Hàn Quốc đạt kỷ lục xuất khẩu bán dẫn nhờ "cơn sốt" AI

Ngày 1/10, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Năng lượng Hàn Quốc công bố kim ngạch xuất khẩu tháng 9 đạt 120,9 tỷ USD, tăng 83,5% so với cùng kỳ năm ngoái, lần đầu tiên vượt mốc 120 tỷ USD trong một tháng.

Xuất khẩu chất bán dẫn, động lực chính của con số này, tăng tới 262,8% lên 60,3 tỷ USD. Đây cũng là lần đầu mảng này vượt 60 tỷ USD và lập kỷ lục tháng thứ hai liên tiếp sau mức 46,7 tỷ USD của tháng 8. Nhập khẩu tăng 26% lên 71,1 tỷ USD, đưa thặng dư thương mại lên mức kỷ lục 49,85 tỷ USD.

Lũy kế 9 tháng, xuất khẩu Hàn Quốc đạt 814,5 tỷ USD, vượt tổng kim ngạch cả năm 2025. Nếu đà tăng tiếp tục, nước này sẽ có lần đầu tiên cán mốc 1.000 tỷ USD xuất khẩu trong một năm.

Thắng lợi giữa nỗi lo ngành AI

Quy mô xuất khẩu bán dẫn của Hàn Quốc vẫn mạnh mẽ bất chấp sự biến động của ngành công nghệ. Ngày 28/9, OpenAI xác nhận hủy phát hành mô hình thế hệ mới GPT-6.1 Astra vì mô hình không đạt chuẩn an toàn, có xu hướng thiếu trung thực và tự ý vượt quá phạm vi được giao. Trước đó không lâu, Tổng giám đốc Anthropic Dario Amodei công khai kêu gọi toàn ngành làm chậm tốc độ phát triển AI.

Cổ phiếu công nghệ toàn cầu, bao gồm cả nhóm chip, từng bị bán tháo mạnh sau lời kêu gọi đó, và bản thân chỉ số Kospi của Hàn Quốc cũng trải qua một đợt trồi sụt trong suốt tháng 9.

Theo các nhà phân tích, bất chấp tranh cãi về tính kinh tế và an toàn của các mô hình AI, nhu cầu vật lý cho hạ tầng công nghệ vẫn không hề chậm lại. Chip nhớ băng thông cao, loại linh kiện thiết yếu cho các bộ xử lý AI, tiếp tục cháy hàng. Giá hợp đồng chip nhớ, theo truyền thông Hàn Quốc, tiếp tục tăng trong tháng 9, góp phần vào cả khối lượng lẫn giá trị xuất khẩu kỷ lục.

Trong làn sóng AI hiện nay, các công ty như OpenAI, Anthropic hay Google đang là những "người đào vàng". Họ phải cạnh tranh khốc liệt để tìm ra mô hình chiến thắng, chịu rủi ro về cả kỹ thuật lẫn tài chính. Trong khi đó, Hàn Quốc - với Samsung Electronics và SK hynix - được xem là quốc gia hưởng lợi ở vị trí “người bán cuốc”.

Vị thế đó mang lại một lợi thế quan trọng. Dù một mô hình cụ thể như GPT-6.1 Astra bị hủy vì lý do an toàn, hay một công ty AI nào đó gặp khó khăn tài chính, nhu cầu tổng thể về năng lực tính toán để huấn luyện và vận hành các mô hình AI khác vẫn tiếp tục tăng.

Các công ty thậm chí cần nhiều năng lực tính toán hơn để thử nghiệm và tinh chỉnh các phiên bản an toàn hơn. Bởi vậy, khoản đầu tư khổng lồ mà các hãng công nghệ lớn đã cam kết cho trung tâm dữ liệu AI tiếp tục là món hời cho các nhà cung cấp phần cứng.

Rủi ro tập trung vẫn còn đó

Dù vậy, vị thế của Hàn Quốc không hoàn toàn miễn nhiễm rủi ro. Bản thân việc cổ phiếu Samsung và SK hynix chiếm tỷ trọng quá lớn trong Kospi từng được xem là nguyên nhân khiến chỉ số này dễ tổn thương trước các đợt điều chỉnh liên quan tới tâm lý AI nói chung, thay vì phản ánh đúng nền tảng kinh doanh của riêng ngành chip nhớ.

Nếu cuộc tranh luận về bong bóng AI cuối cùng dẫn tới một đợt cắt giảm chi tiêu thực sự trên diện rộng, nhu cầu chip nhớ rồi cũng sẽ bị ảnh hưởng theo.

Một rủi ro khác nằm ở sự phụ thuộc. Gần một nửa tổng kim ngạch xuất khẩu Hàn Quốc trong tháng 9 đến từ một nhóm sản phẩm duy nhất là chất bán dẫn, một mức độ tập trung khiến nền kinh tế dễ bị tổn thương nếu chu kỳ giá chip nhớ đảo chiều. Xuất khẩu sang Trung Quốc, thị trường tiêu thụ chip lớn, cũng tăng mạnh, đặt thêm một lớp rủi ro địa chính trị khi căng thẳng công nghệ Mỹ - Trung chưa hạ nhiệt.

Vị thế của Hàn Quốc ngày càng quan trọng trong ngành bán dẫn là một tín hiệu tích cực giúp kéo theo dòng vốn mở rộng sang Việt Nam.