Kinh tế

Chia sẻ với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam nhận định, triển vọng tăng trưởng kinh tế năm 2026 có nhiều yếu tố thuận lợi hơn và kỳ vọng tốc độ tăng trưởng sẽ cao hơn kết quả của năm 2025

Năm 2025 sắp khép lại với nhiều biến động trên bản đồ kinh tế toàn cầu - từ xung đột địa chính trị, chính sách tiền tệ thắt chặt ở các nền kinh tế lớn, cho đến áp lực lạm phát và thương mại toàn cầu chững lại. Trong bối cảnh đó, kinh tế Việt Nam vẫn nổi lên như một điểm sáng hiếm hoi của khu vực, khi vừa duy trì được ổn định vĩ mô, vừa giữ vững đà tăng trưởng tích cực.

- Ông nhận định như thế nào về điểm nhấn của kinh tế Việt Nam năm 2025?

Trong bối cảnh biến động của nền kinh tế toàn cầu cũng như khu vực, chúng ta thấy kinh tế vĩ mô của Việt Nam được duy trì ổn định là nền tảng vô cùng quan trọng để thực hiện các mục tiêu khác của nền kinh tế. Theo đó, kinh tế vĩ mô ổn định được thể hiện qua cân đối được chỉ số lạm phát, chỉ số giá tiêu dùng, ngân sách, cán cân thương mại,… là cơ sở để duy trì tăng trưởng cao và tạo tiền đề cho các năm tiếp theo.

Chúng ta nhìn thấy động lực tăng trưởng khác như hoạt động ngoại thương đạt được những thành tựu nổi bật. Trong đó, kim ngạch xuất nhập khẩu vượt mức 930 tỷ USD là yếu tố tăng trưởng quan trọng bởi nền kinh tế chúng ta phụ thuộc nhiều vào xuất khẩu, hoạt động này sẽ hỗ trợ cho hoạt động của doanh nghiệp.

Bên cạnh đó là vấn đề đầu tư công, tốc độ giải ngân được cải thiện rõ rệt, cao hơn so với cùng kỳ năm ngoái về cả số tuyệt đối và tỷ lệ giải ngân. Chúng ta đã đạt mức độ tăng đầu tư công mạnh mẽ đóng góp trực tiếp cho tổng cầu của nền kinh tế. Đầu tư tư nhân cũng khởi sắc, ghi nhận được thổi luồng không khí mới từ Nghị quyết 68-NQ/TW. Nhiều dự án lớn, nhỏ của các doanh nghiệp tư nhân đã được khởi công, nhiều dự án đã được tháo gỡ vướng mắc pháp lý và tái khởi động trở lại, số lượng doanh nghiệp đăng ký mới và quay trở lại thị trường gia tăng, tạo ra làn sóng đầu tư mới không chỉ trong năm nay mà còn hứa hẹn bùng nổ mạnh hơn trong năm 2026. Một điểm nữa là tiêu dùng cá nhân và hộ gia đình gia tăng, mức hơn 10%.

Nhìn tổng thể các động lực tăng trưởng truyền thống được duy trì trong bối cảnh kinh tế vĩ mô ổn định đây là điểm sáng. Chúng ta cũng bắt đầu có bước chuyển sang các động lực tăng trưởng mới như tăng trưởng xanh, kinh tế số, mô hình tăng trưởng dựa trên đổi mới sáng tạo, các động lực này đã được hình thành và đang đẩy mạnh hơn nữa.

- Tuy nhiên tăng trưởng của Việt Nam hiện vẫn dựa vào nguồn vốn tín dụng, trong khi chúng ta đặt mục tiêu tăng trưởng tham vọng hai chữ số giai đoạn tiếp theo?

Trên thực tế như bất kỳ nền kinh tế nào khi đang trong quá trình dịch chuyển sang quy mô lớn hơn với trình độ tăng trưởng cao hơn, quá trình này kể cả các “con hổ” châu Á trước đây hoặc một số nền kinh tế ở các nước châu Âu, đều cho thấy ban đầu phải dựa nhiều trên lao động, dựa nhiều trên vốn, tuy nhiên điểm khác biệt là sau đó họ đều nhanh chóng dịch chuyển sang mô hình tăng trưởng mới, tăng trưởng dựa vào các nhân tố tổng hợp TFP, dựa trên năng suất, dựa trên các yếu tố khoa học công nghệ. Điều này đặt ra thách thức mới cho nền kinh tế của Việt Nam.

Chúng ta đã thành công trong 3 thập niên vừa qua khi tăng trưởng cao dựa trên các yếu tố thuận lợi về lao động vốn, một số tài nguyên thiên nhiên. Nhưng mô hình này có giới hạn và đây là giai đoạn chúng ta phải chuyển mình sang mô hình tăng trưởng mới, mô hình tăng trưởng dựa nhiều hơn vào nhân tố tổng hợp năng suất, công nghệ, năng lực đổi mới sáng tạo. Đặt vấn đề này trong thời gian qua, đã có nhiều chính sách, nỗ lực của Chính phủ và cộng đồng doanh nghiệp.

- Chúng ta bước vào năm 2026 - năm đầu tiên của giai đoạn tăng trưởng hai con số như thế nào, thưa ông?

Chúng ta đã có tiền đề tương đối tốt của năm 2025 kinh tế vĩ mô ổn định và động lực tăng trưởng được duy trì, bước sang năm 2026 các động lực này tiếp tục được duy trì và được hỗ trợ nhiều hơn bởi các điều kiện thuận lợi của kinh tế toàn cầu, khi mà các nền kinh tế lớn, các thị trường lớn của Việt Nam như Mỹ, Trung Quốc, EU, ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc tiếp đà tăng trưởng, cải thiện được tốc độ tăng trưởng của mình và đặc biệt một số chính sách nới lỏng tiền tệ của các nền kinh tế này sẽ tác động trực tiếp tới hoạt động xuất nhập khẩu của nền kinh tế Việt Nam.

Bên cạnh đó, dòng vốn đầu tư sẽ tiếp tục gia tăng khi chúng ta hái “quả ngọt” từ những nỗ lực cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính, làm gia tăng đầu tư tư nhân. Niềm tin của nhà đầu tư và người tiêu dùng cũng tiếp tục củng cố thông qua cải cách thể chế, giúp dòng đầu tư tăng cao. Cùng với việc chuyển dịch mô hình tăng trưởng, kỳ vọng những dòng đầu tư này cũng sẽ chuyển dịch sang lĩnh vực đầu tư sáng tạo, dựa nhiều hơn khoa học công nghệ và tri thức.

- Những giải pháp trọng tâm nào cần được tập trung, thưa ông?

Năm 2026 triển vọng tăng trưởng kinh tế có nhiều yếu tố thuận lợi hơn và chúng ta kỳ vọng tốc độ tăng trưởng sẽ cao hơn kết quả của năm 2025. Để đạt mức tăng trưởng hai con số, Việt Nam cần vừa duy trì, vừa làm mới các động lực tăng trưởng truyền thống, đồng thời phát triển mạnh các động lực tăng trưởng mới, chúng ta cần chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang tăng trưởng về chất lượng.

Đặc biệt, yếu tố xuyên suốt và có tính quyết định chính là cải thiện môi trường kinh doanh và cải cách thể chế.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Thy Hằng thực hiện