IPO có “chùn bước”?

Tuy nhiên, về dài hạn, hoạt động IPO sẽ tiếp tục được doanh nghiệp đẩy mạnh là tất yếu.

Hoạt động IPO có chọn lọc

Theo thống kê của Vietcap, trong 3 quý đầu năm nay, giao dịch toàn thị trường đạt 977 triệu USD, giảm 13,1% so với cùng kỳ năm 2025. Tính bình quân mỗi phiên giao dịch, thanh khoản khoảng 25 nghìn tỷ đồng/ phiên. Riêng tháng 10, giá trị giao dịch bình quân tiếp tục xuống thấp, chỉ còn khoảng 17 nghìn tỷ đồng/phiên. Trong khi đó, khối ngoại cũng bán ròng trong 3 quý đầu năm và đặc biệt bán mạnh sau giai đoạn thị trường chính thức nâng hạng (ngày 21/9). Riêng tháng 10, khối này bán ròng hơn 24 nghìn tỷ đồng. Lũy kế 10 tháng 2026, ước tính khối ngoại bán ròng khoảng 122 nghìn tỷ đồng (4,7 tỷ USD).

Dòng tiền suy yếu có nhiều nguyên nhân. Trong khi đó, khối ngoại bán ròng cũng đến từ nhiều động lực, trong đó chênh lệch lãi suất giữa USD và VND được xem là căn nguyên chính. Điều này khiến các động lực nền tảng của thị trường, bao gồm bối cảnh vĩ mô tích cực, tăng trưởng GDP mạnh mẽ và triển vọng tăng trưởng lợi nhuận của doanh nghiệp Việt Nam vẫn được đánh giá cao,… suy yếu, làm giảm sức hút đối với dòng tiền đầu tư mới. Hoạt động IPO của các doanh nghiệp, thay vì sôi động trong cả 2026 như kỳ vọng như trước, trở nên thận trọng hơn.

Tuy nhiên, nhiều doanh nghiệp vẫn đã có những thương vụ IPO thành công, mà điểm sáng lớn nhất là dòng tiền mới vào doanh nghiệp. Điển hình trường hợp của Điện Máy Xanh, theo thống kê của Vietcap, phần lớn đóng góp cho thương vụ IPO hơn 506 triệu USD (hơn 13.325 tỷ đồng) là dòng tiền mới, trong đó có dòng tiền của tổ chức đầu tư nước ngoài mới - không phải là trạng thái quỹ ngoại “bán tay trái, mua IPO tay phải”. Cụ thể trong 90% tổng giá trị cổ phiếu được phân phối, khoảng 73% được hấp thụ bởi tổ chức đầu tư nước ngoài, 17% được hấp thụ bởi tổ chức đầu tư trong nước.

Ngoài thương vụ IPO khủng này, hàng loạt vụ IPO trong năm 2026 cũng được đưa ra thị trường và hấp thụ dòng vốn mới như HPA, DatVietVAC, AMYGroup…

Ông Hoàng Nam, Giám đốc Khối Phân tích Vietcap cho biết, cho dù thị trường có trầm lắng về dòng tiền giao dịch, nhà đầu tư cũng thận trọng hơn với từng đồng vốn đưa vào doanh nghiệp mới, song nếu là doanh nghiệp tốt, có triển vọng, thì các nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư tổ chức, vẫn luôn xem xét sàng lọc để xuống tiền. Bởi vì, họ là những nhà đầu tư dài hạn, không phải đầu tư tài chính ngắn hạn, mua khi IPO và bán khi lên sàn.

Triển vọng những thương vụ kế tiếp

Theo khẳng định của Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn, muốn tăng trưởng 2 con số, nền kinh tế cần huy động vốn khoảng 40% GDP. Thị trường chứng khoán là một kênh quan trọng để huy động vốn trung và dài hạn.

Bên cạnh đó, nền tảng động lực cho thị trường chứng khoán, trước hết là yếu tố nâng hạng, đã được FTSE công nhận. Nền tảng này với lộ trình vốn ngoại giải ngân 4 giai đoạn tới 2027, đi cùng nhu cầu tất yếu của doanh nghiệp được kỳ vọng là 2 phía cung - cầu quan trọng của IPO.

Ông Hoàng Nam cho rằng hoạt động IPO sắp tới, có thể phải tính ở năm tới, rất tích cực. Trong đó, cần lưu ý còn có động lực nền tảng từ khung pháp lý với các nỗ lực sửa đổi nhiều quy định tại dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, tiến đến hoàn thiện dự án luật, hướng tới mục tiêu xây dựng thị trường chứng khoán công khai, minh bạch, an toàn và đạt chuẩn quốc tế.
“Hiện chưa thể tiết lộ những thương vụ lớn mà doanh nghiệp dẫn đầu về tư vấn IPO trên thị trường đang thương thảo với các doanh nghiệp, song các lĩnh vực dịch vụ tài chính, bán lẻ và một số thương vụ ở các lĩnh vực khác sẽ rất sôi động trong thời gian tới”, ông Hoàng Nam nhấn mạnh.

Ghi nhận thông tin trên thị trường cho thấy, gần nhất, HĐQT Công ty Chứng khoán HD (HDS) đã thông qua nghị quyết phê duyệt bộ hồ sơ đăng ký IPO để nộp lên Ủy ban Chứng khoán Nhà nước. Được biết, giá chào bán cổ phiếu HDS khi IPO là 38.900 đồng/cổ phiếu, doanh nghiệp dự kiến huy động 4.737 tỷ đồng.

Ông Khương Tiến Hùng, Trưởng ban Quản lý chào bán chứng khoán, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước cũng cho biết, trong thời gian tới, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ tiếp tục rà soát những bất cập, vướng mắc, nâng cao hạ tầng công nghệ và hướng đến sẽ xử lý tất cả thủ tục trên dịch vụ công trực tuyến toàn trình nhằm rút ngắn thời gian hơn nữa.

Đồng thời, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ giám sát mục đích sử dụng vốn sau khi phát hành. Sắp tới sẽ có nhiều doanh nghiệp FDI đăng ký niêm yết góp phần tạo thêm các hàng hóa mới, chất lượng cho thị trường. Ủy ban Chứng khoán Nhà nước sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp. Dòng tiền thông minh sẽ chảy đến doanh nghiệp có nội tại tốt, sử dụng vốn đúng mục đích, có hiệu quả, minh bạch thông tin. Như vậy, hoạt động IPO ở khu vực doanh nghiệp FDI cũng đang hứa hẹn những thương vụ mới. Trước đó, thị trường cũng đã nhắc đến những doanh nghiệp FDI có khả năng IPO như Aeon Mall, VSIP, CP Group, BW Industrial, Golden Gate…