Chống hàng giả

Vụ việc cơ quan chức năng tại TPHCM phát hiện đường dây sản xuất, đóng gói hơn 4 tấn bột ngọt giả mang thương hiệu Ajinomoto đang gây chú ý không chỉ bởi số lượng tang vật lớn mà còn bởi cách thức hoạt động khá bài bản.

Theo thông tin ban đầu, lực lượng chức năng phát hiện nhiều máy móc, bao bì, nguyên liệu cùng hàng nghìn gói thành phẩm phục vụ việc sản xuất và đưa hàng giả ra thị trường tiêu thụ. Vụ việc cho thấy một số đường dây hàng giả đã được tổ chức bài bản hơn, không còn chỉ dừng ở quy mô nhỏ lẻ.

Điều đáng lo là sản phẩm bị làm giả lại là mặt hàng gia vị phổ biến, xuất hiện hằng ngày trong nhiều gia đình. Nếu với một số mặt hàng khác, người tiêu dùng còn có thể nhận biết qua mẫu mã hoặc giá bán, thì với các loại gia vị, thực phẩm tiêu dùng nhanh, khả năng phân biệt thật - giả gần như rất khó bằng cảm quan thông thường. Đây cũng là lý do khiến nhiều người không khỏi lo ngại khi hàng giả ngày càng len sâu vào các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu, đi thẳng vào bữa ăn gia đình.

Không chỉ đe dọa sức khỏe người tiêu dùng, hàng giả còn đang tạo áp lực lớn với những doanh nghiệp đầu tư nghiêm túc cho chất lượng và thương hiệu. Để xây dựng được niềm tin trên thị trường, doanh nghiệp phải đầu tư nhà máy, công nghệ, kiểm định chất lượng, hệ thống phân phối và nhiều chi phí bảo đảm tiêu chuẩn sản phẩm. Trong khi đó, hàng giả lại tìm cách tận dụng chính uy tín thương hiệu để đưa sản phẩm giá rẻ ra thị trường.

Sự chênh lệch này tạo ra môi trường cạnh tranh méo mó khi doanh nghiệp làm ăn bài bản phải cạnh tranh với các sản phẩm cắt giảm gần như toàn bộ chi phí về chất lượng, kiểm định và truy xuất nguồn gốc.

Không ít ý kiến cho rằng điều đáng lo hiện nay không chỉ là sự tồn tại của hàng giả, mà là việc các đường dây sản xuất đang ngày càng có tổ chức hơn, từ khâu chuẩn bị bao bì, nguyên liệu đến đóng gói và phân phối hàng hóa.

Trong bối cảnh thương mại điện tử và các nền tảng bán hàng trực tuyến phát triển mạnh, hàng giả cũng có thêm nhiều kênh tiêu thụ hơn nếu hoạt động kiểm soát không theo kịp thực tế.

Theo nhiều chuyên gia, cuộc chiến chống hàng giả hiện nay không thể chỉ dừng ở việc phát hiện từng vụ việc riêng lẻ mà cần kiểm soát đồng bộ từ nguồn nguyên liệu, bao bì, vận chuyển đến hệ thống phân phối và tiêu thụ hàng hóa.

Đặc biệt, với các sản phẩm liên quan trực tiếp tới thực phẩm và sức khỏe cộng đồng, yêu cầu về truy xuất nguồn gốc, hóa đơn chứng từ và kiểm soát chất lượng càng cần được siết chặt hơn.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp – Giám đốc Công ty Luật HPVN cho rằng, điều đáng lo trong nhiều vụ hàng giả hiện nay là các đối tượng không còn hoạt động theo kiểu manh mún mà đã có sự tổ chức, phân công và chuẩn bị khá bài bản.

Theo luật sư, việc làm giả các sản phẩm tiêu dùng phổ biến cho thấy các đối tượng đang đánh trực tiếp vào tâm lý chủ quan và thói quen tiêu dùng hằng ngày của người dân.

“Người tiêu dùng gần như rất khó tự nhận biết nếu sản phẩm giả được làm với bao bì giống hàng thật và phân phối qua các kênh bán lẻ thông thường”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nhận định.

Theo ông, hàng giả hiện nay không chỉ gây thiệt hại cho doanh nghiệp bị xâm phạm thương hiệu mà còn làm suy giảm niềm tin thị trường và tạo ra môi trường cạnh tranh thiếu lành mạnh.

Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp cũng cho rằng việc xử lý cần thực hiện đồng bộ hơn, không chỉ dừng ở nơi sản xuất mà phải kiểm soát cả hệ thống tiêu thụ, trung gian phân phối và các kênh bán hàng liên quan.

“Không thể để hàng giả tồn tại theo kiểu phát hiện vụ nào xử lý vụ đó. Khi hoạt động sản xuất, tiêu thụ hàng giả ngày càng bài bản hơn thì cơ chế kiểm soát cũng cần thay đổi theo hướng chủ động và đồng bộ hơn”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nhấn mạnh.

Nguyễn Giang