HOSE kiến nghị 3 nhóm giải pháp tăng hiệu quả nguồn lực vốn

Việt Nam đang đứng trước nhu cầu vốn lớn cho giai đoạn tăng trưởng mới, trong khi khả năng mở rộng tín dụng của hệ thống ngân hàng có dư địa giới hạn nhất định. Việc xây dựng và phát triển thêm đa dạng các kênh, các thị trường để thu hút và đưa nguồn vốn vào những dự án dài hạn và khu vực có nhu cầu vốn lớn, là rất cần thiết.

Với góc nhìn như vậy, sự xuất hiện của Lãnh đạo Sở Giao dịch Chứng khoán TP Hồ Chí Minh (HOSE) - sàn giao dịch lớn của thị trường chứng khoán Việt Nam - tại hội nghị của ngành ngân hàng, có ý nghĩa đặc biệt cho thấy vai trò và kỳ vọng kết hợp giữa thị trường tài chính ngân hàng - thị trường vốn, sẽ hướng đến sự hợp lực nhằm khơi thông dòng vốn đáp ứng nhu cầu tăng trưởng mới.

Vai trò ngành ngân hàng trên thị trường chứng khoán

Tại Hội nghị “Ngành Ngân hàng đồng hành khơi thông nguồn lực Tài chính – Ngân hàng phục vụ tăng trưởng vùng Đông Nam Bộ giai đoạn 2026 – 2030” do Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) phối hợp với Uỷ ban nhân dân TP. Hồ Chí Minh tổ chức, bà Đặng Thị Thanh Hương - Phó Tổng Giám đốc Sở Giao dịch Chứng khoán TP.Hồ Chí Minh (HOSE) cho biết, thị trường chứng khoán Việt Nam sau 25 năm phát triển đã đạt được quy mô tổng vốn hóa hơn 410 tỷ USD, trong đó có đóng góp rất lớn của ngành ngân hàng.

Cụ thể, thị trường đến hiện nay có 22 ngân hàng thương mại cổ phần tham gia niêm yết, với giá trị vốn hóa thị trường đạt gần 200 tỷ USD, chiếm hơn 30% vốn hóa toàn thị trường.

Trong giai đoạn 2016 - 2020, ghi nhận sự tăng trưởng mạnh mẽ số lượng niêm yết mới, với 10 ngân hàng được cấp quyết định niêm yết. Các ngân hàng sau khi lên niêm yết với quy mô định giá thị trường lớn hơn, đều hoạt động công khai minh bạch, không ngừng mở rộng quy mô, có kết quả hoạt động kinh doanh liên tục có lãi. Tổng mức lợi nhuận sau thuế tăng trung bình đạt trên 35%/năm từ năm 2020 đến nay. Trong 2 năm gần nhất, năm 2024 và năm 2025, tổng mức lợi nhuận sau thuế của nhóm ngành ngân hàng niêm yết trên thị trường đạt lần lượt hơn 374 nghìn tỷ và hơn 422 nghìn tỷ đồng, theo bà Đặng Thị Thanh Hương.

Ở góc độ khác, bà Hương đánh giá, nhóm các doanh nghiệp ngành ngân hàng luôn đạt thứ hạng cao về quản trị công ty và phát triển bền vững trên thị trường chứng khoán. Kết quả chấm điểm quản trị công ty và phát triển bền vững năm 2026 ghi nhận có 7 trên 10 doanh nghiệp nhóm ngành tài chính đạt giải báo cáo thường niên và đạt quản trị công ty tốt nhất. 6 trên 10 doanh nghiệp nhóm vốn hóa lớn đạt giải quản trị công ty là các ngân hàng thương mại. 3 trên 3 doanh nghiệp đạt giải báo cáo phát triển bền vững cũng là các ngân hàng thương mại.

"Điều đó thể hiện các ngân hàng thương mại đang dẫn đầu thị trường về quản trị công ty, tuân thủ các thông lệ quản trị công ty tốt nhất và công tác báo cáo phát triển bền vững doanh nghiệp, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động và tạo niềm tin cho nhà đầu tư. Hầu hết các tổ chức ngân hàng đều hoạt động kinh doanh liên tục có lãi và hiệu quả chi trả cổ tức cao", Lãnh đạo HOSE nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, bà Thanh Hương cũng cho biết, một ước tính ghi nhận tổng giá trị huy động qua phát hành cổ phiếu của nhóm ngân hàng hơn 184 nghìn tỷ đồng, tương đương 63% tổng giá trị vốn huy động của toàn thị trường. Nguồn vốn đó góp phần phân bổ cho số lượng vốn ngân hàng mở rộng cấp tín dụng cho các doanh nghiệp, để đầu tư và hoạt động sản xuất kinh doanh.

Doanh nghiệp niêm yết và trụ cột kinh tế vùng

Đối với các doanh nghiệp phi ngân hàng, theo bà Thanh Hương, nhiều doanh nghiệp trụ cột đóng góp nguồn thu ngân sách lớn là các doanh nghiệp niêm yết trên HOSE. Đồng thời, các doanh nghiệp cũng tích cực huy động nguồn vốn trên thị trường để phát triển kinh tế.

