VCCI cho rằng một số quy định hiện hành vẫn chưa phù hợp với thực tiễn, đặc biệt trong lĩnh vực vận tải hành khách và hoạt động của hộ, cá nhân kinh doanh.
Mới đây, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã tổng hợp ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp và có văn bản góp ý Dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung Điều 9 Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hoá đơn, chứng từ, sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 70/2025/NĐ-CP (Dự thảo).
Cụ thể, VCCI cho biết, theo phản ánh của doanh nghiệp, hiện nay các nền tảng gọi xe có một lượng lớn khách hàng là tổ chức, doanh nghiệp ký hợp đồng sử dụng dịch vụ theo hình thức sử dụng trước – thanh toán sau theo chu kỳ. Với nhóm khách hàng này, nhu cầu chủ yếu là nhận hóa đơn giá trị gia tăng dựa trên bảng tổng hợp giao dịch vào cuối kỳ để phục vụ đối soát.
Mô hình này, theo VCCI, hoàn toàn phù hợp với các tiêu chí cho phép lập hóa đơn theo kỳ quy ước đã được quy định tại Nghị định 70/2025/NĐ-CP, áp dụng cho các hoạt động cung cấp dịch vụ có số lượng giao dịch lớn, phát sinh thường xuyên và cần thời gian đối soát giữa hai bên.
Tuy nhiên, các quy định hiện hành cũng như trong Dự thảo lại chưa liệt kê dịch vụ vận tải hành khách có sử dụng nền tảng công nghệ vào danh mục được phép áp dụng cơ chế này. Điều này khiến các nền tảng phải phát hành hàng nghìn, thậm chí hàng triệu hóa đơn lẻ, thay vì một hóa đơn tổng theo kỳ.
Theo VCCI, việc này không chỉ làm gia tăng chi phí vận hành cho doanh nghiệp mà còn gây quá tải cho hệ thống kế toán của khách hàng doanh nghiệp. Đồng thời, lượng hóa đơn phát sinh khổng lồ cũng kết nối trực tiếp với hệ thống của cơ quan thuế, tạo thêm áp lực về hạ tầng quản lý. Trong khi đó, việc lập hóa đơn tổng theo kỳ không làm thay đổi nghĩa vụ thuế, bởi các nền tảng đã thực hiện kê khai, khấu trừ và nộp thuế đầy đủ theo quy định.
Do vậy, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung hoạt động dịch vụ vận tải hành khách (taxi, xe hợp đồng, xe mô tô hai bánh) có sử dụng phần mềm tính tiền, phần mềm hỗ trợ kết nối vận tải theo quy định của Luật Đường bộ, cung cấp cho khách hàng là doanh nghiệp, tổ chức vào danh mục được lập hóa đơn theo kỳ.
Bên cạnh đó, Dự thảo hiện cho phép các doanh nghiệp vận tải hành khách công cộng và taxi lập hóa đơn tổng vào cuối ngày đối với khách hàng cá nhân không kinh doanh. Tuy nhiên, theo phản ánh của doanh nghiệp, quy định này chưa bao quát các loại hình vận tải hành khách bằng xe hợp đồng hoặc xe mô tô hai bánh có sử dụng phần mềm tính tiền, phần mềm kết nối vận tải.
Theo VCCI, các dịch vụ này có đặc điểm quản lý hóa đơn tương tự taxi hoặc vận tải hành khách công cộng, nên việc chưa đưa vào phạm vi áp dụng sẽ gây khó khăn trong thực tiễn triển khai.
Vì vậy, VCCI kiến nghị cơ quan soạn thảo bổ sung các loại hình vận tải này vào phạm vi được lập hóa đơn tổng, nhằm đảm bảo sự đồng bộ giữa quy định pháp lý và mô hình kinh doanh hiện nay.
Một nội dung khác được VCCI đề cập là quy định tại Điều 11 (sửa đổi) của Nghị định 123/2020/NĐ-CP về hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.
Theo quy định, các hộ và cá nhân kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm phải sử dụng hóa đơn điện tử có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế, trong đó hóa đơn phải thể hiện mã số thuế hoặc số định danh cá nhân của người mua. VCCI cho rằng quy định này có thể gây khó khăn đáng kể cho các hộ kinh doanh trong lĩnh vực bán lẻ, ăn uống hoặc lưu trú. Đây là những lĩnh vực có lượng khách lẻ lớn, giá trị giao dịch nhỏ và thời gian mua bán diễn ra nhanh.
Việc yêu cầu ghi đầy đủ thông tin người mua trên từng hóa đơn không chỉ làm tăng chi phí nhân sự và chi phí hóa đơn mà còn gây tâm lý không thoải mái cho người tiêu dùng. Trong khi đó, các siêu thị, trung tâm thương mại hoặc cửa hàng xăng dầu – vốn có đặc thù giao dịch tương tự – lại được miễn áp dụng quy định này.
Trong bối cảnh chính sách thuế đối với hộ kinh doanh đang được cải cách mạnh mẽ, VCCI cho rằng cần điều chỉnh quy định theo hướng cho phép hóa đơn điện tử của hộ kinh doanh không bắt buộc phải có mã số thuế hoặc số định danh cá nhân của người mua trong trường hợp người mua là cá nhân không kinh doanh.
Ngoài ra, Dự thảo cũng cho phép doanh nghiệp lập hóa đơn tổng vào cuối chu kỳ đối với giao dịch với người mua là cá nhân không kinh doanh.
Tuy nhiên, theo phản ánh của doanh nghiệp, việc xác định cá nhân nào là cá nhân kinh doanh hay không kinh doanh trong thực tế là rất khó. Người mua thường không cung cấp thông tin đăng ký kinh doanh hoặc mã số thuế, khiến doanh nghiệp không có cơ sở để phân biệt. Bên cạnh đó, một cá nhân kinh doanh vẫn có thể phát sinh nhiều giao dịch mang tính cá nhân, không liên quan đến hoạt động kinh doanh, như gửi tiết kiệm hay chuyển tiền.
Theo VCCI, nếu không có hướng dẫn rõ ràng, doanh nghiệp có thể đối mặt với rủi ro lập thiếu hóa đơn và bị xử phạt vi phạm hành chính. Do đó, đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung hướng dẫn theo hướng: cá nhân được coi là không kinh doanh nếu không yêu cầu xuất hóa đơn.
