Kinh tế địa phương

Chuyến công tác xúc tiến đầu tư tại Nhật Bản và Hàn Quốc vừa qua đã mở ra một chương mới trong chiến lược hợp tác quốc tế của tỉnh. Không còn thu hút đầu tư dàn trải, Bắc Ninh khẳng định tư duy đột phá bằng việc chọn lọc những dự án có hàm lượng chất xám cao, ưu tiên lĩnh vực bán dẫn, năng lượng xanh và kinh tế số.

Bằng việc chuẩn bị quỹ đất sạch dồi dào, hạ tầng thông minh cùng cam kết mạnh mẽ về một "Chính quyền kiến tạo", Bắc Ninh đang gửi đi một thông điệp rõ ràng tới các các nhà đầu tư chiến lược: Bắc Ninh không chỉ chào đón các bạn bằng các ưu đãi thuế quan hay hạ tầng sẵn có, mà chúng tôi chào đón các bạn bằng một tinh thần cầu thị, sẵn sàng đổi mới và cam kết đồng hành trong mọi bước đi của doanh nghiệp. Chuyến xúc tiến vừa qua mới chỉ là sự khởi đầu cho những chương hợp tác rạng rỡ hơn trong tương lai.

Để hiểu rõ hơn về những thay đổi mang tính chiến lược này, Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Văn Phúc Trưởng ban, BanQuản lý các Khu công nghiệp tỉnh Bắc Ninh.

- Thưa ông, Hàn Quốc và Nhật Bản luôn là những đối tác chiến lược hàng đầu của Bắc Ninh. Vậy sau chuyến xúc tiến vừa qua, Bắc Ninh sẽ làm gì để đáp ứng những nhu cầu mới của nhà đầu tư?

Có thể khẳng định, Hàn Quốc và Nhật Bản không chỉ là đối tác mà đã trở thành những người bạn đồng hành thân thiết trong suốt hơn 25 năm phát triển công nghiệp của Bắc Ninh. Qua các cuộc làm việc trực tiếp với chính quyền địa phương, các hiệp hội và tập đoàn lớn tại nước bạn, chúng tôi nhận thấy một sự dịch chuyển rất rõ nét trong "khẩu vị" đầu tư.

Trước đây, các nhà đầu tư Hàn Quốc tập trung chủ yếu vào điện tử, bán dẫn và công nghiệp hỗ trợ. Hiện nay, họ bắt đầu mở rộng sự quan tâm sang các lĩnh vực như: hạ tầng kỹ thuật, kinh doanh bất động sản, phát triển khu đô thị và đặc biệt là các dịch vụ phục vụ đời sống người lao động, chuyên gia. Họ không chỉ muốn xây dựng nhà máy, mà muốn xây dựng một hệ sinh thái sống và làm việc chất lượng cao.

Trong khi đó, các đối tác Nhật Bản – vốn nổi tiếng với sự tỉ mỉ trong chế tạo cơ khí chính xác – đang hướng tầm nhìn sang năng lượng sạch, bán lẻ, hệ thống siêu thị và dịch vụ thương mại.

Để đáp ứng sự thay đổi này, Bắc Ninh đã xác định: Hạ tầng phải đi trước một bước và phải đa dạng hóa. Chúng tôi hiện có 52 KCN theo quy hoạch với diện tích 16.000 ha. Tỉnh đang đôn đốc hoàn thiện khoảng 1.000 ha đất sạch từ nay đến năm 2026. Chúng tôi không chỉ cung cấp đất sản xuất mà cung cấp cả một giải pháp hạ tầng đồng bộ, từ điện năng tái tạo đến các thiết chế văn hóa, nhà ở xã hội cho công nhân.

- Xin ông cho biết cụ thể hơn về tiêu chí lựa chọn nhà đầu tư và kế hoạch rà soát các KCN của BQL trong thời gian tới để bảo đảm hiệu quả sử dụng đất?

Đây là một quan điểm chỉ đạo rất quyết liệt của Tỉnh ủy và UBND tỉnh. Hiện nay, dư địa đất đai của Bắc Ninh không còn quá dồi dào, do đó, mỗi mét vuông đất công nghiệp phải mang lại giá trị gia tăng cao nhất.

Ban Quản lý đang tiến hành rà soát tổng thể phương án phát triển các KCN. Tiêu chí của chúng tôi dựa trên "3 đúng": Đúng địa điểm, đúng lĩnh vực và đúng thời điểm.

Về địa điểm: Chúng tôi xác định rõ khu vực nào ưu tiên phát triển ngay, khu vực nào cần giữ lại làm dự phòng chiến lược hoặc cần thêm thời gian hoàn thiện hạ tầng kết nối. Việc này giúp tránh tình trạng phê duyệt tràn lan nhưng để đất hoang hóa, gây lãng phí nguồn lực.

Về lĩnh vực: Bắc Ninh ưu tiên các dự án công nghiệp hiện đại, công nghệ cao, bán dẫn và đặc biệt là các dự án tiết kiệm năng lượng, ít phát thải. Chúng tôi sẵn sàng từ chối những dự án sử dụng công nghệ lạc hậu hoặc có nguy cơ gây ô nhiễm môi trường, dù vốn đầu tư có lớn đến đâu.

Về hiệu quả: Tỉnh chú trọng vào tỷ lệ suất đầu tư trên diện tích đất và số lượng lao động chất lượng cao tham gia vào dự án.

Hiện tại, tỷ lệ lấp đầy các KCN đang đưa vào khai thác đạt khoảng 56%. Đây là một con số lý tưởng để chúng tôi có quyền lựa chọn những "nhà đầu tư thứ cấp" thực sự chất lượng. Đến hết năm 2026, khi có thêm gần 1.000 ha đất sạch, chúng tôi sẽ ưu tiên những dự án mang tính dẫn dắt, tạo ra chuỗi giá trị toàn cầu ngay tại địa phương, để thu hút được những "đại bàng" thực thụ.

