Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất): Vẫn còn những băn khoăn

Như đã thông tin, Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) được xây dựng gồm 10 chương, 103 điều, giảm 79 điều so với 2 luật hiện hành, nhằm tập trung hoàn thiện khung khổ pháp lý về quản lý, phân bổ và sử dụng ngân sách nhà nước; đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình và kiểm soát quyền lực; đơn giản hóa trình tự, thủ tục đầu tư công, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực.

Dự thảo bổ sung các quy định về đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội của dự án, ưu tiên nguồn lực cho các nhiệm vụ, lĩnh vực trọng tâm, tăng cường kỷ luật, kỷ cương tài chính - ngân sách và thúc đẩy chuyển đổi số trong quản lý ngân sách nhà nước.

Đồng thời hướng tới làm rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cơ quan trong quản lý, điều hành ngân sách; bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, nâng cao tính chủ động và hiệu quả trong quản lý, sử dụng nguồn lực công.

Được kỳ vọng sẽ tạo khuôn khổ pháp lý, cắt giảm những nội dung trùng lặp, thiếu đồng bộ, gắn quản lý tài khóa với quản trị rủi ro và chuyển đổi số, tuy nhiên, bên cạnh các điểm tích cực, Dự thảo Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) vẫn còn đó những băn khoăn.

Tham gia góp ý tại Hội nghị lấy ý kiến Dự thảo Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất); Dự thảo Luật Đấu thầu (sửa đổi), dự kiến trình xin ý kiến tại Kỳ họp thứ 2 Quốc hội XVI do Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hồ Chí Minh tổ chức vừa qua, Luật sư Trương Thị Hòa, Đoàn Luật sư TP Hồ Chí Minh băn khoăn về quan điểm hợp nhất Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước, bởi đây đều là hai Luật rất quan trọng, có nội dung rộng và tác động mạnh mẽ đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Theo Luật sư Trương Thị Hòa, Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách nhà nước điều chỉnh một nhóm quan hệ pháp luật khác nhau, vì thế phạm vi điều chỉnh và đối tượng điều chỉnh của hai luật này cũng khác nhau. Mặc dù hai lĩnh vực điều chỉnh của Luật Đầu tư công và Luật Ngân sách Nhà nước có một số mối liên hệ nhưng cũng có những đặc thù riêng, không thể đồng nhất.

“Nhóm quan hệ của ngân sách là một nhóm quan hệ bao hàm mang tính chung, trong khi đó, đối tượng của đầu tư công lại đi vào một lĩnh vực chuyên biệt, vì thế nội dung và phương thức điều chỉnh cũng khác nhau”, Luật sư Trương Thị Hòa chia sẻ.

Từ những phân tích đã nêu, Luật sư Trương Thị Hòa đề nghị giữ lại Luật Đầu tư công, không hợp nhất với Luật Ngân sách nhà nước.

Bên cạnh quan điểm đã nêu, góp ý chi tiết với Dự thảo Luật Ngân sách Nhà nước (hợp nhất), Luật sư Trương Thị Hòa nêu rõ, khoản 1 Điều 101 quy định luật có hiệu lực thi hành từ đầu năm ngân sách 2027 áp dụng với các dự án đầu tư, nhưng trên thực tế các dự án đầu tư công lại bắt đầu vào những thời điểm khác.

Vì vậy, Luật sư Trương Thị Hòa đề nghị Ban Soạn thảo cần nghiên cứu, xem xét thời hạn áp dụng cho đầu tư công nên có một thời gian cụ thể nhất định kèm theo điều khoản chuyển tiếp.

Tham gia góp ý dự thảo luật, ông Trần Quang Triệu, đại diện Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh cho rằng, không nên lấy niên độ tài chính để thực hiện triển khai các dự án. Các dự án đầu tư công thì mốc thời gian theo kế hoạch được phê duyệt rồi triển khai, nếu áp hiệu lực pháp luật theo niên độ tài chính sẽ dẫn đến những bất cập về việc giải ngân.

Từ đó, đại diện Sở Xây dựng TP Hồ Chí Minh đề nghị Ban Soạn thảo nghiên cứu tích hợp, đồng bộ nội dung của Luật Phát triển đô thị vào trong nội dung các điều luật của Luật Ngân sách nhà nước, vì dự thảo luật hiện nay còn nhiều điều, khoản không phù hợp với các địa phương được quyền áp dụng Luật Phát triển đô thị, ví dụ như trong lĩnh vực khai thác quảng cáo trên kết cấu hạ tầng đường sắt đô thị (TOD).

Cùng với các vấn đề đã nêu, một số ý kiến cũng kiến nghị, các quy định về quản lý ngân sách nhà nước và đầu tư công cần được xây dựng rõ ràng, chặt chẽ, phù hợp với yêu cầu thực tiễn.