Chính sách - Quy hoạch

Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh, những vấn đề liên quan đến nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho thuê là nội dung rất thiết thực, cấp bách, nhận được sự quan tâm đặc biệt của Đảng, Nhà nước cũng như đông đảo người lao động hiện nay.

Đến hết năm 2025, cả nước đã và đang triển khai xây dựng khoảng 720.000 căn nhà ở, trong đó có khoảng 180.000 căn nhà ở xã hội đã hoàn thành, đáp ứng nhu cầu của khoảng 180.000 hộ gia đình. Riêng trong 5 tháng đầu năm 2026, các địa phương trên cả nước đăng ký triển khai khoảng 158.000 căn hộ, hiện đã và đang xây dựng khoảng 91.200 căn nhà ở xã hội, bao gồm cả nhà ở cho thuê.

Tuy nhiên, theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, bên cạnh những kết quả đạt được, thị trường bất động sản vẫn tồn tại tình trạng lệch pha cung - cầu. Trong khi một số phân khúc nhà ở thương mại có dấu hiệu dư thừa thì nhà ở phù hợp với khả năng chi trả của người thu nhập thấp vẫn còn thiếu hụt.

Đáng chú ý, các sản phẩm nhà ở thời gian qua chủ yếu tập trung vào phân khúc để bán, trong khi nhà ở cho thuê chưa được quan tâm tương xứng. Giá nhà ở thương mại vẫn ở mức cao so với thu nhập bình quân của người lao động.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho rằng, trong tiềm thức của phần lớn người dân hiện nay vẫn tồn tại tâm lý muốn mua nhà để có quyền sở hữu hơn là thuê nhà dài hạn. Tuy nhiên, phát triển nhà ở cho thuê, nhà ở xã hội và nhà ở công nhân là nhiệm vụ mang tính chiến lược, đòi hỏi cách tiếp cận căn cơ, lâu dài và quyết tâm thực hiện mạnh mẽ.

Chuyển từ sở hữu nhà sang bảo đảm quyền có nhà ở

Theo Bộ trưởng Trần Hồng Minh, ngày 22/5 vừa qua, Văn phòng Trung ương Đảng đã ban hành kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm tại buổi làm việc với một số cơ quan về tình hình triển khai Chỉ thị 34 của Ban Bí thư về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới.

Tiếp đó, ngày 25/5, Thủ tướng Chính phủ đã làm việc với các địa phương gồm Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên và Thái Bình nhằm triển khai quyết liệt các nội dung của kết luận này, trong đó có nhiệm vụ phát triển nhà ở cho thuê.

Theo Bộ trưởng, phát triển nhà ở cho thuê dài hạn nhằm đáp ứng nhu cầu nhà ở của công nhân, viên chức, người lao động, lực lượng vũ trang và các đối tượng khác trong xã hội.

"Mục tiêu là từng bước chuyển tư duy từ mua nhà để sở hữu sang thuê nhà dài hạn, bảo đảm mọi người dân đều có cơ hội tiếp cận chỗ ở phù hợp với khả năng chi trả", Bộ trưởng nhấn mạnh.

Bộ trưởng Trần Hồng Minh cho biết, việc phát triển phân khúc nhà ở này phụ thuộc vào nhiều yếu tố như giá đất, tiền sử dụng đất, chính sách thuế và các cơ chế ưu đãi tín dụng. Hiện nay, đối với nhà ở xã hội, các cơ chế hỗ trợ cơ bản đã được xây dựng tương đối đầy đủ.

Theo đó, Nhà nước tiếp tục giữ vai trò định hướng và điều tiết thị trường, đặc biệt trong cơ chế giá nhằm bảo đảm người lao động có thu nhập thấp và trung bình có thể tiếp cận nhà ở với mức chi phí phù hợp.

Ưu tiên phát triển tại các địa phương tập trung đông công nhân

Thời gian qua, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã chỉ đạo quyết liệt các nhiệm vụ, giải pháp phát triển nhà ở cho thuê, đặc biệt tại những địa phương có nhiều khu công nghiệp và đông công nhân lao động.

Theo Thủ tướng, điều quan trọng là chuyển đổi tư duy từ việc chỉ tập trung vào sở hữu nhà ở sang bảo đảm quyền có nhà ở cho người dân. "Với những người chưa có điều kiện mua nhà, Nhà nước sẽ tạo điều kiện để thuê nhà dài hạn, ổn định, với mức giá phù hợp với thu nhập và khả năng chi trả", Thủ tướng nhấn mạnh.

Nhà ở cho công nhân không chỉ cần giá cả hợp lý mà còn phải được quy hoạch đồng bộ với các thiết chế văn hóa - xã hội như trường học, nhà trẻ, cơ sở y tế, nhà văn hóa và hạ tầng dịch vụ thiết yếu.

Thủ tướng cho biết Chính phủ đang chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương khẩn trương nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế, chính sách phát triển thị trường nhà ở, trong đó ưu tiên nhà ở cho thuê.

Đối với các địa phương tập trung đông lao động như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình và thời gian tới là TP HCM, Đồng Nai cùng nhiều tỉnh, thành khác, Chính phủ yêu cầu rà soát quy hoạch, bố trí nguồn lực và triển khai ngay các dự án nhà ở cho thuê.

Theo Thủ tướng, bên cạnh việc huy động nguồn lực xã hội, Nhà nước sẽ sử dụng ngân sách để xây dựng nhà ở cho thuê dài hạn dành cho người lao động, đồng thời nghiên cứu cơ chế thuê doanh nghiệp vận hành, quản lý hoặc mua lại các dự án nhà ở xã hội để phục vụ nhu cầu thuê.

Cùng với đó, các cơ chế hỗ trợ về thuế, tín dụng và lãi suất sẽ tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện nhằm thu hút doanh nghiệp tham gia đầu tư dài hạn vào phân khúc nhà ở cho thuê.

Những nội dung này dự kiến sẽ được nghiên cứu, đề xuất trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản thời gian tới, tạo cơ sở pháp lý thúc đẩy phát triển các phân khúc ưu tiên như nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở dành cho các đối tượng chính sách.

Phương Uyên