Khởi nghiệp

Theo Báo cáo xếp hạng hệ sinh thái khởi nghiệp năm 2026 do tổ chức uy tín Startup Blink công bố, Hải Phòng lần đầu tiên lọt vào Top 1.000 hệ sinh thái nổi bật nhất thế giới với vị trí 765. Tại Việt Nam, đây là một trong bốn địa phương duy nhất giành được đại diện trong bảng xếp hạng danh giá này.

Thành tích này không chỉ khẳng định vị thế ngày càng thăng hạng của thành phố trên bản đồ ĐMST quốc gia, mà còn là trái ngọt từ một chiến lược kiên trì, bền bỉ suốt hơn một thập kỷ qua: lấy khoa học, công nghệ và tư duy đổi mới làm động lực tăng trưởng cốt lõi.

Từ phong trào đến chiều sâu thực chất: Nền tảng của một "bệ phóng" kinh tế

Dấu mốc lịch sử mà Hải Phòng vừa đạt được không phải là một kết quả ngẫu nhiên mang tính thời điểm. Đại diện lãnh đạo Sở Khoa học và Công nghệ thành phố Hải Phòng nhấn mạnh: "Đây là kết quả của một hành trình dài đầy kiên nhẫn, một sự chuyển mình mạnh mẽ từ việc xây dựng phong trào bề nổi sang phát triển chiều sâu thực chất, trong đó lấy hiệu quả thương mại hóa công nghệ và tài sản trí tuệ làm thước đo tối cao cho mọi hoạt động hỗ trợ."

Sự bứt phá ngoạn mục này được xây dựng vững chắc trên một bệ đỡ kinh tế vĩ mô đầy ấn tượng. Với quy mô nền kinh tế hiện tại đã vượt mốc 29,4 tỷ USD, Hải Phòng tự hào là điểm sáng duy trì tốc độ tăng trưởng GRDP ở mức hai con số liên tục trong suốt 11 năm qua (giai đoạn 2014 - 2025). Nhờ nội lực thâm hậu đó, Hải Phòng hiện là địa phương được Quốc hội giao mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân giai đoạn 2026 - 2030 cao nhất cả nước, kỳ vọng đạt từ 13% đến 14%/năm.

Giữ vai trò hạt nhân, trung tâm kết nối và kiến tạo cho toàn bộ hệ sinh thái địa phương chính là Trung tâm Đổi mới sáng tạo và Ứng dụng Khoa học Công nghệ Hải Phòng (ISC). Giai đoạn 2017 - 2026, Trung tâm ISC đã triển khai hàng loạt chương trình hỗ trợ mang tính thực chiến, giúp đỡ trực tiếp cho hàng trăm doanh nghiệp khởi nghiệp. Đặc biệt, đơn vị này đã bảo trợ thành công 14 doanh nghiệp phát triển vượt bậc thành doanh nghiệp khoa học và công nghệ dựa trên việc khai thác chính tài sản sở hữu trí tuệ của họ.

Cơ cấu các lĩnh vực startup được hỗ trợ tại Hải Phòng hiện nay phản ánh một xu hướng dịch chuyển công nghệ rõ nét, đồng đều và có tính ứng dụng cao vào chuỗi cung ứng thực tế như: Công nghệ thông tin, chiếm tỷ trọng lớn nhất với 28,16%. Nông nghiệp công nghệ cao, bám sát nút với 27,18%. Đặc biệt, công nghiệp phụ trợ, chiếm 14,56% (gắn liền với thế mạnh công nghiệp của thành phố cảng). Dịch vụ F&B, chiếm 9,22%. Giáo dục & Công nghệ giáo dục (EdTech) đóng góp 8,74%. Các lĩnh vực khác chiếm 12,14%.

Đặc biệt, mô hình hỗ trợ chuyên sâu và tư vấn trực tiếp trực tiếp của Trung tâm ISC đang chứng minh hiệu quả vượt trội bằng những con số "biết nói". Trong số 45 dự án trọng điểm được lựa chọn để vào bệ phóng hỗ trợ chuyên sâu, có tới 68% dự án đang phát triển vô cùng tích cực. Các dự án này không nằm trên giấy mà đã ra được thị trường, tạo doanh thu ổn định, hình thành dòng tiền thực tế và trực tiếp tạo thêm nhiều việc làm mới cho xã hội.

Bên cạnh các con số khô khan, sức sống của hệ sinh thái còn được nuôi dưỡng bởi một cộng đồng kết nối chặt chẽ ở cấp địa phương. Sự kiện Techfest Haiphong 2025 đã thu hút hàng nghìn lượt chuyên gia, nhà đầu tư và người dân tham dự, tạo nên ngày hội công nghệ đúng nghĩa. Đặc biệt, mô hình “Hải Phòng Cafe Khởi nghiệp sáng tạo” được tổ chức định kỳ hằng tuần đã trở thành không gian đối thoại mở quen thuộc. Với hơn 55 chương trình đã diễn ra, mô hình này thu hút trên 4.000 lượt người tham gia, xóa nhòa khoảng cách giữa cơ quan quản lý nhà nước, các chuyên gia và các nhà sáng lập trẻ tuổi.

