Kinh tế

RWA là một trong những xu hướng nổi bật của tài chính số toàn cầu khi cho phép số hóa các tài sản thực như: bất động sản, máy móc, hàng hóa, quyền tài sản hoặc các dòng tiền tương lai thành tài sản số có thể quản lý, giao dịch và huy động vốn trên nền tảng công nghệ số.

Xu hướng thị trường

Sự ra đời của Luật Công nghiệp công nghệ số 2025 và hàng loạt văn bản hướng dẫn trong giai đoạn 2025-2026 đã chuẩn hóa khái niệm, định danh tài sản số và minh bạch hóa cơ chế hoạt động. Đây là cơ sở pháp lý biến tài sản số từ một nguy cơ trở thành một bệ phóng vững chắc, giúp các doanh nghiệp Việt Nam huy động vốn một cách hợp pháp, linh hoạt và hiệu quả hơn trên bình diện toàn cầu.

Trong bối cảnh đó, các mô hình huy động vốn dựa trên công nghệ số, đặc biệt là hoạt động RWA được cho đã mở ra hướng tiếp cận mới cho doanh nghiệp.

Theo các chuyên gia, nhiều năm qua, khi nhắc đến tài sản số, phần lớn nhà đầu tư thường nghĩ đến bitcoin hay các đồng tiền mã hóa, tuy nhiên, đây là một phạm trù rộng, trong đó bao gồm cả tài sản thực được mã hóa như: tiền gửi, chứng khoán, bất động sản, hàng hóa, hay các tài sản sở hữu trí tuệ.

Điểm khác biệt của RWA so với các loại tiền ảo trước đây là mỗi token được phát hành đều đại diện cho một phần quyền sở hữu hợp pháp đối với một tài sản vật lý cụ thể, được pháp luật công nhận và bảo hộ. Lúc này, nhà đầu tư có thể mua một hoặc nhiều token để tham gia đầu tư loại tài sản này cùng với nhiều nhà đầu tư khác.

Qua đó, chủ sở hữu vừa có thêm kênh huy động vốn, còn nhà đầu tư vừa có cơ hội tiếp cận các tài sản giá trị lớn với số vốn nhỏ.

Phát biểu tại Hội nghị Mã hóa tài sản thực Việt Nam 2026 mới đây, ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Bộ Tài chính nhận định, RWA đang trở thành xu hướng quan trọng của tài chính toàn cầu khi giúp khơi thông các nguồn lực còn “ngủ yên” trong nền kinh tế.

Cần hoàn thiện hệ sinh thái

Để lĩnh vực RWA thực sự trở thành đòn bẩy tài chính hiệu quả, các chuyên gia cho rằng, việc xây dựng các giải pháp đồng bộ từ Nhà nước, doanh nghiệp và nhà đầu tư là điều kiện tiên quyết.

Về vấn đề này, chia sẻ tại Hội thảo khoa học “Mã hóa tài sản thực: Hướng mới cho doanh nghiệp tiếp cận vốn trong kỷ nguyên số” vừa qua, ông Trần Quý - Viện trưởng Viện Phát triển kinh tế số Việt Nam kiến nghị, Chính phủ cần nhanh chóng đưa vào vận hành cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) dành riêng cho các hoạt động phát hành và giao dịch tài sản mã hóa.

Theo ông Trần Quý, cơ chế này sẽ cho phép các doanh nghiệp công nghệ tài chính và các tổ chức phát hành được thử nghiệm mô hình kinh doanh mới trong một môi trường an toàn, có giới hạn, giúp cơ quan quản lý vừa theo dõi được hiệu quả thực tế, vừa kịp thời tinh chỉnh các quy định pháp luật trước khi áp dụng đại trà.

Bên cạnh đó, vị chuyên gia này cũng cho rằng, việc sớm ghi nhận tài sản số và dữ liệu số là một dạng tài sản hợp pháp trong Bộ luật Dân sự sẽ là bước đi cấp thiết. Bởi, khi quyền sở hữu được luật hóa, các giao dịch chuyển nhượng, thế chấp hay thừa kế tài sản mã hóa mới có cơ sở để thực thi, qua đó khơi thông dòng vốn hàng chục tỷ USD tiềm năng từ thị trường này.

Còn theo ông Võ Đỗ Thắng - Giám đốc Trung tâm đào tạo An ninh mạng Athena, bản chất của giao dịch tài sản mã hóa trong giai đoạn vùng xám là hành vi “đưa tiền cho người khác giữ” mà không có bất kỳ sự bảo chứng nào từ hệ thống tư pháp. Do đó, giải pháp cốt lõi để bảo vệ nhà đầu tư chính là xây dựng các nền tảng công nghệ giao dịch nội địa đạt chuẩn quốc tế về an toàn an ninh mạng, được kiểm toán kỹ thuật khắt khe.

“Các doanh nghiệp khi tiếp cận nguồn vốn qua kênh phát hành token cần phải trang bị hệ thống hạ tầng bảo mật nhiều lớp, ứng dụng các hợp đồng thông minh (smart contract) không thể bị can thiệp hay sửa đổi trái phép. Đồng thời, việc nâng cao nhận thức của cộng đồng về an toàn bảo mật, giúp họ phân biệt rõ ràng giữa tài sản mã hóa được bảo chứng bởi giá trị thực và những đồng tiền ảo đầu cơ, đây là chìa khóa để xây dựng một thị trường vốn phi tập trung minh bạch và đáng tin cậy”, ông Võ Đỗ Thắng chia sẻ.

Gia Nguyễn