Vị thế mới đặt ra yêu cầu mới đối với thị trường vốn

Tuy nhiên, khả năng thu hút nguồn vốn không chỉ phụ thuộc vào việc nâng hạng, mà còn được quyết định bởi chất lượng thị trường, sức hấp dẫn của doanh nghiệp và môi trường đầu tư.

Phát biểu tại Diễn đàn Thị trường vốn Việt Nam 2026 với chủ đề “Dòng vốn mới – Vị thế mới” do Báo Tuổi Trẻ phối hợp cùng Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cho biết, sau 30 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đã đạt được những kết quả quan trọng, từng bước khẳng định vai trò là kênh huy động vốn trung và dài hạn cho nền kinh tế, đồng thời ngày càng hội nhập sâu rộng với thị trường tài chính quốc tế.

Vị thế mới của thị trường vốn Việt Nam

Đến ngày 21/10/2026, quy mô thị trường cổ phiếu đạt 10,16 triệu tỷ đồng, tương đương 79,1% GDP ước tính năm 2025; quy mô thị trường trái phiếu niêm yết đạt khoảng 2,94 triệu tỷ đồng, tương đương 22,9% GDP. Số lượng tài khoản nhà đầu tư đã vượt 14 triệu. Hệ thống pháp luật, cơ sở hạ tầng và năng lực quản lý, giám sát thị trường không ngừng được hoàn thiện, tạo nền tảng cho sự phát triển của thị trường trong giai đoạn tiếp theo.

Một dấu mốc nổi bật là ngày 21/9/2026, thị trường chứng khoán Việt Nam chính thức được nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp theo phân loại của FTSE Russell. Cùng với đó, cổ phiếu của một số doanh nghiệp niêm yết Việt Nam đã được đưa vào rổ chỉ số toàn cầu của FTSE.

"Đây là kết quả của quá trình cải cách, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường; đồng thời mở ra cơ hội tiếp cận rộng hơn với các nhà đầu tư tổ chức và dòng vốn đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, nâng hạng không phải là đích đến cuối cùng, mà là bước khởi đầu cho một giai đoạn phát triển mới, đòi hỏi thị trường tiếp tục nâng cao chất lượng và năng lực cạnh tranh để đáp ứng các chuẩn mực quốc tế", theo bà Vũ Thị Chân Phương.

Bà cũng cho rằng chủ đề diễn đàn phản ánh những cơ hội và yêu cầu đặt ra đối với thị trường vốn Việt Nam trong giai đoạn hiện nay.
Vị thế mới tạo điều kiện thuận lợi để thị trường chứng khoán Việt Nam tiếp cận các dòng vốn đầu tư đa dạng hơn. Tuy nhiên, khả năng thu hút nguồn vốn không chỉ phụ thuộc vào việc nâng hạng, mà còn được quyết định bởi chất lượng thị trường, sức hấp dẫn của doanh nghiệp và môi trường đầu tư.

Theo Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, trong bối cảnh Việt Nam hướng tới mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao giai đoạn 2026–2030, nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển là rất lớn. Thị trường chứng khoán cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa vai trò huy động và phân bổ nguồn vốn trung và dài hạn, đáp ứng nhu cầu phát triển của doanh nghiệp và nền kinh tế.

Bên cạnh những cơ hội thuận lợi, thị trường cũng đối mặt với không ít thách thức. Những biến động về địa chính trị, nguồn cung và giá năng lượng, chính sách tiền tệ và lãi suất quốc tế có thể tác động đa chiều đến dòng vốn đầu tư và diễn biến thị trường tài chính toàn cầu, trong đó có Việt Nam. Điều này đòi hỏi thị trường chứng khoán phải tiếp tục nâng cao khả năng thích ứng và năng lực quản trị rủi ro.

5 nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Về phía cơ quan quản lý, dưới sự chỉ đạo của Bộ Tài chính, bà Vũ Thị Chân Phương cho biết Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục tập trung triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm.

Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính và nâng cao khả năng tiếp cận thị trường. Hiện nay, dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán đang được Quốc hội xem xét, thảo luận thông qua tại kỳ họp lần này, với nhiều nội dung sửa đổi quan trọng, trong đó chú trọng cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho doanh nghiệp huy động vốn và nhà đầu tư tham gia thị trường.
Cùng với đó, tiếp tục triển khai các giải pháp duy trì và nâng cao chất lượng thị trường sau nâng hạng, hướng tới đáp ứng các tiêu chí nâng hạng cao hơn theo chuẩn mực quốc tế, trong đó có MSCI.

Thứ hai, hiện đại hóa hạ tầng và nâng cao năng lực vận hành thị trường. Tiếp tục hoàn thiện hệ thống giao dịch, thanh toán, bù trừ, trong đó có việc triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm (CCP) đối với thị trường chứng khoán cơ sở theo lộ trình; đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ trong quản lý, giám sát, bảo đảm thị trường vận hành an toàn, ổn định và thông suốt.

Thứ ba, nâng cao chất lượng hàng hóa và đa dạng hóa sản phẩm trên thị trường. Tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp huy động vốn thông qua chào bán chứng khoán ra công chúng gắn với niêm yết; phối hợp thúc đẩy cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước; triển khai các chính sách đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tham gia thị trường chứng khoán Việt Nam theo quy định.

Đồng thời, nghiên cứu phát triển các sản phẩm tài chính mới, đáp ứng nhu cầu huy động vốn, đầu tư và quản trị rủi ro, nâng cao sức hấp dẫn của thị trường.

