24h

Bộ Tài chính vừa công bố tổng hợp ý kiến góp ý, tiếp thu và giải trình đối với dự thảo Thông tư quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử. Một trong những nội dung được nhiều cơ quan, doanh nghiệp quan tâm là thời điểm áp dụng các quy định mới, dự kiến từ ngày 1/7/2026.

Theo tổng hợp góp ý, Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) đề nghị lùi thời điểm áp dụng Thông tư thêm 6 tháng so với dự kiến. Cơ quan này cho rằng việc lùi thời gian áp dụng sẽ giúp các đơn vị chủ quản nền tảng thương mại điện tử, tổ chức cung cấp giải pháp và các bên liên quan có đủ thời gian rà soát quy định, nâng cấp phần mềm, hoàn thiện kết nối kỹ thuật, kiểm thử vận hành và hướng dẫn người bán thực hiện đúng yêu cầu mới về hóa đơn điện tử.

Theo Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số, việc có thêm thời gian chuẩn bị sẽ góp phần bảo đảm tính khả thi, đồng bộ khi triển khai, hạn chế phát sinh gián đoạn hoặc sai sót trong quá trình áp dụng thực tế.

Cùng quan điểm, Ngân hàng TMCP Công Thương Việt Nam (VietinBank) đề nghị lùi thời điểm áp dụng Thông tư đến tháng 12/2026. Ngân hàng cho rằng doanh nghiệp cần thêm thời gian để nâng cấp hệ thống hóa đơn điện tử. Đối với các doanh nghiệp nhà nước như VietinBank, việc chỉnh sửa hệ thống còn cần thời gian lựa chọn nhà cung cấp, nên tiến độ có thể kéo dài.

VietinBank dẫn lại thực tế khi triển khai Nghị định 70 trước đây, nhiều doanh nghiệp không kịp chỉnh sửa hệ thống và phải có văn bản giãn thời gian hiệu lực. Từ đó, ngân hàng đề nghị cơ quan soạn thảo cân nhắc lộ trình áp dụng phù hợp hơn để tránh gây áp lực kỹ thuật cho doanh nghiệp.

Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cũng nêu ý kiến rằng hóa đơn, chứng từ điện tử được triển khai trên chương trình phần mềm. Do đó, khi áp dụng quy định mới, các ngân hàng phải chỉnh sửa, cập nhật hệ thống công nghệ thông tin. Với đặc thù hệ thống ngân hàng phức tạp, nhiều nghiệp vụ, nhiều giao dịch và phải xử lý số lượng lớn, thậm chí hàng triệu giao dịch, việc chỉnh sửa chương trình cần có thời gian.

Theo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, thời gian cần thiết để đáp ứng đúng yêu cầu ít nhất là 6 tháng, chưa kể thời gian thực hiện các thủ tục mua sắm theo quy định của Luật Đấu thầu. Việc chuẩn bị không đầy đủ có thể dẫn tới lỗi sai lệch thông tin, ảnh hưởng đến trách nhiệm, uy tín của ngân hàng và quyền lợi của khách hàng.

Từ đó, Hiệp hội đề nghị cơ quan soạn thảo xem xét quy định hiệu lực phù hợp, đồng thời bổ sung quy định về thời gian chuyển tiếp, cho phép các ngân hàng tiếp tục sử dụng hóa đơn, chứng từ điện tử hiện hành trong thời gian chỉnh sửa, nâng cấp hệ thống để đáp ứng quy định mới.

Trả lời các kiến nghị lùi thời gian áp dụng Thông tư, cơ quan soạn thảo cho biết việc xây dựng văn bản được thực hiện theo chỉ đạo tại Thông báo kết luận số 17-TB/CQTTBCĐ ngày 29/12/2025 của Tổng Bí thư Tô Lâm, Trưởng ban Chỉ đạo Trung ương về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo đó, các bộ, cơ quan chủ trì xây dựng văn bản pháp luật tiếp tục rà soát, ban hành hoặc trình cấp có thẩm quyền ban hành các văn bản hướng dẫn thi hành các luật đã được Quốc hội thông qua trong năm 2025, bảo đảm văn bản có hiệu lực thi hành đồng bộ với các luật.

Dự thảo Thông tư quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử do Bộ Tài chính xây dựng quy định chi tiết về đăng ký sử dụng, định dạng hóa đơn điện tử, ủy nhiệm lập hóa đơn và xử lý hóa đơn điện tử đã lập. Theo dự kiến, Thông tư sẽ có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp xung quanh nội dung này, Luật sư Lê Thị Nhung - Giám đốc Công ty Luật L&A Legal Experts cho rằng, việc hoàn thiện quy định về hóa đơn điện tử, chứng từ điện tử là cần thiết trong quá trình chuyển đổi số quản lý thuế và minh bạch hóa hoạt động kinh doanh. Tuy nhiên, với những quy định tác động trực tiếp đến hệ thống công nghệ, quy trình kế toán và vận hành của doanh nghiệp, lộ trình áp dụng cần tính đến mức độ sẵn sàng thực tế của từng nhóm đối tượng.

Theo bà Nhung, hóa đơn điện tử không chỉ là thủ tục hành chính, mà còn gắn với dữ liệu kế toán, thuế, thanh toán và quản trị nội bộ của doanh nghiệp. Vì vậy, nếu hệ thống chưa kịp nâng cấp, chưa được kiểm thử đầy đủ, rủi ro phát sinh sai sót trong quá trình vận hành là vấn đề cần được tính đến.

“Việc cho phép một khoảng thời gian chuyển tiếp hợp lý không có nghĩa là làm chậm cải cách. Ngược lại, nếu doanh nghiệp có đủ thời gian chuẩn bị, hệ thống được vận hành ổn định hơn thì hiệu quả thực thi chính sách sau khi áp dụng sẽ cao hơn”, Luật sư Lê Thị Nhung nhận định.

Theo luật sư, mục tiêu cuối cùng không chỉ là ban hành quy định mới, mà còn phải bảo đảm quy định đó đi vào thực tế một cách khả thi, giảm rủi ro vận hành và tạo thuận lợi cho cả cơ quan quản lý lẫn cộng đồng doanh nghiệp.

Nguyễn Giang