Thị trường chứng khoán Hàn Quốc vừa chứng kiến một phiên biến động mạnh, buộc Sở Giao dịch Hàn Quốc kích hoạt cơ chế ngắt mạch.
Ngày 7/7, Samsung Electronics công bố ước tính lợi nhuận hoạt động quý II đạt 89,4 nghìn tỷ won, mức cao kỷ lục và vượt dự báo đồng thuận. Doanh thu dự kiến đạt khoảng 171 nghìn tỷ won, cũng là mức kỷ lục, nhờ nhu cầu chip nhớ phục vụ trí tuệ nhân tạo (AI).
Tuy nhiên, ngay trong phiên phản ánh thông tin này, chỉ số Kospi có lúc giảm hơn 8%, buộc Sở Giao dịch Hàn Quốc kích hoạt cơ chế ngắt mạch, dừng toàn bộ giao dịch trong 20 phút. Kết phiên, Kospi giảm 4,91% về 7.656,31 điểm.
Đây là lần ngắt mạch thứ sáu của Kospi trong năm 2026 và là lần thứ 12 trong lịch sử chỉ số. Trước đó, thị trường Hàn Quốc cũng nhiều lần kích hoạt cơ chế sidecar, cho thấy mức biến động hiếm thấy kể cả khi so với giai đoạn khủng hoảng tài chính 2008. Điều đáng chú ý là biến động này diễn ra sau một giai đoạn tăng rất mạnh, khi Kospi đã tăng khoảng 82% trong năm 2026 trước phiên bán tháo ngày 7/7.
Cú giảm của Kospi phản ánh sự tái định giá kỳ vọng. Samsung không công bố một báo cáo yếu. Ngược lại, lợi nhuận và doanh thu của tập đoàn này đều ở mức rất cao. Vấn đề nằm ở chỗ thị trường đã định giá trước một chu kỳ AI gần như hoàn hảo.
Rajat Agarwal, chiến lược gia cổ phiếu châu Á tại Societe Generale, nhận định với Investing rằng kết quả của Samsung tuy mạnh nhưng thiếu yếu tố bất ngờ và phần lớn đã được phản ánh vào giá sau đợt tăng nóng. Theo ông, trong ngắn hạn, tâm lý thị trường còn quan trọng hơn cả kết quả kinh doanh.
Khi tin tốt đã phản ánh vào giá, nhà đầu tư không chỉ nhìn vào con số tuyệt đối. Họ đặt câu hỏi liệu đà tăng lợi nhuận, giá chip nhớ và biên lợi nhuận có thể kéo dài bao lâu? Đây là đặc điểm quen thuộc của nhóm cổ phiếu dẫn dắt chu kỳ AI hiện nay: kết quả kinh doanh tốt chưa chắc đủ để giữ giá nếu không vượt qua một ngưỡng kỳ vọng quá cao.
Cùng góc nhìn đó, Adam Crisafulli, nhà sáng lập Vital Knowledge, cho rằng mùa báo cáo quý II có thể vẫn mạnh về con số tuyệt đối, nhưng kỳ vọng của giới đầu tư đã trở nên rất lạc quan. Mike Bailey, Giám đốc nghiên cứu tại FBB Capital Partners, nói với CNBC rằng kỳ vọng đã bị nâng lên trong khi các yếu tố cơ bản đang chật vật đáp ứng những đòi hỏi quá cao.
Trong phiên 7/7, cổ phiếu của Samsung giảm 6,9%, cổ phiếu của SK Hynix giảm 6,1%, sau khi cả hai có lúc mất hơn 10%. Vì vậy, phiên giảm này giống một nhịp xả áp sau giai đoạn tăng nóng hơn là phản ứng đơn thuần với báo cáo của Samsung. Khi cổ phiếu đã tăng quá nhanh, kết quả kinh doanh kỷ lục cũng có thể trở thành thời điểm để chốt lời.
Phần đáng chú ý hơn nằm ở cấu trúc thị trường. Đà tăng của Kospi năm nay phụ thuộc lớn vào Samsung Electronics và SK Hynix. Reuters từng ghi nhận hai cổ phiếu này chiếm khoảng 44% tổng giá trị Kospi vào tháng 5, sau nhịp tăng mạnh của nhóm bán dẫn.
