Chứng khoán

Lo ngại từ giá dầu leo thang

Tình hình xung đột tại Trung Đông đã dẫn tới những biến động mạnh trên thị trường tài chính toàn cầu, đặc biệt là giá dầu đã tăng lên hơn 100 USD/thùng do gián đoạn nguồn cung.

Theo đánh giá của CTCK MBS, nếu eo biển Hormuz bị đóng hoàn toàn kéo dài, kịch bản cực đoan có thể khiến giá dầu đạt mức tới 130-200 USD/thùng nếu mất 10- 20% nguồn cung toàn cầu, tương đương lượng sụt giảm xấp xỉ 10-20 triệu thùng/ngày.

Tuy nhiên, MBS dự báo xác suất xảy ra giả định này là không cao, mà nghiêng về ước tính nguồn cung dầu qua khu vực eo biển Hormuz sẽ không đứt gãy và chỉ ở mức độ tắc nghẽn, gián đoạn xảy ra chủ yếu ở tổng lưu thông, xuất khẩu khiến một phần lượng dầu không thể tới các trung tâm tiêu thụ ngay lập tức.

CTCK VPBankS cũng đưa ra ba kịch bản với giá dầu đó là: Kịch bản thứ nhất, xung đột tại Trung Đông chỉ xảy ra trong 1-2 tuần (với xác suất khá thấp, khoảng 10-15%). Khi đó giá dầu WTI có thể ổn định quanh 100 USD/thùng.

Kịch bản thứ hai, leo thang trung hạn từ 1-3 tháng, đây là kịch bản có xác suất cao nhất. Eo biển Hormuz có thể bị đóng cửa một phần, khiến thị trường lo ngại về nguồn cung. Giá dầu WTI trong trường hợp này sẽ dao động quanh vùng 120-150 USD/thùng.

Kịch bản thứ ba, xung đột kéo dài trên 6 tháng, mặc dù khả năng thấp nhưng tác động rất lớn. Giá dầu có thể vượt 150 USD/thùng, thậm chí phá kỷ lục lịch sử năm 2008.

Điểm cần lưu ý là giá dầu cao không chỉ là câu chuyện năng lượng. Nó có thể kéo theo lạm phát toàn cầu và suy giảm tăng trưởng, tạo ra một môi trường kinh tế khó điều hành.

Trước biến động mạnh của thị trường năng lượng toàn cầu và rủi ro gián đoạn nguồn cung, Tổ công tác bảo đảm an ninh năng lượng đã đề xuất triển khai đồng bộ các giải pháp để ổn định thị trường xăng dầu trong nước.

Trong ngắn hạn, ưu tiên bảo đảm nguồn cung dầu thô cho các nhà máy lọc dầu, đặc biệt là Nhà máy lọc hóa dầu Nghi Sơn, thông qua việc đa dạng hóa nguồn nhập khẩu dầu thô nhằm duy trì sản lượng xăng dầu ổn định và giảm phụ thuộc vào một khu vực cung ứng. Đồng thời, các doanh nghiệp đầu mối phải thực hiện kế hoạch tổng nguồn xăng dầu tối thiểu năm 2026 và duy trì mức dự trữ thương mại theo quy định để bảo đảm nguồn cung liên tục.

Cơ quan quản lý cũng sẽ tăng cường kiểm tra thị trường, ngăn chặn đầu cơ, găm hàng, thao túng giá hoặc buôn lậu xăng dầu. Về điều hành giá, Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đang xây dựng các kịch bản bình ổn, có thể điều chỉnh thuế và sử dụng Quỹ bình ổn giá nhằm giảm biến động giá bán lẻ và hạn chế tác động đến lạm phát.

Trong dài hạn, Việt Nam sẽ mở rộng quy mô dự trữ xăng dầu quốc gia, xây dựng hệ thống dự trữ phối hợp giữa Nhà nước và doanh nghiệp, đồng thời thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu năng lượng sang nhiên liệu sinh học, năng lượng tái tạo và các giải pháp tiết kiệm năng lượng để giảm phụ thuộc vào xăng dầu và tăng khả năng chống chịu trước biến động địa chính trị.

