Chính sách - Quy hoạch

Tại cuộc họp, Thủ tướng nhấn mạnh phát triển nhà ở cho thuê không đơn thuần là bài toán về chỗ ở mà còn gắn trực tiếp với an sinh xã hội, chất lượng nguồn nhân lực, khả năng thu hút đầu tư và năng lực cạnh tranh của từng địa phương. Các chỉ đạo gần đây của Ban Bí thư cũng như kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đã xác định rõ nhà ở cho thuê là một trong những định hướng phát triển trọng tâm trong giai đoạn tới. Vì vậy, các bộ, ngành và địa phương cần thống nhất nhận thức, xem đây là nhiệm vụ vừa cấp bách vừa mang tính chiến lược lâu dài.

Cấp thiết nhà ở cho thuê

Tại cuộc làm việc, các địa phương đã rà soát nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng nhóm đối tượng và từng phân khúc thị trường, đồng thời phân tích những khoảng trống giữa nhu cầu thực tế với khả năng cung ứng hiện nay.

Theo đánh giá của Chính phủ, nguồn cung nhà ở cho thuê vẫn còn rất hạn chế so với tốc độ gia tăng lao động tại các trung tâm công nghiệp và đô thị lớn. Phần lớn công nhân, người lao động vẫn đang phải thuê nhà trọ tự phát với chất lượng sống thấp, hạ tầng xã hội chưa đồng bộ và tiềm ẩn nhiều rủi ro về an toàn phòng cháy chữa cháy.

Bên cạnh đó, nhiều quỹ nhà thuộc sở hữu Nhà nước chưa được khai thác hiệu quả, trong khi các cơ chế ưu đãi tài chính, tín dụng hiện hành chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút doanh nghiệp đầu tư vào phân khúc cho thuê. Việc vận hành quỹ nhà ở tại một số địa phương cũng còn chậm và thiếu đồng bộ.

Thủ tướng nhấn mạnh tư duy phát triển nhà ở cần được điều chỉnh theo hướng cân bằng hơn. Nếu trước đây trọng tâm chủ yếu là nhà ở để bán thì nay cần phát triển song song cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê. Trong đó, nhà ở cho thuê phải được nhìn nhận như một phân khúc chiến lược dài hạn, đặc biệt tại những địa phương có nhiều khu công nghiệp, khu kinh tế và lực lượng lao động nhập cư lớn.

Người đứng đầu Chính phủ khẳng định Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không thể hoàn toàn phó mặc cho thị trường tự điều tiết. Vai trò của Nhà nước là kiến tạo thông qua quy hoạch, thể chế, chính sách và các công cụ tài chính nhằm dẫn dắt thị trường phát triển lành mạnh, bảo đảm doanh nghiệp có lợi nhuận hợp lý khi đầu tư, đồng thời người dân được tiếp cận nơi ở ổn định, an toàn với chi phí phù hợp.

Không để tình trạng lập kế hoạch rồi để đó

Một trong những yêu cầu được Thủ tướng nhấn mạnh tại cuộc họp là phải chuyển nhanh từ giai đoạn nghiên cứu sang tổ chức thực hiện.

Theo đó, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Hưng Yên được giao khẩn trương rà soát quy hoạch phát triển nhà ở cho thuê, xác định cụ thể vị trí, quy mô các khu nhà ở gắn với những khu công nghiệp trọng điểm và các vùng phát triển chiến lược.

Các địa phương phải hoàn thành việc đánh giá nhu cầu nhà ở theo từng khu công nghiệp, từng nhóm đối tượng, xây dựng kế hoạch phát triển với các chỉ tiêu, danh mục dự án ưu tiên, nguồn lực đầu tư và lộ trình triển khai cụ thể trong tháng 6/2026. Đây sẽ là cơ sở để Chính phủ xây dựng chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê trên phạm vi cả nước trong giai đoạn tiếp theo.

Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu mỗi địa phương phải phấn đấu khởi công ít nhất một dự án nhà ở cho thuê ngay trong tháng 6/2026, đồng thời chuẩn bị điều kiện để triển khai các dự án quy mô lớn hơn trong quý III và quý IV năm nay.

Người đứng đầu Chính phủ lưu ý không để xảy ra tình trạng xây dựng đề án, kế hoạch kéo dài nhưng chậm triển khai trên thực tế. Những vấn đề thuộc thẩm quyền địa phương phải được chủ động giải quyết, không trông chờ hoặc đợi hướng dẫn từ cấp trên.

Đối với những khó khăn vượt thẩm quyền, các bộ, ngành cần kịp thời hướng dẫn, tháo gỡ. Những nội dung liên quan đến thể chế phải được tổng hợp đầy đủ để phục vụ quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản trong thời gian tới.

Tại cuộc họp, Thủ tướng cũng ghi nhận Hải Phòng là địa phương đi đầu trong việc kiện toàn Quỹ nhà ở địa phương và đạt nhiều kết quả trong phát triển nhà ở xã hội. Đồng thời đánh giá cao sự chủ động của Quảng Ninh, Bắc Ninh, Ninh Bình và Hưng Yên trong việc chuẩn bị các điều kiện cần thiết để triển khai mô hình nhà ở cho thuê.

Về cơ chế chính sách, Chính phủ yêu cầu các địa phương tổng hợp những vướng mắc và đề xuất cụ thể, gửi Bộ Xây dựng để hoàn thiện hồ sơ sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, dự kiến hoàn thành trong tháng 7/2026.

Bộ Xây dựng được giao nghiên cứu hoàn thiện khung pháp lý cho nhà ở cho thuê, ban hành quy chuẩn kỹ thuật quốc gia đối với các mô hình nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa, đồng thời phối hợp với các địa phương xây dựng bản đồ nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng phân khúc, đặc biệt là nhà ở công nhân tại khu công nghiệp.

Bộ Tài chính được giao nghiên cứu các chính sách ưu đãi về thuế, vốn và tài chính để thu hút doanh nghiệp, quỹ đầu tư tham gia phát triển nhà ở cho thuê. Ngân hàng Nhà nước nghiên cứu cơ chế tín dụng ưu đãi, lãi suất phù hợp với đặc thù các dự án có thời gian hoàn vốn dài.

Kết luận cuộc họp, Thủ tướng khẳng định vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ đang là một trong những cực tăng trưởng quan trọng nhất của nền kinh tế. Việc giải quyết hiệu quả nhu cầu nhà ở của công nhân và người lao động không chỉ góp phần bảo đảm an sinh xã hội mà còn giúp giữ chân nguồn nhân lực, nâng cao sức hấp dẫn đầu tư và tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong những năm tới.

Diệu Hoa