Chống hàng giả

Theo Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389), trong 6 tháng đầu năm 2026, các lực lượng chức năng đã phát hiện, xử lý 67.937 vụ vi phạm; thu nộp ngân sách nhà nước hơn 9.647 tỷ đồng; khởi tố 1.676 vụ án với 2.789 đối tượng. Những con số này cho thấy quyết tâm rất lớn của các lực lượng chức năng trong cuộc đấu tranh với buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả.

Tuy nhiên, thực tế cũng cho thấy nhiều đường dây buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả vẫn tồn tại trong thời gian dài trước khi bị phát hiện; nhiều vụ việc có quy mô lớn, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Điều đó đặt ra yêu cầu phải nhìn thẳng vào những nguyên nhân khiến hiệu quả đấu tranh chưa đạt như kỳ vọng.

Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết công tác 6 tháng đầu năm và triển khai nhiệm vụ 6 tháng cuối năm của Ban Chỉ đạo 389, Ủy viên Bộ Chính trị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc, Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (Ban Chỉ đạo 389) đã chỉ rõ hàng loạt nguyên nhân của những tồn tại, hạn chế.

Theo Phó Thủ tướng Thường trực, nhận thức và trách nhiệm của một số người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, đơn vị và lực lượng chức năng đối với công tác chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ chưa cao. Cùng với đó, công tác kiểm tra, thanh tra, giám sát, hậu kiểm ở một số nơi chưa được thực hiện thường xuyên, toàn diện; vẫn còn tình trạng nể nang, châm chước, thậm chí có trường hợp tiếp tay, bảo kê cho các hành vi vi phạm.

Một nguyên nhân khác cũng được Phó Thủ tướng Thường trực đề cập là mặc dù hệ thống pháp luật cơ bản đã được hoàn thiện và thường xuyên được rà soát, nhưng một số quy định, tiêu chuẩn, quy chuẩn và điều kiện quản lý vẫn chưa được ban hành hoặc cập nhật kịp thời, gây khó khăn cho quá trình tổ chức thực thi.

Có thể thấy, những vấn đề được chỉ ra đều tập trung vào khâu thực thi. Khi trách nhiệm quản lý chưa được phát huy đầy đủ, công tác kiểm tra, hậu kiểm chưa theo kịp yêu cầu hoặc quy định pháp luật còn khoảng trống, hiệu quả đấu tranh với buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả sẽ khó đạt được như mong muốn.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Tạ Anh Tuấn – Giám đốc Công ty Luật TNHH Tạ Anh Tuấn cho rằng, điều đáng chú ý trong chỉ đạo lần này là việc nhìn nhận toàn diện các nguyên nhân ảnh hưởng đến hiệu quả thực thi, thay vì chỉ tập trung vào xử lý các hành vi vi phạm.

Theo Luật sư Tuấn, trong quản lý nhà nước, hệ thống pháp luật dù được xây dựng tương đối đầy đủ nhưng nếu trách nhiệm của người đứng đầu chưa được phát huy, công tác kiểm tra, giám sát và hậu kiểm chưa được thực hiện thường xuyên thì các quy định rất khó phát huy hiệu quả trên thực tế.

"Bên cạnh đó, việc rà soát, cập nhật kịp thời các tiêu chuẩn, quy chuẩn và điều kiện quản lý cũng có ý nghĩa rất quan trọng. Phương thức, thủ đoạn của các đối tượng buôn lậu, sản xuất, kinh doanh hàng giả luôn thay đổi, trong khi nếu quy định pháp luật chậm được hoàn thiện thì sẽ phát sinh những khoảng trống trong quản lý, gây khó khăn cho lực lượng thực thi", Luật sư Tạ Anh Tuấn phân tích.

Theo Luật sư Tuấn, yêu cầu nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu cần được đặt trong tổng thể giải pháp nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, từ công tác chỉ đạo, kiểm tra, hậu kiểm đến việc hoàn thiện các quy định chuyên ngành.

"Muốn đấu tranh hiệu quả với buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả thì không chỉ cần xử lý nghiêm các hành vi vi phạm mà còn phải gỡ được những điểm nghẽn trong khâu thực thi. Khi trách nhiệm quản lý được nâng cao, công tác kiểm tra, hậu kiểm được thực hiện thường xuyên và hệ thống quy định được hoàn thiện đồng bộ, hiệu quả thực thi pháp luật sẽ được nâng lên, góp phần bảo vệ môi trường kinh doanh lành mạnh và quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng cũng như doanh nghiệp", Luật sư Tạ Anh Tuấn nhấn mạnh.

Nguyễn Giang