Doanh nghiệp - Thị trường

Báo cáo thường niên 2025 của Rainforest Alliance với chủ đề “Regeneration Takes Root” (Nông nghiệp tái sinh bén rễ) ghi nhận một năm mà những khoản đầu tư bền vững vào sinh kế của nông dân và phục hồi hệ sinh thái đã mang lại những kết quả nổi bật tại các trang trại được chứng nhận trên khắp Việt Nam.

Tại Việt Nam, Rainforest Alliance hiện chứng nhận các sản phẩm gồm cà phê, chè, hồ tiêu đen và tiêu trắng, điều, dừa, quế, trái cây và hoa. Năm 2025, các trang trại tham gia Chương trình Tiêu chuẩn Nông nghiệp Bền vững của Rainforest Alliance đạt khoảng 1,2 triệu ha cho ngành hàng cà phê, tăng 9% so với năm 2024 (1,1 triệu ha). Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương ghi nhận mức tăng ròng lớn nhất, đạt 18%, chủ yếu nhờ diện tích được chứng nhận tại Việt Nam tăng từ 90.000 ha lên 118.000 ha.

Tại Việt Nam, ước tính có 90.964 nông dân trồng cà phê và 91.041 trang trại cà phê tại Việt Nam tham gia chương trình chứng nhận Rainforest Alliance trong năm 2025, tăng 69% so với năm 2024.

Điểm nhấn nổi bật của năm 2025 là việc Rainforest Alliance công bố Tiêu chuẩn Nông nghiệp Tái sinh (Regenerative Agriculture Standard), được xây dựng trên nền tảng Tiêu chuẩn Nông nghiệp Bền vững trước đây.

Đây là một khuôn khổ dựa trên cơ sở khoa học, đã được kiểm chứng thực tiễn, gồm 119 yêu cầu về sức khỏe đất, tài nguyên nước, đa dạng sinh học, khả năng chống chịu của cây trồng và các tác động xã hội. Tiêu chuẩn này tạo ra một lộ trình chuyên biệt để nông dân và doanh nghiệp tăng cường cam kết với các thực hành nông nghiệp tái sinh, đồng thời chủ động phục hồi nguồn tài nguyên đất mà họ đang phụ thuộc.

Ông Santiago Gowland, Tổng Giám đốc Rainforest Alliance, cho biết: “Năm vừa qua đã cho thấy những điều có thể đạt được khi người nông dân nhận được sự hỗ trợ và doanh nghiệp vượt lên trên việc tuân thủ đơn thuần để đầu tư vào nông nghiệp tái sinh. Việc thúc đẩy nông nghiệp tái sinh phụ thuộc vào niềm tin, và niềm tin chỉ có được thông qua những bằng chứng đáng tin cậy và có thể kiểm chứng. Tiêu chuẩn Nông nghiệp Tái sinh mới của chúng tôi bảo đảm rằng các tác động đối với đất, đa dạng sinh học và sinh kế được đo lường và xác minh chứ không phải chỉ là những tuyên bố. Chiến lược đến năm 2030 của chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc giảm thiểu tác động tiêu cực mà còn hướng tới việc phục hồi, tái tạo và cải thiện sức khỏe của đất cũng như các hệ sinh thái rừng nhiệt đới – những nền tảng mà cộng đồng và các nền kinh tế dựa vào lương thực, thực phẩm phụ thuộc để phát triển”.

Ông Chandra Panjiwibowo, Giám đốc Cấp cao khu vực Châu Á - Thái Bình Dương của Rainforest Alliance, chia sẻ: “Nông nghiệp tái sinh tại khu vực Châu Á - Thái Bình Dương ngày càng được công nhận là hướng đi chiến lược nhằm xây dựng các hệ sinh thái có khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Trong bối cảnh khu vực đang chịu áp lực ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu, suy giảm đa dạng sinh học và nhu cầu ngày càng thay đổi của người tiêu dùng, Việt Nam có cơ hội thực sự để đi đầu trong quá trình chuyển đổi từ bảo vệ sang phục hồi môi trường.”

Tháng 4 năm nay, Rainforest Alliance đã tổ chức khóa đào tạo đầu tiên về nông nghiệp tái sinh tại Việt Nam dành cho các doanh nghiệp cà phê được chứng nhận. Khóa học áp dụng phương pháp lấy người học làm trung tâm, kết hợp video, hỏi đáp, bài tập nhóm và trao đổi giữa các nhóm, giúp học viên hiểu sâu hơn về nội dung đào tạo.

Nông nghiệp tái sinh góp phần giảm sự phụ thuộc vào thuốc bảo vệ thực vật và phân bón hóa học, thúc đẩy các phương thức canh tác bền vững hơn đồng thời giảm thiểu tác động của nông nghiệp đến môi trường.

Trong giai đoạn 2022-2026, Rainforest Alliance đã thúc đẩy áp dụng Quản lý dịch hại tổng hợp (IPM) tại 11.000 trang trại chè, cà phê và hồ tiêu được chứng nhận ở Việt Nam. Các mô hình trình diễn đã đạt được kết quả ấn tượng với mức giảm sử dụng thuốc bảo vệ thực vật lên tới 82% đối với chè, 79% đối với cà phê và 77% đối với hồ tiêu.

Ông Nguyễn Văn Thiết, Giám đốc Quốc gia Rainforest Alliance tại Việt Nam, cho biết: “Mục tiêu của Rainforest Alliance là bảo đảm người nông dân sẵn sàng đối mặt với những thách thức của tương lai. Hiện nay, hơn 50% nông dân tham gia chương trình Quản lý dịch hại tổng hợp của chúng tôi đã đủ điều kiện theo đuổi chứng nhận Nông nghiệp Tái sinh, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của thị trường toàn cầu và tăng cường khả năng chống chịu trước biến đổi khí hậu. Các thực hành tái sinh giúp nông dân khôi phục tài nguyên và khắc phục những hạn chế còn tồn tại trong các phương thức canh tác bền vững trước đây, qua đó mở ra cơ hội tiếp cận các thị trường xuất khẩu có giá trị cao và góp phần nâng cao vị thế của Việt Nam như một quốc gia xuất khẩu nông sản đang phát triển mạnh trên thế giới.”

Thông qua 80 chương trình cảnh quan và cộng đồng, cùng hoạt động chứng nhận tại 64 quốc gia, những kết quả đạt được của Rainforest Alliance trong năm 2025 tập trung vào 5 lĩnh vực tác động có mối liên hệ chặt chẽ gồm: hệ sinh thái, đa dạng sinh học, sinh kế, khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu và quyền con người.

Hiện nay, nhãn hàng chứng nhận Rainforest Alliance đã xuất hiện trên 66.000 sản phẩm tại 172 quốc gia, mang lại cho người tiêu dùng trên toàn thế giới sự tin tưởng rằng các sản phẩm họ lựa chọn đang góp phần hỗ trợ những cảnh quan và cộng đồng phát triển bền vững, nơi con người và thiên nhiên cùng chung sống hài hòa.

Mặc dù đã đạt được nhiều tiến bộ đáng kể, vẫn còn nhiều việc cần tiếp tục thực hiện. Rainforest Alliance kêu gọi các doanh nghiệp, chính phủ và nhà đầu tư tăng cường cam kết đối với nông nghiệp tái sinh cũng như hỗ trợ những người nông dân đang ở tuyến đầu của quá trình chuyển đổi này.

M.Lê