Nghiên cứu - Trao đổi

Như đã thông tin, một trong những điểm mới đáng chú ý của Dự thảo Luật (sửa đổi) là chuyển từ các chương trình hỗ trợ riêng lẻ sang xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ toàn diện. Cách tiếp cận này hướng tới việc tăng cường liên kết giữa các doanh nghiệp trong chuỗi giá trị và mạng lưới sản xuất, tạo nền tảng để doanh nghiệp phát triển bền vững và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Cụ thể, bên cạnh các chính sách truyền thống về tín dụng, đất đai và mặt bằng sản xuất, Dự thảo Luật dự kiến ưu tiên các lĩnh vực mới như chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, phát triển xanh và tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu - Đây được xem là những yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp nâng cao giá trị gia tăng và bắt kịp xu hướng phát triển của kinh tế thế giới.

Không chỉ có vậy, một trong những điểm đột phá khác của Dự thảo Luật (sửa đổi) là cơ chế hỗ trợ sẽ chuyển từ mô hình “Nhà nước có gì hỗ trợ nấy” sang lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Theo đó, doanh nghiệp được chủ động lựa chọn dịch vụ hỗ trợ phù hợp thông qua cơ chế voucher hoặc phiếu hỗ trợ, qua đó thúc đẩy cạnh tranh giữa các đơn vị cung cấp dịch vụ và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực hỗ trợ.

Tuy nhiên, bên cạnh những kỳ vọng từ các đề xuất, để tránh những rào cản trong việc tiếp cận các nguồn lực, giảm chi phí tuân thủ, góp ý sửa Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, một số ý kiến kiến nghị, Luật cần đưa ra những điểm nhấn đột phá thay vì chỉ dùng từ “ưu tiên” chung chung.

Tham gia góp ý Dự thảo Luật (sửa đổi) tại Hội thảo “Tham vấn chính sách, giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, gợi mở định hướng hoàn thiện chính sách trong giai đoạn mới”, thẳng thắn chỉ ra thực trạng đáng buồn về gánh nặng tuân thủ, ThS Nguyễn Hoa Cương, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu Chính sách và Chiến lược, Ban Chính sách, Chiến lược Trung ương cho biết, để một doanh nghiệp nhỏ và vừa nhận được hỗ trợ, hồ sơ thủ tục đòi hỏi quá dày và phức tạp.

“Đã có câu chuyện tại địa phương, doanh nghiệp khi biết mình được chọn hỗ trợ liền... xin rút lui, vì lợi ích nhận được chẳng đáng là bao so với chi phí bỏ ra để thuê nhân sự làm hồ sơ tuân thủ”, vị này chia sẻ.

Đồng thời kiến nghị, Luật cần đưa ra những điểm nhấn đột phá thay vì chỉ dùng từ “ưu tiên” chung chung, chẳng hạn quy định thẳng việc tặng voucher trị giá 30% hợp đồng cho doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị nhằm tạo lực hấp dẫn trực tiếp.

Tham gia góp ý Dự thảo Luật tại Hội thảo, đại diện Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO) tại Việt Nam cũng bày tỏ, khối doanh nghiệp nhỏ và vừa và hộ kinh doanh là trung tâm thúc đẩy sinh kế, việc làm và kinh tế địa phương. Dù vậy, họ vẫn liên tục vấp phải những lực cản lớn về tiếp cận tài chính, thị trường, công nghệ và kỹ năng quản trị để tăng trưởng bền vững.

Theo đại diện ILO, việc sửa đổi Luật lần này là “cơ hội vàng” để xác định các giải pháp mạnh mẽ hơn cho giai đoạn 2026-2030, gắn kết tăng trưởng doanh nghiệp với việc làm thỏa đáng.

Đồng quan điểm, một số ý kiến cũng cho rằng, đây là “thời cơ vàng” để thực hiện những thay đổi mang tính đột phá, tạo nền tảng cho doanh nghiệp phát triển trong giai đoạn mới. Vì vậy, cần nghiên cứu rà soát lại các mô hình hỗ trợ cũ không phát huy được tác dụng thì cần mạnh dạn loại bỏ để tránh lãng phí nguồn lực. Thay vào đó, cần xây dựng các cơ chế hỗ trợ trực tiếp, minh bạch và dễ tiếp cận hơn.

Đặc biệt, cần tiếp tục nghiên cứu them các cơ chế ưu đãi thuế cho doanh nghiệp nhỏ và vừa, bởi những ưu đãi này sẽ không làm giảm nguồn thu ngân sách, mà ngược lại còn giúp tăng thu trong dài hạn. Bởi, khi được giảm gánh nặng thuế, doanh nghiệp sẽ có điều kiện tái đầu tư, mở rộng sản xuất, từ đó tạo ra giá trị gia tăng lớn hơn cho nền kinh tế.

Được biết, theo Chương trình lập pháp năm 2026, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

Bài: Gia Nguyễn - Ảnh: Quốc Tuấn