Ô tô - Xe máy

Xe máy điện vượt lên?

Vào giữa tháng 9/2025, trong buổi gặp hơn 600 nhà phân phối, Công ty VinFast đã đặt mục tiêu sẽ bán 1,5 triệu xe máy điện vào năm 2026. Các nhà phân phối đã hưởng ứng và nhất trí cao với mục tiêu này.

Đại diện VinFats khi đó đã lý giải về tính khả thi của mục tiêu trên. Cụ thể, VinFast đã triển khai một loạt chính sách hỗ trợ dành cho khách hàng trên toàn quốc. Mua xe điện VinFast được giảm giá, được hỗ trợ lệ phí trước bạ, hỗ trợ vay trả góp, đổi xe xăng sang xe điện… Về sản phẩm, VinFast ra mắt các dòng xe máy điện có thể đổi pin, đang triển khai hệ thống trạm đổi pin với quy mô gấp 4 lần hệ thống trạm xăng, dầu toàn quốc. Ngoài ra, chủ xe máy điện VinFast sẽ được sạc miễn phí tại trạm công cộng V-Green trên toàn quốc, đến hết ngày 31/5/2027.

Doanh số bán xe máy điện của VinFats đã tăng trưởng tích cực kể từ khi các chính sách này được triển khai. Quý 3/2025 hệ thống phân phối của VinFast đã bán được 120.052 xe, tương đương với doanh số quý 1 và quý 2 cộng lại. Còn cả năm 2025 đạt 406.453 xe tăng gần 6 lần so với con số gần 71.000 xe của năm 2024.

Ngoài chính sách của nhà sản xuất, tiêu thụ xe máy điện còn chịu tác động từ những yếu tố khác. Các đô thị lớn như TP Hồ Chí Minh, Hà Nội đang xây dựng và triển khai kế hoạch hạn chế từng bước, tiến tới cấm xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch. TP HCM và Hà Nội là 2 thị trường tiêu thụ xe máy lớn nhất cả nước. Khi thực hiện chính sách hạn chế, cấm xe máy sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ tạo nên những thay đổi lớn về tiêu dùng.

Theo khảo sát của Công ty nghiên cứu thị trường Asia Plus thực hiện vào cuối quý 3/2025, nhiều cư dân tại TP HCM và Hà Nội có kế hoạch chọn mua xe máy điện cho lần tiếp theo, thay vì xe máy xăng. Cụ thể có 54% số người được hỏi cho biết, họ sẽ chọn xe máy điện cho lần mua tiếp theo và chỉ 24% chọn xe chạy xăng. Riêng tại Hà Nội, tỷ lệ người được hỏi chọn xe máy điện là 60%. Lý do chính ưu tiên mua xe điện là do các chính sách của Chính phủ ủng hộ loại xe này.

Theo số liệu của một số công ty nghiên cứu thị trường, thị trường xe máy điện Việt Nam tăng trưởng từ gần 90%-200% (tùy từng phân khúc) trong năm 2025. Dự báo tiếp tục tăng cao trong năm 2026.

Xe máy xăng “lùi vào dĩ vãng”?

Nếu mục tiêu của VinFats đặt ra thành hiện thực, cộng với xe máy điên của các doanh nghiệp khác, thì tổng tiêu thụ ước tính sẽ lên đến gần 2 triệu xe/năm.

Theo số liệu từ Bộ Công an, năm 2025 có hơn 3,2 triệu xe máy được đăng ký mới. Trong khi đó, Ngân hàng thế giới ước tính, có tổng cộng khoảng 32 triệu xe máy các loại sẽ được bán ra tại Việt Nam trong giai đoạn 2025- 2035. Bình quân vào khoảng gần 3 triệu xe/năm. Còn quy mô thị trường xe máy Việt Nam trong 10 năm trở lại đây cũng luôn duy trì ở mức 2,8-3,3 triệu xe/năm.

Quy mô thị trường duy trì ổn định, trong khi tiêu thụ xe máy điện tăng thì xe máy xăng tất yếu sẽ phải giảm. Nếu tiêu thụ xe máy điện lên đến gần 2 triệu xe/năm thì xe máy xăng sẽ giảm khoảng 1 triệu xe. Từ mức hơn 2,6 triệu xe năm 2025 xuống còn khoảng 1,6 triệu xe năm 2026. Cho dù kịch bản tiêu thụ gần 2 triệu xe máy điện không thành hiện thực, đạt thấp hơn, chỉ vào khoảng hơn 1 triệu xe/năm thì ước tính tiêu thụ xe máy xăng cũng sẽ giảm từ 500 - 600 nghìn xe.

Trong khi đó, tổng công suất sản xuất xe máy xăng tại Việt Nam hiện nay gần 4 triệu xe/năm, chưa kể xe nhập khẩu nguyên chiếc. Khi tiêu thụ xe máy xăng giảm mạnh mà công suất lại dư thừa lớn, cạnh tranh sẽ rất khốc liệt, giá giảm mạnh. Những hãng xe máy có doanh số bán thấp từ vài nghìn đến vài chục nghìn xe/năm đứng trước nguy cơ bị loại khỏi cuộc chơi, nếu không kịp chuyển đổi. Có lẽ “thời hoàng kim” của xe máy xăng đang lùi dần vào dĩ vãng.

HẢI LINH