Kinh tế
Nhu cầu toàn cầu đối với cá tra sẽ vẫn ổn định trong năm 2026
Chuyên gia đánh giá nhu cầu toàn cầu đối với cá tra sẽ vẫn ổn định, mặc dù hiệu suất dự kiến sẽ phân hóa giữa các thị trường.
Theo số liệu từ Cục Hải quan Việt Nam, xuất khẩu cá tra trong tháng 4/2026 đạt 206 triệu USD, tăng 18% so với cùng kỳ năm trước. Lũy kế 4 tháng đầu năm 2026, tổng kim ngạch xuất khẩu cá tra toàn ngành đạt 720 triệu USD, tăng 17% so cùng kỳ.
Trung Quốc tiếp tục là thị trường lớn nhất
Về thị trường, Trung Quốc tiếp tục giữ vị trí thị trường nhập khẩu cá tra lớn nhất của Việt Nam với kết quả ấn tượng, ngay sau đó là thị trường Mỹ với tín hiệu tăng trưởng dương tích cực sau thời gian dài chững lại.
Trong khi đó, khối ASEAN nổi lên như một điểm sáng đầy hứa hẹn. Chỉ riêng quý I/2026, xuất khẩu sang khu vực này đạt 44 triệu USD, tăng 7% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, các doanh nghiệp Việt Nam cũng đang tích cực mở rộng thị phần tại các nước thuộc khối CPTPP để giảm bớt sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống.
Mặc dù đà tăng trưởng tốt, nhưng các doanh nghiệp xuất khẩu vẫn phải chủ động thích ứng với các rào cản kỹ thuật, chi phí logistics biến động do xung đột địa chính trị thế giới, và áp lực từ các cuộc điều tra thuế chống bán phá giá.
Các chuyên gia của Mirae Asset Research cũng đánh giá, triển vọng thuận lợi cho xuất khẩu cá tra Việt Nam trong năm 2026, được thúc đẩy bởi tăng trưởng kinh tế tại các thị trường trọng điểm. Tuy nhiên, sự phân hóa thị trường và cạnh tranh ngày càng gay gắt sẽ đặt ra những thách thức cho các nhà xuất khẩu.
Theo Mirae Asset Research, khi giá dầu thô tăng vọt sau khi eo biển Hormuz bị đóng cửa, giá hàng hóa đã ghi nhận xu hướng tăng. Mặc dù vẫn ở mức thấp, giá đậu nành đã tăng vọt trong tháng 3/2026 và tiếp tục tăng trong tháng 4. Đầu tháng 5, đà tăng giá cá tra nguyên liệu hạ nhiệt và đi ngang quanh mức 35.000 đồng/kg.
Điều này có thể cho thấy thị trường đã có một điểm cân bằng, khi nhu cầu bắt đầu bị ảnh hưởng bởi những lo ngại về lạm phát ở các thị trường trọng điểm. Trong khi đó, giá cá tra giống giảm mạnh trong tháng 4 và đầu tháng 5 sau khi đạt mức giá cao nhất khoảng 85.000 đồng/kg (đối với loại 35 con/kg). Do giá vẫn ở mức cao so với năm 2024 và 2025, sự sụt giảm mạnh có thể được xem là biến động theo mùa vụ và nhu cầu về cá giống cũng như cá tra nguyên liệu vẫn ổn định.
Thị trường Mỹ sẽ cải thiện hiệu suất trong năm 2026
Nhận định về triển vọng thị trường cá tra trong 2026, Mirae Asset Research cho rằng nhu cầu toàn cầu đối với cá tra sẽ vẫn ổn định, mặc dù hiệu suất dự kiến sẽ phân hóa giữa các thị trường. Đơn vị này cho rằng, thị trường Mỹ sẽ cải thiện hiệu suất trong năm 2026.
Căng thẳng thương mại Mỹ-Trung leo thang và thuế trung chuyển nghiêm ngặt dự kiến sẽ hạn chế xuất khẩu cá rô phi của Trung Quốc, cho phép các nhà cung cấp cá thịt trắng khác chiếm thị phần. Trong khi Brazil và Indonesia được định vị để lấp đầy khoảng trống cá rô phi, vị thế của họ trong khối BRICS - một đối thủ địa chính trị mới nổi của phương Tây - có thể khiến họ gặp phải các rào cản thương mại tương tự. Hơn nữa, sự thu hẹp nguồn cung ngắn hạn dự kiến có khả năng đẩy giá cá rô phi lên cao hơn, nâng cao khả năng cạnh tranh về chi phí của cá tra.
“Xu hướng này được hỗ trợ thêm bởi hạn ngạch đánh bắt, tỷ lệ đánh bắt thấp và thuế xuất khẩu từ các nhà cung cấp cá tuyết, cá minh thái và cá tuyết chấm đen, điều này có thể sẽ làm tăng giá và làm giảm sức hấp dẫn của các sản phẩm này. Những lo ngại về lạm phát gần đây cũng sẽ hỗ trợ thêm lợi thế về giá của các sản phẩm cá tra so với các sản phẩm thay thế đó”, Mirae Asset Research đánh giá.
Đồng thời, kỳ vọng xuất khẩu cá tra của Việt Nam sang Trung Quốc sẽ đi ngang vào năm 2026. Khi các nhà xuất khẩu Trung Quốc phải đối mặt với những rào cản ngày càng tăng ở Mỹ, nguồn cung cá thịt trắng nội địa của nước này dự kiến gia tăng, làm giảm nhu cầu nhập khẩu. Ngoài ra, mối quan hệ thương mại Trung Quốc - Nga được củng cố, cùng với lệnh cấm liên tục của Trung Quốc đối với thủy sản Nhật Bản, cho thấy nhập khẩu cá thịt trắng từ Nga sẽ tiếp tục chiếm ưu thế.
Đối với EU và Brazil, Mirae Asset Research dự báo nhu cầu ổn định trong suốt năm 2026. Tuy nhiên, các thị trường này có thể sẽ chứng kiến sự cạnh tranh gay gắt khi các nhà xuất khẩu toàn cầu đa dạng hóa, chuyển hướng dần khỏi thị trường Mỹ và tìm kiếm các thị trường thay thế cho sản phẩm của họ.