Khởi nghiệp

Sá sùng từ lâu đã là sản vật đặc trưng của vùng biển Vân Đồn. Nhưng để một sản vật địa phương trở thành sản phẩm hàng hóa có giá trị cao, đủ sức cạnh tranh trên thị trường, cần một cách tiếp cận khác, từ đầu tư cho nghiên cứu, chế biến sâu đến ứng dụng khoa học công nghệ. Đây cũng là hướng đi mà Công ty TNHH Thanh Tùng Vân Đồn đang lựa chọn trong hành trình khởi nghiệp từ sá sùng.

Diễn đàn Doanh nghiệp đã có cuộc trao đổi với ông Phạm Quang Tùng - Giám đốc Công ty TNHH Thanh Tùng Vân Đồn về hành trình khởi nghiệp từ sá sùng, phát triển sản phẩm và khát vọng nâng tầm sản vật địa phương.

- Thưa ông, điều gì khiến ông lựa chọn sá sùng Vân Đồn làm hướng đi để khởi nghiệp và phát triển sản phẩm?

Tôi nhận thấy sá sùng là một sản vật rất đặc biệt, bởi không phải vùng biển nào cũng có. Đặc biệt, sá sùng Vân Đồn có những giá trị riêng về dinh dưỡng, trong đó hàm lượng protein và các axit amin quý khá cao. Đây cũng là sản vật nổi tiếng, gắn bó lâu đời với đời sống của người dân vùng biển Vân Đồn.

Với tôi, lựa chọn sá sùng để khởi nghiệp trước hết xuất phát từ tình yêu của một người con đối với quê hương. Tôi mong muốn từ chính những sản vật nơi mình sinh sống, làm việc có thể tạo ra những sản phẩm mới, có giá trị gia tăng cao hơn; vừa phục vụ thị trường, vừa góp phần quảng bá hình ảnh Vân Đồn.

Tôi nghĩ, nếu chỉ bán nguyên liệu thô hoặc sản phẩm theo cách truyền thống thì giá trị của sá sùng chưa được khai thác hết. Vì vậy, chúng tôi xác định phải đi sâu hơn vào nghiên cứu, chế biến để tạo ra những sản phẩm mới, thuận tiện hơn cho người tiêu dùng và có khả năng cạnh tranh trên thị trường.

- Từ ý tưởng đến hiện thực hóa sản phẩm, đâu là những bài toán khó nhất mà doanh nghiệp phải giải quyết trong những ngày đầu khởi nghiệp, thưa ông?

Ban đầu, chúng tôi nghĩ việc phát triển sản phẩm từ sá sùng khá đơn giản, chủ yếu là chế biến, đóng gói rồi đưa ra thị trường. Nhưng càng làm sâu, chúng tôi càng nhận thấy có rất nhiều vấn đề cần giải quyết. Sá sùng có hàm lượng protein cao, chứa nhiều axit amin quý nên bài toán bảo quản tự nhiên trong thời gian dài không hề đơn giản.

Làm thế nào để sản phẩm giữ được độ ngọt, độ thơm tự nhiên, đồng thời bảo toàn những giá trị dinh dưỡng vốn có mà vẫn đáp ứng yêu cầu về chất lượng, an toàn và thời gian bảo quản là một thách thức lớn.

Chính những khó khăn đó khiến chúng tôi nhận ra rằng khởi nghiệp từ một sản vật địa phương không thể chỉ dựa vào nguồn nguyên liệu sẵn có. Doanh nghiệp phải đầu tư cho nghiên cứu, công nghệ, con người và liên tục đổi mới.

Trong quá trình này, chúng tôi cũng nhận được sự quan tâm, đồng hành của lãnh đạo tỉnh Quảng Ninh và chính quyền Đặc khu Vân Đồn. Những cơ chế hỗ trợ, nguồn lực và điều kiện kết nối với đối tác, chuyên gia, nhà khoa học, các đơn vị nghiên cứu đã giúp doanh nghiệp có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ và từng bước tháo gỡ khó khăn.

- Từ một sản vật địa phương, doanh nghiệp đang phát triển những sản phẩm như thế nào để đáp ứng nhu cầu thị trường, thưa ông?

Hiện nay, chúng tôi tập trung nghiên cứu và sản xuất các sản phẩm từ sá sùng như sá sùng khô, sá sùng một nắng, sá sùng ăn liền, bột sá sùng và ruốc sá sùng. Trong quá trình nghiên cứu, chúng tôi luôn đặt mục tiêu giữ được độ ngọt, độ thơm tự nhiên của sá sùng, đồng thời tạo ra những sản phẩm thuận tiện hơn cho người sử dụng.

