Doanh nghiệp

Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục tái cấu trúc, cạnh tranh chiến lược gia tăng và chuỗi cung ứng dịch chuyển mạnh mẽ, doanh nghiệp Việt Nam đứng trước yêu cầu cấp thiết phải đổi mới để thích ứng và bứt phá, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức “Diễn đàn doanh nghiệp 2026: Doanh nghiệp Việt Nam trên bản đồ kinh tế toàn cầu đổi mới để bứt phá” nhằm tìm kiếm những cơ hội, chia sẻ những giải pháp từ thực tiễn doanh nghiệp.

Tham dự Diễn đàn có ông Võ Tân Thành – Phó Chủ tịch VCCI; ông Nguyễn Đức Lệnh – Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) chi nhánh Khu vực 2; ông Nguyễn Ngọc Hòa - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP HCM (HUBA); ông Đinh Hồng Kỳ - Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Xanh TP HCM; Tiến sĩ Giản Tư Trung - Chủ tịch sáng lập Học viện Quản lý PACE, Viện trưởng Viện Giáo dục IRED; TS Đinh Thế Hiển, Chuyên gia Kinh tế; ông Phan Minh Thông - Chủ tịch Tập đoàn Phúc Sinh…

Về phía đơn vị tổ chức Diễn đàn có sự tham dự của Nhà báo Phạm Hùng - Phó Tổng biên tập Tạp chí Diễn đàn Doanh nghiệp. Cùng sự tham dự của đại diện các sở ngành, trung tâm xúc tiến đầu tư, thương mại các tỉnh … các chuyên gia từ các viện, trường, cơ quan nghiên cứu, Lãnh đạo các Hiệp hội doanh nghiệp các địa phương, lãnh đạo các doanh nghiệp.

Phát biểu tham luận tại Diễn đàn, TS Giản Tư Trung - Chủ tịch Sáng lập Học viện Quản lý PACE và Viện trưởng Viện Giáo dục IRED cho rằng, chúng ta đang sống trong một thời đại rất đặc biệt. Một thời đại mà thế giới biến động chóng mặt và khôn lường, mọi giá trị đều bị thách thức, nhiều chuẩn mực bị đảo lộn và nhiều niềm tin bị đổ vỡ.

Đây là lúc chúng ta phải trăn trở với câu hỏi quan trọng, đâu là tài sản lớn nhất và cũng là năng lực cạnh tranh cốt lõi nhất của một quốc gia, một tổ chức, hay một cá nhân? Đó sẽ là gì, khi mà vốn liếng, công nghệ, tri thức, thậm chí cả nhân lực và tài nguyên thiên nhiên… đều có thể dễ dàng được "vay mượn" hoặc "chia sẻ" trên quy mô toàn cầu?

Theo ông, câu trả lời là: Có một thứ không thể mua, không thể vay mượn, và cũng không thể xây dựng trong một sớm một chiều và nếu ai sở hữu điều này thì sẽ có một lợi thế cạnh tranh không thể bị sao chép, đó chính là “niềm tin”.

“Gần đây Lãnh đạo đất nước đã khẳng định Việt Nam ta đang bước vào "kỷ nguyên vươn mình của dân tộc", với lời thề danh dự trước lịch sử là xây dựng một Việt Nam hùng cường. Khi lãnh đạo quốc gia có khát vọng dẫn dắt dân tộc trỗi dậy, thì lãnh đạo doanh nghiệp cũng sẽ được truyền cảm hứng để trở thành những người dẫn dắt doanh nghiệp bứt phá. Để hiện thực hóa khát vọng lớn lao này, doanh giới Việt cần kiến tạo một định vị mới, nghĩ về một con đường mới”, TS Giản Tư Trung chia sẻ.

Ông cho rằng, trong hành trình hội nhập, chúng ta đã đi từ "Made in Vietnam" (sản xuất tại Việt Nam), tiến đến "By Vietnam" (tạo ra bởi người Việt). Nhưng để thực sự vươn mình, khẳng định vị trí trong chuỗi giá trị toàn cầu, đích đến tiếp theo phải là "Trusted Vietnam" - một Việt Nam đáng tin. Do đó, việc định vị và tạo dựng "Trusted Vietnam" cũng chính là một điểm tựa vững chắc cho năng lực cạnh tranh toàn cầu của doanh nghiệp Việt trong bối cảnh ngày nay.

"Quốc gia đáng tin": Điểm tựa cho năng lực cạnh tranh toàn cầu của doanh nghiệp

Theo TS Giản Tư Trung, thương hiệu quốc gia luôn là "tấm hộ chiếu", là điểm tựa của thương hiệu doanh nghiệp. Khi một sản phẩm bước ra thế giới, nó không chỉ mang tên của công ty làm ra nó, mà còn mang theo "quốc tịch" và "quốc tính" của quốc gia đó.