Theo kết quả thống kê sơ bộ của Cục Thống kê năm 2026, đóng góp về tài chính vùng Đông Nam Bộ đứng đầu cả nước với 343.672 doanh nghiệp, chiếm 40,7% tổng số doanh nghiệp cả nước. Trong số 405 doanh nghiệp niêm yết tại HOSE, theo lãnh đạo HOSE, có 201 doanh nghiệp, chiếm 50% đăng ký địa chỉ tại vùng Đông Nam Bộ, tập trung chủ yếu tại TP. Hồ Chí Minh, một số doanh nghiệp hoạt động tại Bình Dương cũ, nay thuộc TP HCM, cùng với đó là hoạt động tại Đồng Nai, Tây Ninh.... Giá trị vốn hóa của nhóm doanh nghiệp này đạt hơn 1,9 triệu tỷ đồng, khoảng 21% giá trị vốn hóa thị trường. Điều này cũng thể hiện các doanh nghiệp có quy mô vừa và nhỏ chiếm tỷ trọng đông đảo đa số.

Bà Thanh Hương khẳng định, các doanh nghiệp lớn tiêu biểu của vùng Đông Nam Bộ có thể kể đến như Vinamilk, Masan, SSI, Tập đoàn FPT, Ngân hàng ACB... là những doanh nghiệp lớn của nền kinh tế. Đặc biệt, thị phần của nhóm doanh nghiệp vùng Đông Nam Bộ đang niêm yết tập trung hơn 70% vào ngành công nghiệp, trong đó có 55 doanh nghiệp bất động sản, 30 doanh nghiệp và hàng tiêu dùng là 26 doanh nghiệp. Đây là nhóm ngành thu hút sự quan tâm rất lớn của nhà đầu tư nước ngoài.

3 nhóm giải pháp khơi dòng vốn

Tuy nhiên, để đáp ứng yêu cầu vốn lớn của vùng Đông Nam Bộ về quy mô và hoạt động để phát triển kinh tế, đặc biệt là hạ tầng giao thông liên vùng, công nghiệp phụ trợ, công nghệ cao, theo bà Thanh Hương, trong quá trình huy động vốn đó, nhóm các công ty chứng khoán, các ngân hàng đóng vai trò rất quan trọng trong việc tư vấn phát hành, tiếp xúc nhà đầu tư và hình thành thành công các đợt huy động vốn.

Về dài hạn, để doanh nghiệp có thể tiếp cận các dòng vốn hiệu quả và vốn của hệ ngân hàng góp phần phát triển nhanh mạnh, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, bà Đặng Thị Thanh Hương đề xuất ba nhóm giải pháp.

Thứ nhất, xây dựng cơ chế chính sách khuyến khích doanh nghiệp thực thi xanh và phát triển bền vững. Các cơ quan quản lý cần nghiên cứu xây dựng cơ chế hỗ trợ, ưu đãi, phát triển bao gồm đối với các doanh nghiệp thực thi mô hình phát triển bền vững, trọng tâm và khuyến khích các doanh nghiệp tham gia đánh giá, cấp chứng nhận về môi trường, xã hội và quản trị.

Đồng thời, tạo điều kiện cho doanh nghiệp cần nguồn vốn phát triển xanh, đặc biệt là trong các lĩnh vực năng lượng tái tạo, xử lý môi trường và phát triển cộng đồng. Đặc biệt chú trọng định hướng dòng vốn vào các doanh nghiệp công nghệ sạch, thân thiện môi trường. Việc thiết lập các hệ thống này không chỉ nâng cao uy tín cho doanh nghiệp mà còn thu hút các dòng vốn đầu tư xanh quốc tế.

Thứ hai, tăng cường truyền thông, kết nối các chủ thể trong hệ sinh thái tài chính. Cần đẩy mạnh hoạt động truyền thông về cơ hội hợp tác và kết nối doanh nghiệp, các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán và các cơ quan quản lý nhà nước như Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, Sở Giao dịch Chứng khoán. Thông qua các diễn đàn, hội nghị, chuyên đề, các chương trình kết nối vốn, doanh nghiệp có thể nắm bắt rõ hơn nhu cầu tiếp cận vốn. Ngân hàng, quỹ, Công ty chứng khoán có thể tư vấn, hỗ trợ doanh nghiệp đánh giá mức độ sẵn sàng, xây dựng phương án huy động vốn thông qua thị trường chứng khoán, trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước sẽ tháo gỡ vướng mắc về thủ tục hành chính, cải thiện môi trường đầu tư.

Thứ ba, thúc đẩy phát triển các quỹ đầu tư hạ tầng. Các quỹ này có thể tạo cơ chế tập hợp nguồn vốn dài hạn từ các nhà đầu tư tổ chức, nhà đầu tư trong và ngoài nước, tham gia tài trợ các dự án hạ tầng quy mô lớn. Qua đó, bổ sung nguồn vốn bên cạnh ngân sách nhà nước và tín dụng ngân hàng.

Để thúc đẩy tiến trình này, theo Lãnh đạo HOSE, cần nghiên cứu và hoàn thiện khung pháp lý, mô hình tổ chức và cơ chế vận hành phù hợp, đồng thời có chính sách ưu đãi về thuế, phí để thu hút sự tham gia của các quỹ đầu tư cơ sở hạ tầng, kết nối các chủ thể trong thị trường. Và đồng bộ với các cam kết giảm giá vốn, huy động vốn, chia sẻ rủi ro, phân tán sự tập trung vốn, đa dạng hóa các sản phẩm, phân bổ vốn an toàn, hiệu quả trong dài hạn cho các công trình đóng góp quan trọng trong việc kết nối giao thông và liên vùng, có ý nghĩa chiến lược trong sự phát triển và tăng trưởng bền vững của vùng Đông Nam Bộ và cả nước.