Bên cạnh những sản phẩm đã có, doanh nghiệp tiếp tục nghiên cứu các sản phẩm mới. Trong đó, viên mắm khô vị sá sùng và nước mắm vị sá sùng đang được chúng tôi thử nghiệm, hoàn thiện để chuẩn bị đưa ra thị trường.

Chúng tôi xác định đây là một quá trình lâu dài. Một sản phẩm muốn đi xa phải có chất lượng ổn định, có câu chuyện riêng và đáp ứng được nhu cầu ngày càng đa dạng của người tiêu dùng. Trước mắt, chúng tôi tập trung hoàn thiện sản phẩm, xây dựng thị trường trong nước; về lâu dài, hướng tới những thị trường rộng lớn hơn, trong đó có thị trường quốc tế.

- Như vậy, khoa học công nghệ đang trở thành một phần quan trọng trong hành trình khởi nghiệp của doanh nghiệp. Ông có thể chia sẻ rõ hơn về hướng đi này?

Với chúng tôi, khoa học, công nghệ là yếu tố rất quan trọng nếu muốn nâng cao giá trị của sá sùng. Hiện, chúng tôi đang tích cực kết nối với các chuyên gia, nhà khoa học và các đơn vị nghiên cứu.

Đặc biệt, doanh nghiệp đang phối hợp với Học viện Nông nghiệp Việt Nam và các chuyên gia để nghiên cứu, phát triển và đưa các giải pháp công nghệ vào thực tế sản xuất. Từ sự phối hợp này, chúng tôi từng bước nghiên cứu những sản phẩm mới, trong đó có viên mắm khô vị sá sùng, nước mắm vị sá sùng. Mục tiêu là khai thác tốt hơn giá trị của sá sùng, đồng thời tạo ra những sản phẩm mới mà thị trường chưa có hoặc còn ít. Chúng tôi xác định muốn đi đường dài thì không thể chỉ dựa vào nguyên liệu sẵn có mà phải có nghiên cứu, công nghệ và sự đổi mới liên tục. Đây cũng là cách để một sản vật truyền thống có thể thích ứng với nhu cầu của thị trường hiện đại.

- Ở giai đoạn hiện nay, quy mô doanh nghiệp và những kỳ vọng về tăng trưởng được đặt ra như thế nào, thưa ông?

Tính tới thời điểm hiện tại, doanh nghiệp mới bước đầu triển khai mô hình sản xuất nên quy mô còn khá nhỏ. Chúng tôi đang tạo việc làm cho hơn 20 lao động, với mức thu nhập tương đối ổn định, khoảng 8-9 triệu đồng/người/tháng.

Năm 2026, chúng tôi cũng bắt đầu chuyển mạnh sang lĩnh vực chế biến thủy sản và đưa các sản phẩm sá sùng mới vào nghiên cứu, thử nghiệm. Chúng tôi xác định đây là giai đoạn đầu tư cho sản phẩm và công nghệ. Khi các sản phẩm hoàn thiện, được đưa ra thị trường và duy trì ổn định, chúng tôi kỳ vọng doanh thu sẽ tăng trưởng tốt hơn.

Chúng tôi mong muốn xây dựng chuỗi giá trị từ sá sùng, trong đó doanh nghiệp đóng vai trò kết nối giữa nguyên liệu, khoa học công nghệ, sản xuất và thị trường. Khi đó, giá trị của sá sùng được nâng cao, đồng thời tạo thêm việc làm và sinh kế cho người dân địa phương.

- Từ thực tế của doanh nghiệp, ông có kiến nghị gì với chính quyền để các doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp trẻ có thêm điều kiện phát triển bền vững?

Từ thực tế hoạt động trong cộng đồng khởi nghiệp và doanh nhân trẻ Quảng Ninh, chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm, đồng hành sâu sát hơn của tỉnh và các cấp chính quyền đối với doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp trẻ.

Đặc biệt, chúng tôi mong các thủ tục hành chính tiếp tục được đơn giản hóa, các cơ chế, chính sách và hướng dẫn được ban hành cụ thể, rõ ràng để doanh nghiệp có thể tiếp cận một cách minh bạch và thuận lợi nhất. Với những doanh nghiệp khởi nghiệp, nhất là doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, công nghệ và chế biến sâu, việc tiếp cận chính sách, nguồn lực, chuyên gia và các chương trình hỗ trợ có ý nghĩa rất lớn. Nếu có sự đồng hành tốt hơn từ chính quyền, cùng với sự chủ động, nỗ lực đổi mới của doanh nghiệp, tôi tin rằng sẽ có thêm nhiều sản phẩm đặc trưng của Quảng Ninh được nâng tầm, không chỉ tạo giá trị kinh tế mà còn góp phần quảng bá hình ảnh, văn hóa và con người địa phương.

- Trân trọng cảm ơn ông.

Bùi Hiền - Hải Ngân