Ông cho rằng, một "Quốc gia đáng tin" sẽ tạo ra giá trị vô giá cho bất kỳ sản phẩm nào mang nhãn hiệu quốc gia ấy. Lợi thế nhân công giá rẻ hay tài nguyên thiên nhiên là những lợi thế có thể bị sao chép hoặc cạn kiệt. Nhưng "niềm tin" là lợi thế cạnh tranh không thể đánh cắp và có thể ngày càng phát triển vững chắc. Và tin vui là, niềm tin không chỉ là một giá trị vô hình, mà là một năng lực có thể đo lường, học hỏi, xây dựng và củng cố ở mọi cấp độ (cá nhân, tổ chức và quốc gia).

Nhìn ra thế giới, TS Giản Tư Trung cho biết, Singapore một đảo quốc nhỏ bé không có tài nguyên thiên nhiên. Nhưng cố Thủ tướng Lý Quang Diệu đã định vị Singapore thành một bến đỗ an toàn nhất về tài chính của thế giới. Tài nguyên duy nhất của họ là "Sự chính trực" (Integrity), "Thượng tôn pháp luật" (Rule of Law). Nhờ kiến tạo thành công một bề dày văn hóa đáng tin đó, Singapore vươn lên thành một trung tâm tài chính và thương mại toàn cầu.

Hàn Quốc, từ đống tro tàn sau chiến tranh, với lòng tự tôn dân tộc và khát vọng "kiến quốc" mãnh liệt của Nhà nước và cộng đồng doanh nghiệp, "Kỳ tích sông Hàn" đã làm cả thế giới kinh ngạc. Hàn Quốc từ một nước nghèo trở thành quốc gia xuất khẩu cả hàng hóa lẫn "Văn hóa" (K-culture). Họ chứng minh rằng kỷ luật thép và tốc độ thần tốc hoàn toàn có thể song hành cùng chất lượng vượt bậc.

Còn với Nhật Bản, sau Thế chiến thứ II, hàng Nhật từng bị thế giới gán mác là hàng nhái kém chất lượng. Tuy nhiên, bằng một nỗ lực kiến tạo văn hóa kinh thương dựa trên tinh thần cải tiến không ngừng (Kaizen) và tận tâm phục vụ (Omotenashi), họ đã biến "Made in Japan" thành một bảo chứng cho chất lượng và uy tín. Doanh nghiệp Nhật Bản chinh phục thị trường toàn cầu không chỉ bằng kỹ thuật công nghệ, mà còn bằng chiều sâu văn hóa, sự chính trực, quyết liệt và nhất quán trong quá trình phát triển.

“Có thể thấy, văn hóa kinh thương của quốc gia chính là "nguồn vốn xã hội" lớn bậc nhất của cộng đồng doanh nghiệp trong quốc gia đó. Nếu quốc gia mất đi nền văn hóa kinh thương đáng tin, doanh nghiệp sẽ mất đi sinh khí và lợi thế cạnh tranh cốt lõi, cả nội địa lẫn thị trường toàn cầu”, TS Giản Tư Trung nhấn mạnh.

Doanh giới Việt Nam và "ngọn cờ" Trusted Vietnam trong bối cảnh toàn cầu mới

Theo nhà hoạt động giáo dục Giản Tư Trung, bước vào năm 2026, chúng ta đang nỗ lực tạo sự khởi đầu của một chu kỳ phát triển mới của kinh tế Việt Nam sau những năm dài đầy rẫy những biến cố và thử thách. Đây là lúc chúng ta xác tín lại những định hướng và niềm tin mới.

Ông cho rằng, nhiều năm qua chúng ta nói về "Hàng Việt Nam chất lượng cao", điều này là rất cần thiết. Và nay, khi thị trường tràn ngập hàng giả, hàng nhái, cũng như phải đối diện với bối cảnh mới của kỷ nguyên công nghệ số, trí tuệ nhân tạo (AI) và các tiêu chuẩn phát triển bền vững, chúng ta còn cần phải nói và hướng tới một tiêu chuẩn văn hóa kinh thương cao hơn và sâu sắc hơn, đó chính là “Hàng Việt đáng tin”.

Đặc biệt, trong thời đại bão hòa thông tin và sự phát triển thần tốc của AI, khi mọi thứ trên đời - từ văn bản, hình ảnh, đến giọng nói - đều có thể bị làm giả một cách dễ dàng, thì sự chân thực (Authenticity) và niềm tin (Trust) trở thành thứ tài sản vô giá và khan hiếm nhất.

Bên cạnh đó, trong kỷ nguyên mới, sự dung hợp trở thành một yêu cầu trọng yếu. Thế giới đang thiết lập những tiêu chuẩn vô cùng khắt khe về phát triển bền vững. Các thị trường lớn không chỉ mua một sản phẩm giá rẻ, mà họ mua quy trình sản xuất hiện đại, minh bạch, mua cách một doanh nghiệp đối xử tử tế với người lao động, tuân thủ pháp luật và bảo vệ môi trường. Đứng trước sự dịch chuyển ấy, một "Trusted Vietnam" phải đảm bảo sự dung hợp giữa Giá trị phổ quát toàn cầu với Bản sắc tinh hoa dân tộc; giữa việc nghiêm ngặt tuân thủ luật chơi quốc tế và gìn giữ phần hồn cốt cội nguồn.

