Du lịch
"Vũ khí mềm" tạo lợi thế cạnh tranh cho du lịch Việt
Phát triển du lịch ẩm thực không đơn thuần là khai thác món ăn mà còn là khai thác chiều sâu văn hóa của điểm đến.
Ẩm thực có vai trò quan trọng trong phát triển du lịch. Trên thế giới, không ít quốc gia đã đưa ẩm thực trở thành biểu tượng nhận diện trên bản đồ du lịch thế giới. Đơn cử như nói tới đất nước Nhật Bản có sushi, Italia có pizza và mì Ý (Spaghetti); Hàn Quốc có kimchi,…

Số liệu từ Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc (UN Tourism), Hiệp hội Du lịch Ẩm thực Thế giới cho thấy ẩm thực chiếm khoảng 25-35% tổng chi tiêu trong mỗi chuyến đi, và là một trong những yếu tố ảnh hưởng đến quyết định chọn điểm đến của du khách.
Với Việt Nam, ẩm thực đang được nhìn nhận là một trong những "vũ khí mềm" giàu sức cạnh tranh nhất. Các chuyên gia cho rằng, nếu trước đây ẩm thực chỉ được xem là một dịch vụ phục vụ chuyến đi thì hiện nay, chính món ăn đã trở thành mục đích của hành trình. Nhiều du khách quốc tế lựa chọn điểm đến vì muốn thưởng thức những món ăn bản địa, khám phá văn hóa thông qua các khu chợ, quán ăn đường phố hay những câu chuyện đằng sau mỗi món ăn.
Trên thực tế, Việt Nam đang sở hữu nhiều lợi thế mà không phải quốc gia nào cũng có. Từ phở Hà Nội, bún bò Huế, cao lầu Hội An, bánh mì, cà phê Việt đến hàng trăm món ăn vùng miền khác, mỗi món đều mang dấu ấn văn hóa riêng. Sự đa dạng về nguyên liệu, cách chế biến và hương vị tạo nên một "bản đồ ẩm thực" phong phú trải dài từ Bắc vào Nam. Dù được khách quốc tế đánh giá cao song giá trị ấy vẫn chưa được chuyển hóa tương xứng thành sức cạnh tranh của điểm đến. Không ít món ăn nổi tiếng nhưng chưa được chuẩn hóa về chất lượng, quy trình phục vụ, câu chuyện văn hóa hay cách xây dựng thương hiệu.
Tại Hội thảo Ẩm thực với phát triển du lịch Việt Nam vừa diễn ra tại Hà Nội, PGS TS Nguyễn Thị Thu Phương, Viện trưởng Viện Văn hóa, Nghệ thuật, Thể thao và Du lịch Việt Nam cho rằng, để khai thác hiệu quả tiềm năng ẩm thực, Việt Nam cần một định hướng thống nhất ở tầm quốc gia nhằm kết nối các nguồn lực và hình thành hệ sinh thái du lịch văn hóa ẩm thực chuyên nghiệp, bền vững.
Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam, bà Nguyễn Thị Hoa Mai cho biết Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang trình Chính phủ Đề án xúc tiến, quảng bá du lịch và ẩm thực Việt Nam ra nước ngoài giai đoạn 2026-2030. Đề án có mục tiêu lấy ẩm thực làm yếu tố cốt lõi để định vị thương hiệu du lịch quốc gia, nâng cao sức cạnh tranh của điểm đến Việt Nam trong khu vực châu Á và trên thế giới.
Các chuyên gia cho rằng Việt Nam cần xây dựng bộ tiêu chuẩn sản phẩm, số hóa dữ liệu ẩm thực, phát triển không gian trải nghiệm, tăng cường liên kết giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, cơ sở đào tạo, nghệ nhân và cộng đồng, đồng thời kể những câu chuyện văn hóa hấp dẫn thông qua mỗi món ăn. Bên cạnh đó, Việt Nam cần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và ứng dụng công nghệ trong quản lý chất lượng cũng như quảng bá sản phẩm.
Trong bối cảnh ngành du lịch đang chuyển từ cạnh tranh về số lượng sang cạnh tranh bằng trải nghiệm, ẩm thực có thể trở thành "đại sứ" hiệu quả nhất của du lịch Việt Nam. Điều đó không chỉ góp phần gia tăng chi tiêu của du khách, kéo dài thời gian lưu trú mà còn lan tỏa hình ảnh đất nước thông qua những trải nghiệm chân thực và giàu cảm xúc.