24h

Tại Diễn đàn Kinh tế tư nhân Việt Nam 2026 (VPSF 2026) vừa diễn ra, nhiều ý kiến doanh nghiệp cho rằng Nghị quyết 68 đã tạo thêm kỳ vọng cho khu vực kinh tế tư nhân, nhưng để chính sách thật sự đi vào đời sống, các điểm nghẽn trong tiếp cận nguồn lực cần được tháo gỡ thực chất hơn.

Chia sẻ từ góc độ doanh nghiệp, bà Nguyễn Thị Linh - Giám đốc Công ty TNHH Hương Linh cho rằng Nghị quyết 68 đã khơi thông thêm kỳ vọng cho kinh tế tư nhân. Tuy nhiên, khoảng cách giữa chính sách và thực tế vẫn còn nếu những rào cản về hạ tầng, logistics, tín dụng và đất đai chưa được xử lý kịp thời.

Theo bà Linh, chi phí logistics và vận tải hiện chiếm tỉ trọng lớn trong giá thành, làm giảm năng lực cạnh tranh của sản phẩm địa phương. Cùng với đó, khó khăn trong tiếp cận tín dụng và nguồn lực đất đai, trong đó có quỹ đất công, tiếp tục là rào cản với doanh nghiệp khởi nghiệp.

“Các doanh nghiệp khởi nghiệp đang rơi vào một vòng xoáy: muốn vay vốn thì phải có doanh thu và tài sản thế chấp. Nhưng nếu không đủ vốn đầu tư ban đầu thì lại không thể tạo ra doanh thu và có những sản phẩm chất lượng được”, bà Linh nói.

Từ thực tế này, đại diện doanh nghiệp kiến nghị cần có hành lang pháp lý để doanh nghiệp khởi nghiệp có thể vay tín chấp dựa trên tính khả thi của dự án, thay vì chỉ dựa vào tài sản bảo đảm hay lịch sử doanh thu.

Đây cũng là nghịch lý lớn mà nhiều startup đang gặp phải. Doanh nghiệp càng ở giai đoạn đầu càng cần vốn để hoàn thiện sản phẩm, mở rộng thị trường và xây dựng đội ngũ. Nhưng chính ở giai đoạn đó, họ lại thường chưa có tài sản thế chấp, chưa có dòng tiền ổn định và chưa đủ lịch sử tài chính để đáp ứng yêu cầu vay vốn truyền thống.

Là một đơn vị nhiều năm kinh nghiệm tư vấn hỗ trợ pháp lý cho doanh nghiệp, trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Lê Thị Nhung - Giám đốc Công ty Luật L&A Legal Experts cho rằng cơ chế tín dụng hiện nay phần lớn vẫn được thiết kế theo hướng ưu tiên an toàn vốn cho tổ chức cho vay. Điều này là cần thiết, nhưng nếu áp dụng cứng nhắc sẽ khiến nhiều doanh nghiệp khởi nghiệp khó tiếp cận nguồn lực, dù có mô hình kinh doanh khả thi.

Theo luật sư, với nhiều startup, tài sản quan trọng nhất lại nằm ở ý tưởng, công nghệ, dữ liệu, đội ngũ sáng lập hoặc mô hình kinh doanh. Đây là những giá trị có thật, nhưng rất khó được lượng hóa theo cách đánh giá tín dụng truyền thống.

“Nếu chỉ dựa vào tài sản thế chấp hữu hình để quyết định cho vay thì nhiều doanh nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ rất khó có cơ hội tiếp cận vốn trong giai đoạn đầu”, luật sư Nhung nhận định.

Theo bà, trong bối cảnh Việt Nam đang thúc đẩy phát triển kinh tế số và doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, cần nghiên cứu các cách tiếp cận phù hợp hơn trong thẩm định tín dụng. Việc đánh giá khoản vay có thể tính đến tính khả thi của dự án, tiềm năng thị trường, năng lực của đội ngũ sáng lập và triển vọng dòng tiền, thay vì phụ thuộc gần như hoàn toàn vào tài sản bảo đảm.

Luật sư Lê Thị Nhung cũng cho rằng, bên cạnh tín dụng ngân hàng, cần phát huy vai trò của quỹ bảo lãnh tín dụng, quỹ hỗ trợ khởi nghiệp và các kênh kết nối đầu tư để giảm áp lực vốn cho doanh nghiệp ở giai đoạn đầu.

Theo luật sư, vấn đề không phải là hạ chuẩn cho vay bằng mọi giá, mà là xây dựng cơ chế phù hợp hơn với đặc thù của doanh nghiệp khởi nghiệp. Khi chính sách tín dụng chỉ nhìn vào tài sản hiện hữu, nhiều ý tưởng có tiềm năng sẽ bị chặn lại ngay trước khi có cơ hội bước ra thị trường.

“Muốn xây dựng một khu vực kinh tế tư nhân năng động, bài toán vốn cho doanh nghiệp khởi nghiệp không thể tiếp tục kéo dài bằng những tiêu chí cũ. Chính sách đã mở đường, nhưng để doanh nghiệp thật sự bước lên được, dòng vốn cũng cần được khơi thông bằng cách tiếp cận phù hợp hơn”, Luật sư Lê Thị Nhung nói.

Nguyễn Giang