Lũy kế 4 tháng năm 2026 thu hút được trên 6,1 tỷ USD vốn đầu tư quy đổi. Trong đó cấp mới 75 dự án đầu tư trong nước, tổng vốn đăng ký 119.657,4 tỷ đồng và 121 dự án FDI, với số vốn đăng ký 395,4 triệu USD; điều chỉnh tăng vốn 30 dự án đầu tư trong nước với số vốn bổ sung đạt 5.571,9 tỷ đồng và 93 dự án FDI, tổng vốn tăng thêm là 801 triệu USD; riêng thu hút FDI Bắc Ninh xếp thứ 4 toàn quốc.

- Thưa ông, bên cạnh hạ tầng, "thủ tục hành chính" và "nguồn nhân lực" thường là hai rào cản khiến nhà đầu tư e ngại. Ban Quản lý có những giải pháp đột phá nào để thực sự đồng hành và giữ chân các nhà đầu tư lâu dài tại Bắc Ninh?

Chúng tôi thấu hiểu rằng: Hạ tầng có thể xây dựng nhanh, nhưng niềm tin của nhà đầu tư thì cần thời gian và sự chân thành. Vì vậy, cải cách thủ tục và phát triển nhân lực là hai "mũi giáp công" chiến lược của tỉnh.

Về thủ tục hành chính: Ban đã thành lập và đang kiện toàn Tổ hỗ trợ nhà đầu tư. Điểm mới ở đây là tính chuyên môn hóa và cá nhân hóa trách nhiệm. Chúng tôi chia nhóm hỗ trợ theo từng khu vực và lĩnh vực cụ thể. Mỗi hồ sơ, mỗi khó khăn của doanh nghiệp sẽ có người phụ trách riêng, có thời hạn xử lý rõ ràng. Phương châm là: "Rút ngắn thời gian, giảm thiểu chi phí". Chúng tôi không đợi doanh nghiệp đến hỏi, mà chủ động tiếp cận, hướng dẫn ngay từ khâu tìm hiểu địa điểm cho đến khi dự án đi vào vận hành ổn định.

Về nguồn nhân lực: Đây chính là "mỏ vàng" để giữ chân nhà đầu tư. Sau chuyến công tác, chúng tôi nhận thấy các doanh nghiệp Hàn Quốc, Nhật Bản rất lo lắng về nguồn lao động chất lượng cao khi họ chuyển đổi sang công nghệ bán dẫn và tự động hóa.

Bắc Ninh sẽ phối hợp chặt chẽ với các cơ sở đào tạo để "đặt hàng" nhân lực theo nhu cầu của doanh nghiệp.

- Việc Bắc Ninh tỏa sáng trong Top 5 PCI 2025 là minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần "Chính quyền kiến tạo". Trong thành công chung đó, BQL các KCN tỉnh đóng vai trò là "cánh tay nối dài" và là điểm tựa thu hút đầu tư góp phần cải thiện năng lực cạnh tranh thưa ông?

Vai trò điểm tựa này được thể hiện qua ba khía cạnh đột phá:

Thứ nhất, chúng tôi là đơn vị tiên phong trong việc "đơn giản hóa và hiện đại hóa thủ tục". Ban không chỉ dừng lại ở việc trả kết quả đúng hạn mà còn chủ động rút ngắn thời gian giải quyết các thủ tục về đầu tư, quy hoạch, xây dựng. Tổ hỗ trợ nhà đầu tư hoạt động theo mô hình "một đầu mối", giúp doanh nghiệp giảm thiểu chi phí tuân thủ – một chỉ số thành phần quan trọng của PCI. Chứng minh số liệu từ báo cáo VCCI cho thấy, Bắc Ninh đã xác lập vị thế dẫn đầu toàn quốc ở chỉ số: Chi phí tuân thủ thủ tục hành chính (8,93 điểm), phản ánh nỗ lực vượt bậc của tỉnh trong việc cắt giảm các rào cản hành chính.

Thứ hai, Ban đóng vai trò "người gác cổng chiến lược". Chúng tôi không thu hút đầu tư bằng mọi giá mà thực hiện rà soát, lựa chọn các dự án có hàm lượng công nghệ cao, ít phát thải. Việc tập trung vào "đất sạch" và hạ tầng đồng bộ giúp các nhà đầu tư chiến lược như Samsung, Amkor hay các đối tác Nhật Bản, Hàn Quốc tin tưởng vào cam kết phát triển bền vững của tỉnh.

Thứ ba, chúng tôi đóng vai trò là "người đồng hành tin cậy". Thông qua các cuộc đối thoại định kỳ và cơ chế nắm bắt khó khăn 24/7, Ban kịp thời tháo gỡ những "nút thắt" về lao động, điện năng và hậu cần logistics. Khi doanh nghiệp cảm thấy được bảo vệ và hỗ trợ, họ sẽ trở thành những "đại sứ" tốt nhất cho môi trường kinh doanh của Bắc Ninh.

Nói cách khác, BQL các KCN tỉnh Bắc Ninh chính là bộ phận chuyển hóa những cam kết chính trị của lãnh đạo tỉnh thành những lợi ích thực tế, đo đếm được cho nhà đầu tư, từ đó củng cố vững chắc năng lực cạnh tranh của Bắc Ninh trên bản đồ FDI.

Xin trân trọng cảm ơn Trưởng ban về những chia sẻ rất thẳng thắn và tâm huyết này!

Kim Dung