Đối ngoại

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Đại sứ Liên hiệp Vương quốc Anh và Bắc Ireland tại Việt Nam Iain Frew đánh giá cao vai trò của Việt Nam trong thương mại tự do, hội nhập quốc tế và mở rộng hợp tác kinh tế với Vương quốc Anh.

- Ông đánh giá như thế nào về vai trò của Việt Nam trong thương mại và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay?

Hội nhập kinh tế quốc tế đặt Việt Nam vào vị thế rất quan trọng trong tìm kiếm giải pháp và đề xuất hướng đi cho một số thách thức quốc tế mà chúng ta đối mặt, dù đó là thương mại, an ninh hay môi trường.

Năm nay, Việt Nam đang giữ vai trò Chủ tịch CPTPP. Vai trò của Việt Nam trong việc thúc đẩy thương mại tự do và cởi mở, cùng với Vương quốc Anh và các nước khác, đã đóng góp rất tích cực vào việc tạo ra sự ổn định trong môi trường thương mại quốc tế.

- Trong quá trình chuyển đổi kinh tế, ông nhìn nhận như thế nào về độ mở thương mại của Việt Nam?

Điều tiếp theo mà tôi cho rằng rất quan trọng, vừa là một cơ hội vừa là một thách thức, là tính cởi mở. Đó là sự cởi mở của Việt Nam đối với thương mại quốc tế, dù thông qua CPTPP hay rất nhiều hiệp định thương mại tự do, trong đó có Hiệp định thương mại tự do song phương giữa Vương quốc Anh và Việt Nam. Trên bình diện quốc tế, chúng ta đã chứng kiến cách thương mại tự do và cởi mở giúp nâng cao mức độ thịnh vượng của tất cả chúng ta.

Khái niệm đó hiện đang bị thách thức, vì nhiều lý do khác nhau. Nhưng chúng ta cần cùng nhau vượt qua thách thức đó. Tôi tin rằng Việt Nam ủng hộ mạnh mẽ các nền kinh tế thương mại mở nhằm mang lại lợi ích thiết thực cho sự thịnh vượng chung.

Tỷ lệ thương mại trên GDP của Việt Nam vào khoảng 170%. Đây là mức tương đối cao, nhưng Vương quốc Anh cũng có tỷ lệ thương mại trên GDP rất cao. Tôi cho rằng hai nước có lợi ích chung rất lớn trong việc duy trì những phần tốt nhất của hệ thống hiện tại, cải cách những phần chúng ta muốn thay đổi, sau đó tiếp tục phát triển trên nền tảng đó và bảo đảm rằng chúng ta mở rộng khả năng tiếp cận thị trường để doanh nghiệp và người tiêu dùng có thể hưởng lợi.

Sự cởi mở đó giúp Việt Nam hưởng lợi từ đầu tư vào nền kinh tế, phát triển các doanh nghiệp mới và các ngành công nghiệp mới. Nhưng điều đó cũng có nghĩa Việt Nam duy trì được sự kết nối quốc tế. Vì vậy, hội nhập quốc tế là nền tảng cho định hướng tương lai của Việt Nam.

- Theo ông, hai nước cần làm gì để khai thác tốt hơn các khuôn khổ thương mại hiện có?

Tôi rất vui khi thấy rằng, trong khuôn khổ hiệp định thương mại tự do giữa hai nước và CPTPP, nhiều lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế đang được hưởng lợi và thương mại giữa hai nước đang tăng trưởng mạnh. Năm ngoái, kim ngạch thương mại song phương Việt Nam – Vương quốc Anh đạt hơn 10,5 tỷ bảng Anh, tăng 26,5% so với năm trước đó. Trong thời gian tôi làm Đại sứ tại đây, con số này đã tăng hơn 2 lần.

Một phần nguyên nhân đến từ các hiệp định thương mại, nhưng một phần khác cũng nhờ các doanh nghiệp của chúng ta tận dụng những hiệp định đó. Vì vậy, chúng ta cần tiếp tục nỗ lực để khai mở tiềm năng của những gì hai bên đã nhất trí, bảo đảm rằng tất cả mọi người đều nhận thức được những lợi ích đó, tận dụng các mức cắt giảm thuế quan hoặc hạn ngạch mà hai bên đã thống nhất, đồng thời tiếp tục định hình một môi trường thuận lợi cho doanh nghiệp.

- Đâu là những lĩnh vực có tiềm năng lớn nhất để doanh nghiệp hai nước tăng cường hợp tác, thưa ông?

Một dự án chiến lược quan trọng khác của chúng tôi là việc phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế của Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng. Đây là một sáng kiến rất triển vọng và đã được khởi động, nhưng vẫn còn rất nhiều việc cần làm để xác định đầy đủ tất cả các cấu phần của Trung tâm Tài chính Quốc tế và bảo đảm rằng các nhà đầu tư, tổ chức và chuyên gia đến với Trung tâm và bắt đầu thực hiện các giao dịch.

Vương quốc Anh cũng có chuyên môn rất chuyên sâu về thiết kế chip bán dẫn và một số loại chip cụ thể. Việt Nam đang phát triển ngành công nghiệp này rất nhanh, đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn mới, đồng thời suy nghĩ về các công nghệ, ngành công nghiệp và chuỗi cung ứng liên quan để hỗ trợ lĩnh vực này.

Chúng tôi muốn tiếp tục hợp tác với Việt Nam về bán dẫn, AI, điện toán lượng tử, an ninh mạng và fintech, tất cả đều là những lĩnh vực đang tăng trưởng rất nhanh.

Dù còn rất nhiều lĩnh vực khác, nhưng y tế là lĩnh vực cuối cùng tôi muốn đề cập. Y tế là một ngành rất lớn và tăng trưởng nhanh tại nhiều quốc gia. Khi Việt Nam trải qua quá trình chuyển đổi nhân khẩu học và trở nên giàu hơn, chúng ta nhận thấy một số thách thức quen thuộc và những thách thức mới, nhưng đồng thời cũng có những công nghệ mới và cơ hội mới trong y tế, dược phẩm và đổi mới sáng tạo mà tôi cho rằng Việt Nam có vị thế rất tốt để hưởng lợi.

Các công ty dược phẩm và y tế hàng đầu của Vương quốc Anh đã có mặt tại Việt Nam, như AstraZeneca và GSK. Họ muốn tiếp tục phát triển và hợp tác với các đối tác Việt Nam để người tiêu dùng Việt Nam có thể tiếp cận những loại thuốc tiên tiến nhất, đồng thời để hai bên cùng đổi mới sáng tạo và xây dựng chuỗi cung ứng.
Vì vậy, tôi cho rằng mối quan hệ này có tiềm năng rất lớn. Tôi nghĩ chúng ta mới chỉ bắt đầu khai mở tiềm năng đó và sẽ còn chứng kiến sự tăng trưởng mạnh hơn rất nhiều trong những năm tới.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Đặng Trường thực hiện