Doanh nghiệp

Doanh nghiệp

Đổi mới tài chính đất đai, khơi thông nguồn lực đầu tư

Hạnh Lê 11/02/2026 23:38

Tiền sử dụng đất, tiền thuê đất một số lĩnh vực trọng điểm của nền kinh tế được đổi mới căn bản với những ưu đãi đột phá nhằm thu hút các nguồn lực đầu tư.

Đây là nội dung quan trọng được đề cập tại Nghị định số 50 của Chính phủ quy định chi tiết các nội dung liên quan đến tiền sử dụng đất, tiền thuê đất. Nghị định thể chế hoá Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị và Nghị quyết số 254 của Quốc hội quy định một số cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thi hành Luật Đất đai năm 2024.

khu CNC
Nhiều loại hình cơ sở khoa học và công nghệ được miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê (ảnh minh hoạ)

Thu hút đầu tư công nghệ cao

Theo Bộ Tài chính, ngoài mục tiêu trên, các cơ chế, chính sách đặc thù được ban hành còn góp phần khơi thông và sử dụng hiệu quả nguồn lực đất đai cho phát triển kinh tế xã hội. Đồng thời, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa nhà nước, người sử dụng đất và nhà đầu tư; đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, giảm chi phí tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp.

Trong đó, nổi bật là những ưu đãi đặc biệt chưa từng có về tiền thuê đất cho lĩnh vực khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia - những động lực trung tâm của tăng trưởng cao trong giai đoạn tới.

Cụ thể nhiều loại hình cơ sở khoa học và công nghệ được miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê. Đó là đất xây dựng phòng thí nghiệm, cơ sở ươm tạo công nghệ, ươm tạo doanh nghiệp khoa học và công nghệ; cơ sở thực nghiệm, sản xuất thử nghiệm; các viện, trung tâm R&D công nghệ số và dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, phần mềm, chip bán dẫn, AI.

Đặc biệt, Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia và các khu công nghệ số tập trung được hưởng cơ chế miễn tiền thuê đất trọn đời. Chủ đầu tư hạ tầng khu công nghệ số tập trung không được tính tiền thuê đất được miễn vào giá cho thuê hạ tầng. Chủ trương này nhằm góp phần giảm chi phí đầu vào và tăng sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư công nghệ cao,

Bên cạnh cơ chế ưu đãi trên, theo Bộ Tài chính, cải cách thủ tục hành chính về tiền thuê đất cũng được đẩy mạnh hướng đến việc giảm tối đa thủ tục và chi phí tuân thủ. Với trường hợp người sử dụng đất thuộc diện được miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê không phải thực hiện thủ tục xác định giá đất và không cần làm hồ sơ đề nghị miễn. Trường hợp được giảm tiền thuê đất, hồ sơ được xử lý theo cơ chế một cửa liên thông vừa rút ngắn thời gian vừa tăng tính minh bạch.

ban dan
Cải cách thủ tục hành chính về tiền thuê đất được đẩy mạnh hướng đến việc giảm tối đa thủ tục, chi phí tuân thủ và tăng khả năng tiếp cận đất đai của doanh nghiệp

Khơi thông nguồn lực đầu tư các lĩnh vực thiết yếu

Đổi mới căn bản chính sách tính và ưu đãi tiền thuê đất đối với các dự án trong lĩnh vực xã hội hóa cũng là một trong những điểm nhấn quan trọng nhằm thu hút mạnh mẽ hơn nữa nguồn lực xã hội đầu tư vào các lĩnh vực thiết yếu như giáo dục đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường và giám định tư pháp.

Đi cùng với việc mở rộng phạm vi áp dụng ưu đãi, quy định mới phân cấp mạnh mẽ cho các địa phương. Ủy ban nhân dân cấp tỉnh trình Hội đồng nhân dân cùng cấp quyết định mức ưu đãi miễn tiền thuê đất đối với từng khu vực, lĩnh vực để áp dụng đối với dự án xã hội hóa thuộc danh mục loại hình, tiêu chí xã hội hóa do Thủ tướng Chính phủ ban hành cho phù hợp với tình hình thực tế tại địa phương.

Theo Bộ Tài chính, nguyên tắc xác định ưu đãi được thiết kế linh hoạt, mức tối thiểu theo quy định chung và mức tối đa là miễn tiền thuê đất cho toàn bộ thời hạn thuê. Điều này giúp nhà đầu tư giảm đáng kể chi phí tiếp cận đất đai tạo điều kiện tập trung nguồn lực nâng cao chất lượng dịch vụ công phục vụ nhân dân

Tiếp cận đất đai vốn một trong những khó khăn, thách thức lớn mà doanh nghiệp phải đối mặt lâu nay. Theo báo cáo PCI năm 2024 được VCCI công bố, mặc dù nhiều tiêu chí phản ánh chất lượng quản trị kinh tế cấp tỉnh có cải thiện nhưng tiếp cận đất đai với doanh nghiệp nói chung vẫn là một tồn tại nổi bật.

Song song với ưu đãi, chính sách cũng quy định rõ trách nhiệm của các cơ sở xã hội hóa. Sau khi dự án đi vào hoạt động, cơ quan có thẩm quyền sẽ kiểm tra việc đáp ứng các tiêu chí xã hội hóa đã cam kết. Trường hợp không đáp ứng điều kiện hoặc sử dụng đất sai mục đích, đơn vị vi phạm sẽ bị thu hồi toàn bộ số tiền thuê đất đã được miễn, giảm và phải nộp thêm khoản tiền chậm nộp theo quy định pháp luật về quản lý thuế.

Hạnh Lê