“Để đáp ứng được điều đó, chúng ta cần phát triển một thế hệ doanh nhân mới, một thế hệ không chỉ có năng lực lãnh đạo hay tài năng kinh doanh, mà còn có chiều sâu văn hóa, tính nhân bản và tinh thần ái quốc; một thế hệ doanh nhân “rất nhân loại, rất dân tộc, và cũng rất chính mình”. Họ dấn thân không chỉ vì lợi nhuận, mà còn vì khát vọng "Doanh nhân kiến quốc" – luôn tâm niệm rằng “Kinh doanh là kiếm tiền bằng cách phụng sự xã hội thông qua các sản phẩm, dịch vụ tốt lành”, TS Giản Tư Trung khẳng định.

Làm sao để kiến tạo một "Trusted Vietnam"?

Cũng theo TS Giản Tư Trung, muốn có một Việt Nam đáng tin, phải bắt đầu từ gốc rễ: Con người đáng tin, Doanh nghiệp đáng tin và Môi trường kinh doanh đáng tin. Đây là quá trình kiến tạo từ trong ra ngoài (Inside-out) và từ ngoài vào trong (Outside-in), đòi hỏi sự hợp lực của toàn bộ nguồn lực trong xã hội:

Thứ nhất, về phía Nhà nước. Cần một nền quản trị quốc gia minh bạch, kiến thiết một môi trường kinh doanh thượng tôn pháp luật. Cần bảo vệ được quyền sở hữu trí tuệ, kiên quyết loại trừ vấn nạn hàng giả, hàng nhái. Khi môi trường trong sạch, thiết chế vững chắc, người làm ăn chân chính sẽ càng vững vàng đi trên con đường chánh đạo và vươn mình ra biển lớn.

Thứ hai, về phía doanh nghiệp và doanh nhân. Muốn làm "doanh nhân tử tế", trước hết phải là một "con người tử tế". Tử tế đích thực là khi ta lấy sự tử tế làm mục đích, chứ không chỉ là phương tiện để đạt được mục đích. Tinh thần yêu nước không nằm ở đâu xa xôi, một người bán bánh mì làm ra chiếc bánh sạch sẽ, một người bán trái cây không dùng chất bảo quản độc hại... đó chính là yêu nước. Thực hành quản trị bằng văn hóa và kinh doanh nhân bản là biểu hiện chân thực nhất của lòng yêu nước và tự tôn dân tộc.

Thứ ba, về phía giáo dục - nhà trường. Văn hóa kinh thương không tự nhiên sinh ra, nó bắt rễ từ văn hóa học đường. "Khai tâm" chính là gốc rễ của sự học chân chính và cũng là cội nguồn của bản lĩnh doanh nhân. Khi giáo dục gieo được nền tảng về “cái đầu sáng và trái tim lành, hay "cái đầu minh định" và "trái tim nhân bản", con người sẽ hình thành một cảm thức tự nhiên về trách nhiệm và sự tử tế. Từ nền tảng đó, doanh nhân sẽ vững vàng sống trọn vẹn với các giá trị BI (tình thương) - TRÍ (trí tuệ) - DŨNG (dũng khí) giữa chốn thương trường cạnh tranh khốc liệt.

Thứ tư, về phía các Hội đoàn. Giữ vai trò gắn kết cộng đồng doanh nghiệp tạo thành sức mạnh tập thể, cùng nhau thiết lập, bảo vệ và vinh danh các chuẩn mực của văn hóa kinh thương Việt Nam.

Thứ năm, về phía báo giới và người dân. Truyền thông cần cổ vũ cái đẹp, lan tỏa những tấm gương kinh doanh tốt lành; đồng thời lên án những cá nhân làm xấu đi hình ảnh của quốc gia. Bên cạnh đó, người tiêu dùng thông thái cũng dùng chính những "lá phiếu" mua hàng của mình để góp phần thiết lập trật tự thị trường, cổ vũ các doanh nghiệp chân chính.

TS Giản Tư Trung cũng cho rằng, “Trusted Vietnam” không chỉ là một khẩu hiệu, mà còn là mục tiêu hành động mạnh mẽ, một sứ mệnh thiêng liêng và là hệ giá trị cốt lõi của quốc gia trong kỷ nguyên mới.

Khi toàn thể hệ sinh thái từ Chính quyền, Giáo dục, Doanh giới, Báo giới đến Người dân cùng nhau phất cao ngọn cờ này, doanh nghiệp Việt không chỉ giành được thế trận ngay trên sân nhà với hơn 100 triệu dân, mà còn sở hữu một nền tảng vững chắc để kiêu hãnh vươn mình trên thương trường toàn cầu.

“Nếu đủ nhiều doanh nghiệp lựa chọn như vậy, nếu đủ nhiều con người chọn sống tử tế như vậy, thì trong tương lai không xa, khi thế giới nhắc đến Việt Nam, họ sẽ không chỉ nghĩ đến một quốc gia đang phát triển mạnh mẽ, mà còn nghĩ đến một điều quan trọng hơn: Trusted Vietnam”, TS Giản Tư Trung nhấn mạnh thêm.

Đình Đại - Minh Quân - Nguyễn Hùng