Kinh tế thế giới

Đông Nam Á đang sở hữu những lợi thế đặc biệt về địa chính trị và nhân khẩu học để hưởng lợi từ sự phát triển của AI. Đó là nhận định của các chuyên gia tại Hội nghị Thượng đỉnh Lãnh đạo Doanh nghiệp Trung Quốc - ASEAN 2026 diễn ra ngày 21/9.

Bên cạnh đó, khu vực còn có dân số trẻ và tiềm năng tăng trưởng lớn, tạo thêm dư địa để AI phát triển mạnh mẽ trong những năm tới.

Các chuyên gia nhận định AI sẽ trở thành một trong những động lực tăng trưởng mới của khu vực. “Trong một năm qua, Đông Nam Á đã thu hút hơn 55 tỷ USD vốn đầu tư cam kết vào hạ tầng AI… Trong khi đó, công suất trung tâm dữ liệu tại Johor đã tăng gấp đôi chỉ trong vòng 12 tháng”, bà Serena Yang, Phó Tổng Giám đốc điều hành tập đoàn tài chính CGI cho biết.

Trong khi đó, ông Jeff Shi, Chủ tịch khu vực châu Á - Thái Bình Dương của SenseTime, cho rằng ASEAN đang có vị thế đặc biệt khi có thể lựa chọn giữa các công nghệ AI của Mỹ và Trung Quốc, hai cường quốc hàng đầu trong lĩnh vực này.

“Không có nhiều quốc gia hay khu vực có được sự tự do để lựa chọn giữa hai bên và khả năng lựa chọn chính là một trong những cơ hội quan trọng đối với các thị trường trong khu vực”, ông Shi nói, đồng thời cho rằng cơ cấu dân số trẻ càng làm gia tăng lợi thế này.

Về khía cạnh tài chính, ông Terence Koh, phụ trách lĩnh vực viễn thông, truyền thông và công nghệ thuộc Bộ phận Giải pháp ngành của UOB, cho rằng hệ sinh thái AI có thể được chia thành 5 lớp, gồm năng lượng, chip, hạ tầng, mô hình và ứng dụng.

Theo ông Koh, năng lượng là nền tảng cơ bản của toàn bộ hệ sinh thái. Trong khi đó, nhu cầu đối với chip và trung tâm dữ liệu đang tăng mạnh tại khu vực, và UOB đang tham gia sâu vào hoạt động tài trợ cho các lĩnh vực này.

“Nhiều nhà sản xuất đang tiến vào ASEAN theo chiến lược ‘Trung Quốc +1’”, ông Koh cho biết. Các doanh nghiệp này thường tìm kiếm các giải pháp tài trợ thương mại có cấu trúc để mua chip từ Nvidia và Broadcom nhằm đáp ứng nhu cầu về máy chủ.

Trong khi đó, các mô hình AI và ứng dụng AI đang trở thành những lĩnh vực ngày càng phát triển, và UOB đang tìm cách thu hút thêm nguồn vốn vào các lĩnh vực này tại ASEAN.

Bà Maple Xu, Tổng Giám đốc kiêm Thành viên HĐQT UniDT (Thượng Hải), nhận định cơ hội tăng trưởng của ASEAN sẽ đến từ năng lực tính toán.

“Hiện nay, các nhà đầu tư vào các trung tâm năng lực tính toán đặc biệt quan tâm đến mức độ tiêu thụ năng lực tính toán. Họ sẽ xem xét tổng thể cả nhu cầu sử dụng và giải pháp”, bà Xu nói, đồng thời chỉ ra, AI công nghiệp cũng sẽ là một thị trường đầy tiềm năng tại ASEAN, đặc biệt khi khu vực này đang là một trung tâm sản xuất toàn cầu.

“Trung Quốc có thể tập trung vào nền tảng và phát triển các mô hình AI nền tảng cho công nghiệp, trong khi ASEAN có thể tập trung vào các ứng dụng và những kịch bản giải pháp cụ thể”, chuyên gia này nhấn mạnh.

Trong lĩnh vực xe tự hành và robot, ông Chris Li, đồng sáng lập kiêm Giám đốc tài chính của Neolix, một trong những doanh nghiệp chủ chốt trong lĩnh vực này, nhấn mạnh vai trò của môi trường pháp lý thuận lợi đối với việc thúc đẩy ứng dụng AI.

“Quy định càng hỗ trợ thì các startup và ứng dụng mới càng có thể xuất hiện nhanh hơn”, ông Li nói và dẫn chứng Singapore gần đây đã cho phép Neolix triển khai phương tiện tự hành để thực hiện hoạt động giao thư và logistics.

Ở góc độ đầu tư, các chuyên gia đồng thuận rằng các nhà đầu tư tại ASEAN hiện vẫn được trang bị công cụ chưa đầy đủ nếu so với New York hay London.

Tại các trung tâm tài chính lớn như New York và London, một nhà quản lý danh mục đầu tư hoặc chuyên viên phân tích thường có thể theo dõi nhiều doanh nghiệp hơn nhưng với đội ngũ nhân sự nhỏ hơn so với các đồng nghiệp ở phương Tây.

Ông Li cũng lưu ý ASEAN không phải là một thị trường đơn nhất mà bao gồm nhiều thị trường với sự khác biệt về ngôn ngữ và quy định.

“Niềm tin cốt lõi của chúng tôi là lợi thế cạnh tranh không còn nằm ở bản thân mô hình mà nằm ở hệ thống. Bất kỳ ai có khả năng bao quát các doanh nghiệp địa phương bằng ngôn ngữ địa phương sẽ nắm giữ lớp thông tin và tri thức khu vực”, ông Li cho biết.

Để duy trì đà phát triển, các chuyên gia kêu gọi lãnh đạo trong khu vực mở rộng biên giới dữ liệu, thu hút nhân tài quốc tế và tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan.

Ông Shi cho rằng ASEAN có thể tham khảo cách tiếp cận của Mỹ trong việc thu hút nhân tài quốc tế. Đồng thời, các quốc gia châu Á xây dựng một khuôn khổ đa phương cho trao đổi dữ liệu xuyên biên giới, qua đó thúc đẩy nhanh hơn việc triển khai các ứng dụng và mô hình AI trong khu vực.

Đặc biệt, các chuyên gia nhấn mạnh các bên liên quan cần có cam kết dài hạn về thời gian, nguồn lực và tư duy để phát triển hệ sinh thái AI.

“Đầu tư vào con người, chứ không chỉ vào hạ tầng. Nếu kết hợp được nguồn vốn với dữ liệu, nhân tài và AI, bạn sẽ tạo được lợi thế trong cả thập kỷ”, ông Ip nhận định

Cẩm Anh