Thứ tư, phát triển cơ sở nhà đầu tư theo hướng chuyên nghiệp và bền vững. Chú trọng phát triển các nhà đầu tư tổ chức, quỹ đầu tư và các định chế tài chính dài hạn; đồng thời đẩy mạnh đào tạo, phổ biến kiến thức, nâng cao kỹ năng và nhận thức về rủi ro cho nhà đầu tư cá nhân, góp phần hình thành văn hóa đầu tư chuyên nghiệp, dài hạn.

Thứ năm, nâng cao hiệu quả quản lý, giám sát và tăng cường kỷ luật, kỷ cương thị trường. Tiếp tục nâng cao năng lực giám sát, ứng dụng công nghệ trong phát hiện, cảnh báo rủi ro; tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư.

Doanh nghiệp và sức hút với dòng vốn

Bên cạnh những nỗ lực của cơ quan quản lý, Chủ tịch UBCKNN cũng nhấn mạnh, bản thân doanh nghiệp giữ vai trò quyết định trong việc nâng cao sức hấp dẫn và khả năng thu hút các dòng vốn đầu tư.

Việc nâng hạng mở ra cơ hội tiếp cận rộng hơn với các nhà đầu tư quốc tế, nhưng để tận dụng được cơ hội đó, doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực cạnh tranh, hiệu quả sản xuất, kinh doanh và chất lượng quản trị công ty.

Đặc biệt, các doanh nghiệp niêm yết cần nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình, bảo đảm quyền lợi của cổ đông; từng bước tiếp cận các chuẩn mực quốc tế về quản trị, báo cáo tài chính và công bố thông tin. Đồng thời, chú trọng hoạt động quan hệ nhà đầu tư, tăng cường cung cấp thông tin bằng tiếng Anh, tạo điều kiện để các nhà đầu tư quốc tế tìm hiểu và đánh giá cơ hội đầu tư.

Cùng với đó, doanh nghiệp cần xây dựng chiến lược phát triển dài hạn, sử dụng vốn hiệu quả và tạo ra giá trị bền vững cho cổ đông.
Có thể nói, việc nâng hạng tạo thêm cơ hội cho thị trường, nhưng chất lượng hoạt động và triển vọng phát triển của doanh nghiệp mới là những yếu tố quan trọng để thu hút các dòng vốn đầu tư dài hạn.

Đối với các công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ và các tổ chức trung gian, cần tiếp tục nâng cao năng lực tư vấn, quản trị rủi ro và chất lượng dịch vụ, phát huy tốt hơn vai trò kết nối doanh nghiệp với các nhà đầu tư trong nước và quốc tế.

Bà Vũ Thị Chân Phương khẳng định, để thị trường chứng khoán phát huy tốt hơn vai trò huy động vốn cho nền kinh tế, bên cạnh nỗ lực của cơ quan quản lý và doanh nghiệp, rất cần sự phối hợp chặt chẽ của các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan liên quan trong việc hoàn thiện những điều kiện cần thiết cho thị trường phát triển.

Trong đó, cần tiếp tục rà soát các quy định về tỷ lệ sở hữu nước ngoài tại doanh nghiệp, nhất là những ngành, lĩnh vực có điều kiện, theo hướng tạo thuận lợi hơn cho nhà đầu tư nước ngoài tiếp cận thị trường, phù hợp với pháp luật và các cam kết quốc tế của Việt Nam.

Đồng thời, nghiên cứu, hoàn thiện cơ chế và tạo điều kiện phát triển các công cụ phòng ngừa rủi ro tỷ giá phù hợp, giúp nhà đầu tư nước ngoài chủ động quản trị rủi ro trong quá trình đầu tư tại Việt Nam.

Cùng với đó, cần tiếp tục hoàn thiện đồng bộ các chính sách liên quan đến thị trường vốn, thúc đẩy quá trình cổ phần hóa, thoái vốn nhà nước gắn với niêm yết, đăng ký giao dịch; khuyến khích các doanh nghiệp có quy mô lớn, hoạt động hiệu quả tham gia thị trường, góp phần nâng cao chất lượng hàng hóa và sức hấp dẫn của thị trường chứng khoán Việt Nam.

Bên cạnh đó, Chủ tịch UBCKNN cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của các cơ quan báo chí, truyền thông trong quá trình phát triển thị trường chứng khoán.

Lãnh đạo UBCKNN nhìn nhận, "Sau 30 năm hình thành và phát triển, thị trường chứng khoán Việt Nam đang đứng trước cơ hội bước sang một giai đoạn phát triển mới, với vị thế ngày càng được nâng cao trên thị trường tài chính quốc tế.

Vị thế mới của thị trường chứng khoán Việt Nam không chỉ được khẳng định bằng việc nâng hạng, mà còn phải được thể hiện bằng chất lượng thị trường, sức hấp dẫn của doanh nghiệp và niềm tin của nhà đầu tư".

Theo đó, bà cho rằng để hiện thực hóa những cơ hội từ các dòng vốn mới, cần có sự chung tay của cơ quan quản lý, các bộ, ngành, địa phương, cộng đồng doanh nghiệp, các tổ chức tài chính và nhà đầu tư.

UBCKNN sẽ tiếp tục đẩy mạnh cải cách, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam minh bạch, công bằng, an toàn, hiệu quả và bền vững, đóng góp ngày càng tích cực vào sự phát triển kinh tế đất nước.