Ba mũi nhọn thể chế đặc thù và khát vọng Top 200 toàn cầu

Nếu như hạ tầng và dòng vốn là điều kiện cần, thì "lợi thế cạnh tranh về thể chế" chính là điều kiện đủ để tạo nên sức hút khác biệt của Hải Phòng trong kỷ nguyên mới. Thông qua việc kích hoạt Nghị quyết đặc thù số 226/2025/QH15 của Quốc hội, thành phố Hải Phòng đang sở hữu 3 "mũi nhọn" chính sách mạnh mẽ, đột phá và thông thoáng nhất cả nước nhằm dọn đường cho các ý tưởng sáng tạo: Thứ nhất, thành phố áp dụng chính sách miễn thuế thu nhập (đối với cả doanh nghiệp và cá nhân) lên đến 5 năm cho các hoạt động khởi nghiệp ĐMST, các chuyên gia và nhà khoa học tham gia hiến kế, cống hiến tại địa phương. Đây được coi là thỏi nam châm tài chính mạnh mẽ, giúp thu hút và giữ chân các "bộ óc" xuất sắc nhất.

Thứ hai, thành phố chính thức vận hành Quỹ đầu tư mạo hiểm Hải Phòng (Hai Phong Venture Capital Fund). Nguồn vốn của quỹ được hòa trộn khoa học từ ngân sách nhà nước và nguồn lực xã hội hóa. Điểm đột phá lớn nhất của quỹ này là cơ chế tiên phong chấp nhận rủi ro ròng, sẵn sàng đồng hành và chia sẻ thất bại cùng startup ngay từ những giai đoạn sơ khởi nhất — điều mà các quỹ đầu tư truyền thống hoặc ngân hàng không thể thực hiện.

Thứ ba, Hải Phòng mạnh dạn kích hoạt cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) cho các công nghệ mang tính chiến lược toàn cầu. Đó là công nghệ chip bán dẫn, trí tuệ nhân tạo (AI) và các giải pháp NetZero bền vững nhằm hướng tới cam kết trung hòa carbon. Khung pháp lý thử nghiệm này cho phép các doanh nghiệp vận hành những mô hình kinh doanh mới mẻ, chưa từng có tiền lệ trong một môi trường an toàn và được bảo hộ.

Không dừng lại ở không gian nội địa, Hải Phòng liên tục mở rộng biên giới của hệ sinh thái thông qua các chương trình kết nối quốc tế sâu rộng. Thành phố đã chủ động ký kết hợp tác, thiết lập mạng lưới với nhiều tập đoàn công nghệ lớn, các tổ chức và quỹ đầu tư mạo hiểm uy tín trên thế giới như Amazon Web Services (AWS), Quest Ventures, Lotte Ventures. Đồng thời, Hải Phòng cũng bắt tay cùng các viện nghiên cứu hàng đầu như Viện Khoa học và Công nghệ Hàn Quốc (KIST) và Công viên công nghệ Chungbuk nhằm chuyển giao công nghệ cốt lõi và học hỏi mô hình vận hành tiên tiến.

Hướng tới mục tiêu chiến lược là lọt vào Top 200 thành phố đổi mới sáng tạo toàn cầu vào năm 2030, Hải Phòng xác định tư duy mở cửa, thúc đẩy hợp tác quốc tế sâu rộng và cam kết đồng hành dài hạn cùng doanh nghiệp là định hướng xuyên suốt, không thể lay chuyển.

Bà Nguyễn Thị Cẩm Hương - Giám đốc Trung tâm ISC khẳng định, Hải Phòng lựa chọn chiến lược mở cửa và hợp tác sâu rộng để phát triển hệ sinh thái ĐMST. Thành phố hiện không chỉ hoàn thiện hạ tầng Khu thương mại tự do thế hệ mới, các công viên công nghệ hiện đại cùng chính sách ưu đãi thuế vượt trội, mà còn cam kết xây dựng một chính quyền số hành động, lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Hải Phòng đặt mục tiêu trở thành "bệ phóng" (Launchpad) vững chắc và "phòng thí nghiệm thực tế" (Living Lab) quy mô lớn cho các ý tưởng công nghệ táo bạo toàn cầu.

Sự góp mặt trên bảng xếp hạng Startup Blink năm 2026 không chỉ dừng lại ở một danh hiệu, mà là lời khẳng định cho bước chuyển dịch tư duy mạnh mẽ của thành phố cảng. Hải Phòng hôm nay đang vươn mình từ một trung tâm cảng biển và công nghiệp nặng truyền thống trở thành nơi hội tụ của tri thức, công nghệ cao và các dự án đổi mới sáng tạo tầm cỡ. Với những bước đi bài bản, thực chất cùng hệ thống cơ chế đặc thù đột phá, mục tiêu tiến vào Top 200 hệ sinh thái khởi nghiệp toàn cầu vào năm 2030 là đích đến hoàn toàn khả thi của địa phương này.

Minh Huệ - Hiền Bùi