Hạ Long, Tuần Châu – những "đòn bẩy" quan trọng để chuyển dịch kinh tế theo hướng tăng nhanh tỷ trọng dịch vụ cao cấp và tăng trưởng xanh.

Nhờ đó, kinh tế biển của tỉnh Quảng Ninh đã có bước phát triển mạnh mẽ, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP duy trì ở mức cao hai con số trong giai đoạn 2016-2025. Tổng thu ngân sách từ kinh tế biển giai đoạn 2020-2025 đạt trên 47.660 tỷ đồng, khẳng định vai trò ngày càng rõ nét của khu vực kinh tế này.

Dưới góc nhìn doanh nghiệp, đại diện Công ty CP Cảng Cái Lân chia sẻ, việc hoàn thiện hạ tầng kết nối đã tạo ra đột phá về năng lực thông quan, giảm chi phí logistics và nâng cao vị thế cạnh tranh cho hệ thống cảng Quảng Ninh. Đây chính là mắt xích quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu tại khu vực phía Bắc.

Hướng tới trung tâm logistics bền vững của khu vực

Tiếp nối đà tăng trưởng, Bí thư Tỉnh ủy Quảng Ninh Quản Minh Cường cho biết, tỉnh đang dồn lực phát triển hệ thống cảng biển gắn liền với các khu công nghiệp thông qua việc rà soát quy hoạch và sắp xếp lại các bến cảng. Quảng Ninh kiên quyết ưu tiên quỹ đất cho các dự án xanh, dịch vụ giá trị gia tăng cao và các khu hậu cần logistics đạt chuẩn quốc tế. Những dự án trọng điểm như cảng Vạn Ninh hay cảng Hòn Nét - Con Ong được kỳ vọng sẽ tạo ra xung lực mới cho toàn vùng kinh tế Đông Bắc.

Nhấn mạnh về định hướng liên kết vùng, ông Nguyễn Văn Công - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ninh khẳng định, địa phương cần triển khai đồng bộ các giải pháp để gắn kết sự phát triển giữa các khu kinh tế ven biển, từ cửa khẩu Móng Cái đến các động lực Vân Đồn, Cô Tô. Theo đó, việc phát triển các khu công nghiệp phải đảm bảo tính kế thừa, tối ưu hóa sự kết nối giữa giao thông với di sản và dịch vụ du lịch, đồng thời coi bảo vệ môi trường biển là điều kiện tiên quyết.

Tầm nhìn chiến lược này đã thúc đẩy sự bứt phá của các "cực tăng trưởng" như Vân Đồn, Móng Cái hay Quảng Yên. Nếu Khu kinh tế Vân Đồn là hình mẫu về phát triển đa ngành thì Khu kinh tế cửa khẩu Móng Cái lại giữ vai trò then chốt trong kinh tế biên mậu với thị trường tỷ dân.

Đánh giá về môi trường này, ông Nguyễn Anh Tú - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Thành Công nhận định, việc Quảng Ninh kiên trì theo đuổi mô hình "Khu kinh tế xanh" là yếu tố then chốt thu hút nhà đầu tư chiến lược. Sự kết nối đồng bộ giữa các Khu kinh tế và cảng nước sâu giúp doanh nghiệp tối ưu hóa chuỗi cung ứng và yên tâm đầu tư dài hạn vào công nghệ sạch.

Có thể khẳng định, với lộ trình di dời các cơ sở ô nhiễm và ưu tiên không gian cho các dự án giá trị cao, Quảng Ninh đang đặt nền móng vững chắc cho một hệ sinh thái công nghiệp – cảng biển bền vững, phù hợp với xu hướng chuyển dịch xanh toàn cầu – ông Tú nhấn mạnh.

Theo các chuyên gia, để kinh tế biển thực sự bền vững, Quảng Ninh cần tiếp tục tăng cường liên kết không gian kinh tế giữa ven bờ, biển và đảo. GS.TS Mai Trọng Nhuận - Nguyên Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội nhấn mạnh, cần quan tâm đúng mức đến bảo tồn hệ sinh thái, phát triển nuôi trồng hải sản công nghệ cao gắn với bảo vệ môi trường và thúc đẩy năng lượng tái tạo ngoài khơi.

Đây cũng là định hướng mà lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh đang rốt ráo triển khai thông qua việc kêu gọi các tập đoàn tài chính, ngân hàng và các hãng tàu lớn đặt trụ sở tại địa phương, tạo đà cho một tương lai kinh tế biển phát triển vượt trội và bền vững.

Lan Vũ