Doanh nghiệp
Thiếu lao động tạo áp lực cho tiến độ đơn hàng
Tình hình sản xuất kinh doanh của nhiều ngành nghề có dấu hiệu khởi sắc, nhu cầu sử dụng lao động lớn nhưng nguồn tuyển hạn chế.
Không ít kế hoạch tuyển dụng nhân sự với số lượng nhiều được các doanh nghiệp xây dựng cho năm 2026. Tuy nhiên đến nay, lượng lao động bổ sung khá hạn chế.
Tuyển dụng lao động khó khăn
Đại diện một doanh nghiệp FDI tại Bắc Ninh đã chia sẻ như vậy sau mấy tháng đăng tuyển lao động nhưng số hồ sơ nhận được lại khiêm tốn. Doanh nghiệp này có thêm trụ sở tại Hà Nội nên không bổ sung nhân sự văn phòng, một người thường kiêm công việc cả 2 nơi. Quãng đường đi lại giữa hai địa điểm làm việc là 80km trở thành thách thức.
Bà Phan Thị Ánh - đại diện doanh nghiệp VSOVN trên cho biết thêm: Để chuẩn bị cho nhà máy sắp đưa vào hoạt động trong cuối năm nay tại Hà Nội, doanh nghiệp dự tính tuyển nhân viên văn phòng, lao động có tay nghề để đào tạo trước tại Bắc Ninh một thời gian. Nhưng, việc tuyển dụng gặp nhiều khó khăn dù doanh nghiệp hỗ trợ ăn ở và mức lương công nhân có tay nghề tại nhà máy Bắc Ninh từ 15 - 25 triệu đồng/tháng.
Công ty TNHH công nghệ MITAC Việt Nam - thành viên tập đoàn MITAC International Corporation cũng đang gặp những khó khăn tương tự. Ông Dương Văn Ngân - Giám đốc nhân sự công ty cho biết: Tổ hợp nhà máy có quy mô 80.000m2 tại khu đất CN02 HANSSIP Hà Nội, đã đi vào hoạt động từ tháng 3/2026. Đến nay nhà máy mới tuyển được khoảng 350 người, trong khi kế hoạch có thể tạo việc làm khoảng 3.000 lao động.
Nhu cầu tuyển dụng của nhà máy tiếp tục tăng trong thời gian tới. Vấn đề khó khăn hơn với nhà máy công nghệ như MITAC không chỉ là tuyển đủ số lượng theo yêu cầu mà đáp ứng yêu cầu tay nghề, chuyên môn kỹ thuật.
Đặc biệt, khi doanh nghiệp đẩy mạnh tự động hóa, robot tự hành quy trình sản xuất, đòi hỏi độ chính xác cao. Nhân sự ở một số công đoạn sản xuất cần đáp ứng yêu cầu cao hơn về khả năng vận hành, giám sát, phối hợp với các hệ thống công nghệ.
Một ngành thâm dụng lao động là dệt may cũng đang gặp khó về lao động. Tại một số diễn đàn gần đây, đại diện Hiệp hội Dệt may Việt Nam đã đề cập đến nội dung này. Trong giai đoạn hiện nay, nhiều doanh nghiệp khối các ngành sản xuất, công nghệ khá dồi dào đơn hàng nhưng lao động - một trong ba yếu tố quyết định lại thiếu hụt khiến hoạt động sản xuất, tiến độ giao hàng có thể bị ảnh hưởng.
Đưa thực tế vào giáo trình đào tạo để tạo nguồn
Trước tình trạng trên, thay vì thụ động chờ đợi, không ít các doanh nghiệp đã chủ động tham gia sớm vào đào tạo để tạo nguồn bền vững, đạt hiệu quả cao. Thực tế khi doanh nghiệp phải tự tìm người, tổ chức đào tạo lại, chi phí tốn kém hơn và mất nhiều thời gian hơn.
Từ góc nhìn đó, ông Lê Quý Khả - Chủ tịch HĐQT, Tổng Giám đốc công ty CP cơ điện Tomeco cho rằng, cần tăng cường kết nối giữa Trung tâm Dịch vụ việc làm, cơ sở đào tạo và doanh nghiệp ngay từ khâu định hướng, tuyển chọn và đào tạo lao động. Có thể tổ chức thêm các ngày hội việc làm ngay tại hiệp hội doanh nghiệp, các khu công nghiệp, các doanh nghiệp có nhu cầu tuyển dụng. Tại đây, người lao động tiếp cận trực tiếp với doanh nghiệp, tìm hiểu công việc, môi trường làm việc và lựa chọn vị trí phù hợp.
Quan trọng hơn, theo lãnh đạo Tomeco, doanh nghiệp mong muốn và cần tham gia sâu vào quá trình đào tạo. Theo đó, thay vì nhà trường đào tạo theo chương trình có sẵn rồi người học mới tìm việc, doanh nghiệp có thể tham gia xác định nhu cầu nhân lực, xây dựng nội dung, tiêu chuẩn nghề nghiệp và yêu cầu kỹ năng. Trên cơ sở đó, nhà trường tổ chức đào tạo; doanh nghiệp tham gia hướng dẫn, đánh giá và tiếp nhận người học.
Ngoài ra, nếu có thêm cơ chế hỗ trợ kinh phí đào tạo tại chỗ, doanh nghiệp sẽ chủ động hơn trong chuẩn bị nguồn nhân lực, đồng thời giảm chi phí và thời gian đào tạo lại.
Cũng gắn kết sớm với đào tạo để chủ động tạo nguồn nhưng một số doanh nghiệp dệt may lựa chọn tăng cường hợp tác với các trường nghề, cao đẳng và đại học chuyên ngành để tiếp nhận sinh viên thực tập. Đồng thời xây dựng lộ trình đào tạo gắn trực tiếp với nhu cầu sản xuất thực tế. Giải pháp này không chỉ bổ sung nhân lực ngắn hạn mà còn là chiến lược đầu tư cho nguồn lao động dài hạn.
Bên cạnh đó, doanh nghiệp tái cấu trúc quy trình vận hành theo hướng tinh gọn và chuyên môn hóa. Một công nhân có thể không thực hiện hoàn chỉnh toàn bộ sản phẩm như trước đây mà quy trình này được chia thành các công đoạn nhỏ. Mỗi lao động đảm nhiệm một số công đoạn phù hợp với năng lực, tay nghề, bảo đảm năng suất và chất lượng.
Khi được đào tạo, cọ xát và trưởng thành trong môi trường sản xuất thực tế, nhân lực trẻ sẽ quen việc nhanh hơn, có xu hướng gắn bó lâu hơn với công việc. Ngược lại, doanh nghiệp chủ động lao động đảm bảo cho sản xuất kinh doanh và tiến độ đơn hàng.