Theo dõi các kịch bản thị trường

Về tác động đến thị trường chứng khoán, ông Trần Hoàng Sơn, Giám đốc Chiến lược đầu tư tại VPBankS phân tích một diễn biến đáng chú ý cần theo dõi hiện nay là dòng vốn quốc tế đang rút mạnh khỏi các thị trường châu Á.

Khi chỉ số DXY tăng và tâm lý phòng thủ lan rộng, dòng vốn thường quay về các tài sản an toàn tại Mỹ, đặc biệt là quỹ thị trường tiền tệ. Chỉ trong một tuần, lượng vốn rút khỏi các thị trường châu Á đã rất đáng chú ý: Đài Loan (khoảng 8,8 tỷ USD); Hàn Quốc (khoảng 3,2 tỷ USD); Ấn Độ (khoảng 1,6 tỷ USD); Thái Lan (khoảng 400 triệu USD); Việt Nam (khoảng 227 triệu USD).

Ông Sơn cho rằng tác động không chỉ nằm ở điểm số thị trường mà còn ở tính thanh khoản. Khi dòng vốn ngoại rút ra, thanh khoản suy giảm và tâm lý phòng thủ thường lan rộng trong toàn bộ hệ thống.

Với chỉ số VN-Index, cấu trúc kỹ thuật đã thay đổi khá rõ. Ngưỡng 1.750 điểm, tương ứng với MA21 tuần trước đây là vùng hỗ trợ quan trọng nhưng hiện đã bị phá vỡ và trở thành kháng cự mạnh. Các chỉ báo động lượng như chỉ số sức mạnh giá (RSI) đang dốc xuống, cho thấy xu hướng giảm ngắn hạn vẫn chiếm ưu thế.

“Chúng tôi đang theo dõi hai vùng cân bằng chính với kịch bản tích cực hơn là VN-Index tìm được điểm cân bằng quanh 1.600 điểm (MA23 ngày) hoặc vùng 1.496 điểm tương ứng Fibonacci 50%.

Trong trường hợp tiêu cực hơn, chỉ số có thể lùi về vùng 1.350-1.400 điểm. Mức giảm này tương đương khoảng 25-30% từ đỉnh, tương tự một số cú sốc thị trường trước đây”, ông Trần Hoàng Sơn dự báo.

Ông Sơn cũng khuyến nghị chiến lược phù hợp cho các nhà đầu tư hiện tại là nên chia thành hai giai đoạn rõ rệt. Đầu tiên là phòng thủ tuyệt đối nhằm mục tiêu bảo toàn vốn, duy trì tỷ trọng tiền mặt cao và hạn chế sử dụng đòn bẩy. Tín hiệu quan trọng cần theo dõi là động thái của Mỹ đối với Kho Dự trữ Dầu Chiến lược (SPR). Hiện Mỹ còn khoảng 415 triệu thùng dầu và đã từng xả 180 triệu thùng năm 2022 để hạ nhiệt thị trường. Nếu kịch bản này lặp lại, áp lực giá dầu có thể giảm bớt.

Giai đoạn tiếp theo là giải ngân thăm dò. Chỉ nên giải ngân khi hai điều kiện cùng xuất hiện: Thị trường chạm vùng hỗ trợ kỹ thuật mạnh, xuất hiện tín hiệu hạ nhiệt địa chính trị, chẳng hạn các cuộc đàm phán hoặc tuyên bố chính trị mang tính giảm căng thẳng.

Điểm đáng chú ý là lịch sử thị trường cho thấy một quy luật khá rõ, những cú giảm sâu do yếu tố tâm lý và địa chính trị thường mở ra chu kỳ tăng trưởng mới sau đó. Tuy nhiên, điều quan trọng nhất là thời điểm tham gia thị trường. Trong môi trường biến động cao, nhà đầu tư, đặc biệt là các tổ chức cần kiên nhẫn chờ tín hiệu xác nhận xu hướng thay vì vội vàng bắt đáy. Rủi ro lớn nhất trong giai đoạn này không phải là bỏ lỡ cơ hội, mà là rơi vào “bẫy giảm giá” khi chiến sự vẫn chưa có lối thoát rõ ràng.

Thị trường tài chính luôn phản ánh kỳ vọng tương lai. Nhưng khi địa chính trị vẫn đang trong trạng thái khó lường, chiến lược khôn ngoan nhất vẫn là phòng thủ và chờ đợi điểm xác nhận của chu kỳ mới.

Diễm Ngọc