Điều này khiến thị trường rất nhạy với biến động của nhóm chip. Một thị trường có thể có nền tảng lợi nhuận tốt, nhưng vẫn dễ tổn thương nếu hướng đi của chỉ số bị quyết định bởi quá ít cổ phiếu.
Nền tảng lợi nhuận của nhóm chip cũng là tâm điểm tranh luận. Số liệu của Citi Research được Bloomberg dẫn lại cho thấy giá bán bình quân DRAM tăng khoảng 44% so với quý trước, trong khi NAND tăng khoảng 53%. Nguồn cung chip nhớ cấp AI của Samsung không theo kịp nhu cầu trong ba quý liên tiếp. Chính đà tăng giá này tạo ra lợi nhuận kỷ lục, đồng thời làm dấy lên lo ngại về khả năng đảo chiều nếu các nhà sản xuất mở rộng công suất quá nhanh.
Yếu tố thứ hai là đòn bẩy. Sự phổ biến của các ETF đòn bẩy gắn với nhóm chip và từng cổ phiếu lớn khiến biến động trở nên mạnh hơn. Khi giá cổ phiếu biến động mạnh, các tổ chức phát hành sản phẩm này phải tái cân bằng vị thế phòng hộ. Lực bán kỹ thuật có thể khuếch đại đà giảm ở cả cổ phiếu cơ sở lẫn toàn thị trường, nhất là trong những phiên thanh khoản căng thẳng. Chính phủ Hàn Quốc đang xem xét biện pháp hạn chế tác động từ các ETF đòn bẩy liên quan tới nhóm chip.
Yếu tố thứ ba là dòng vốn ngoại. Trong phiên 7/7, khối ngoại bán khoảng 2,9 nghìn tỷ won, tương đương 1,9 tỷ USD, trong khi nhà đầu tư cá nhân mua bắt đáy. Áp lực bán xuất hiện trong bối cảnh đồng USD còn mạnh và nhà đầu tư toàn cầu đánh giá lại các giao dịch đông đúc liên quan đến AI. Với tỷ trọng công nghệ cao và mức tăng mạnh từ đầu năm, Hàn Quốc trở thành nơi dòng tiền nóng ra vào rất nhanh.
Dù vậy, đà giảm đã thu hẹp về cuối phiên. Theo Mirae Asset Securities, lực đỡ đến từ dòng tiền nhà đầu tư cá nhân chảy vào các quỹ ETF, khi nhóm này tận dụng nhịp giảm để mua vào cả cổ phiếu cơ sở lẫn ETF. Thị trường Hàn Quốc năm nay nhiều lần rơi mạnh rồi bật lại nhanh. Do đó, cú ngắt mạch ngày 7/7 không nhất thiết báo hiệu một cuộc khủng hoảng, nhưng cho thấy biến động đã vượt ngưỡng bình thường của một chu kỳ tăng lành mạnh.
Câu chuyện Hàn Quốc đáng chú ý với Việt Nam trong bối cảnh thị trường đang tiến gần thời điểm FTSE Russell chính thức nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, hiệu lực từ ngày 21/9/2026.
Nâng hạng có thể mang lại dòng vốn ngoại ở quy mô vài tỷ USD, song các ước tính hiện chênh nhau đáng kể và cần được nhìn như các kịch bản, thay vì một con số chắc chắn. Một số công ty chứng khoán tại Việt Nam ước tính vốn thụ động có thể dao động khoảng 1,2-1,5 tỷ USD, trong khi vốn chủ động có thể đạt 6-10 tỷ USD trong các năm sau đó.
Việt Nam có cấu trúc khác Hàn Quốc. Thị trường trong nước chưa có hệ sinh thái ETF đòn bẩy và sản phẩm phái sinh cổ phiếu đơn lẻ phức tạp như Hàn Quốc. Tuy nhiên, điểm tương đồng là mức độ tập trung của chỉ số và độ nhạy với dòng vốn ngoại. Đây sẽ là vấn đề cần theo dõi kỹ hơn khi danh sách cổ phiếu đủ điều kiện vào rổ chỉ số được xác định.
Ngoài ra, vai trò của Việt Nam trong khâu sau của chuỗi chip nhớ toàn cầu đang rõ rệt hơn. Nếu chu kỳ AI tiếp tục kéo nhu cầu chip nhớ lên cao, Việt Nam có thêm cơ hội trong lắp ráp, kiểm thử, linh kiện, thiết bị và dịch vụ hỗ trợ.
