Công nghệ
Công nghệ số đưa hàng Việt ra thị trường lớn
Năm 2026, công nghệ số được nhận định sẽ “rời” công sở để đi xuống các địa phương, đưa hàng Việt vươn ra các thị trường lớn.
Song song với các kênh bán hàng truyền thống, ngay từ đầu năm, nhiều địa phương trên cả nước đã mở “chợ số” cho một số sản phẩm nông sản chủ lực hay sản phẩm OCOP, sản vật địa phương… và tổ chức các phiên livestream giới thiệu, quảng bá sản phẩm.
Nắm bắt cơ hội
Hà Nội là một trong những địa phương tiên phong phát triển “chợ số”, đặc biệt tại các xã ngoại thành với lợi thế sở hữu nhiều làng nghề thủ công mỹ nghệ truyền thống; các nông sản đặc sản, sản phẩm OCOP. Ngoài việc hợp tác mở gian hàng trên sàn thương mại điện tử hoặc livestream qua các mạng xã hội, một số địa phương còn xây dựng sàn thương mại điện tử riêng để giới thiệu, quảng bá sản phẩm đặc trưng.
Thanh Trì Mart là một trong số những sàn thương mại điện tử địa phương được đưa vào vận hành. Ông Lã Văn Huy - Chủ tịch UBND xã Thanh Trì nhấn mạnh: đây là cầu nối các hộ sản xuất, kinh doanh với thị trường. Trên nền tảng số, các sản phẩm nông nghiệp, sản phẩm OCOP, hàng hóa đặc trưng của địa phương được giới thiệu, quảng bá rộng rãi, mở ra thêm kênh tiêu thụ, giảm dần sự phụ thuộc vào các đầu mối trung gian, góp phần nâng cao giá trị sản phẩm.
Đối với các hộ kinh doanh, tham gia thương mại điện tử chính là tiếp cận phương thức kinh doanh hiện đại, từng bước nâng cao chất lượng sản phẩm, cải thiện dịch vụ và xây dựng thương hiệu. Với chính quyền địa phương, chuyển đổi số đang trở thành công cụ thiết thực, gắn liền với sinh kế và thu nhập của các hộ kinh doanh, đồng thời thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương theo hướng bền vững.
Chuyển dịch hoạt động kinh doanh lên môi trường mạng là tất yếu để thích ứng và tận dụng với những thay đổi trong hành vi tiêu dùng. Ông Nguyễn Hữu Tuấn - Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và công nghệ số thông tin: theo thống kê, hiện 55% dân số Việt Nam có xu hướng mua sắm trực tuyến. Xu hướng này tiếp tục được duy trì khi Việt Nam được đánh giá có lợi thế dân số trẻ, tỷ lệ dùng điện thoại thông minh là 85%, chi phí data thấp và khả năng thích ứng nhanh với các công nghệ mới.
Với tiềm năng thị trường tiêu dùng lớn, một nông sản xuất khẩu nổi tiếng của Việt Nam mới đây cũng được “số hoá”. Đó là sầu riêng Đắk Lắk. Đang ở giai đoạn đỉnh cao mang lại hàng tỷ USD xuất khẩu song những doanh nghiệp làm sầu riêng nhận thấy, để tiếp tục đưa mặt hàng này đi đường dài phải có năng lực số, năng lực truyền thông.
Đặc biệt, trong bối cảnh thị trường xuất khẩu ngày càng yêu cầu cao về chất lượng, truy xuất nguồn gốc và tiêu chuẩn thương hiệu, việc đưa sầu riêng lên số là hướng đi bắt buộc để nâng cao năng lực chuẩn hóa, tăng sức cạnh tranh và giảm phụ thuộc vào các kênh tiêu thụ truyền thống. Con đường này góp phần phát triển thương hiệu sầu riêng tại thị trường nội địa.
Công cụ đắc lực của doanh nghiệp
Ông Nguyễn Hữu Tuấn nhấn mạnh: các địa phương đã đồng hành cùng Chính phủ điện tử phát triển thương mại điện tử ngày càng mạnh mẽ. Dự báo, thương mại điện tử có thể chiếm 60 -70% tổng giá trị hàng hoá của nền kinh tế số tại Việt Nam.
Cơ hội lớn đang mở ra cho các hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa. Theo ông Nguyễn Hữu Tuấn, với chính sách hỗ trợ của Chính phủ, thương mại điện tử giúp doanh nghiệp nhỏ và vừa thuận lợi hơn trong việc tham gia chuỗi giá trị số, vượt qua giới hạn địa lý và tiếp cận thị trường rộng lớn hơn.
Đáng chú ý, từ giữa năm 2026, Luật Thương mại điện tử có hiệu lực thực thi, thiết lập khung pháp lý chặt chẽ hơn, hướng đến phát triển thương mại điện tử xanh, bền vững, hỗ trợ doanh nghiệp do phụ nữ làm chủ, startup, doanh nghiệp vùng khó khăn. Luật cũng sẽ quy định rõ ràng và tăng trách nhiệm của các chủ thể ở mô hình kinh doanh mới như livestream bán hàng, nền tảng tích hợp đa dịch vụ, tiếp thị liên kết, giao kết hợp đồng tự động. Theo ông Tuấn, những quy định trên góp phần quan trọng để củng cố niềm tin người tiêu dùng, tạo môi trường cạnh tranh lành mạnh, hỗ trợ doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh chân chính phát triển trong kỷ nguyên kinh tế số.
Vấn đề còn lại, cần sự tham gia tích cực và chủ động hơn nữa của chính quyền các địa phương như cách Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đang thực hiện để công nghệ số lan toả mạnh mẽ hơn, đưa thương mại điện tử trở thành công cụ hỗ trợ hiệu quả cho doanh nghiệp. Theo thống kê, hiện nay, 2 thành phố lớn là Hà Nội và TP Hồ Chí Minh đang chiếm trên 80% tổng giá trị giao dịch về thương mại điện tử cả nước. Các địa phương còn lại chỉ chiếm chưa đến 20% cho thấy nếu chỉ tập trung vào thương mại điện tử của các thành phố lớn chưa tạo được sự phát triển bền vững.