Triển vọng lợi nhuận quý IV/2026 của doanh nghiệp niêm yết
Mùa công bố báo cáo tài chính quý III đã khép lại, đánh dấu quý thứ 6 liên tiếp thị trường niêm yết ghi nhận mức tăng trưởng lợi nhuận dương ở hai chữ số.
Tuy nhiên, đi sâu vào cấu trúc lợi nhuận cho thấy một bức tranh đa chiều với sự phân hóa mạnh mẽ giữa các nhóm ngành và quy mô doanh nghiệp.

Quý thứ 6 duy trì đà tăng trưởng
Theo dữ liệu thống kê từ nhóm các doanh nghiệp đại diện (1.056 doanh nghiệp niêm yết), tổng lợi nhuận sau thuế trong quý III/2026 đạt 243.901 tỷ đồng, đánh dấu quý thứ 6 liên tiếp duy trì đà tăng trưởng trên 30% so với cùng kỳ.
Theo đó, Công ty Cổ phần Vinhomes (VHM) tiếp tục khẳng định vị thế quán quân về lợi nhuận toàn thị trường trong quý III với lợi nhuận sau thuế hợp nhất đạt 23.021 tỷ đồng, tăng trưởng vượt trội 419% so với cùng kỳ. Sự bứt phá này đến từ tiến độ bàn giao lớn tại các đại dự án (như Vinhomes Ocean Park 2, 3...). Riêng bộ đôi VHM và VIC đóng góp tỷ trọng rất lớn vào mức tăng trưởng chung của toàn thị trường.
Tiếp theo là Công ty Tập đoàn Hòa Phát (HPG), dẫn đầu ngành sản xuất công nghiệp với lợi nhuận sau thuế quý III đạt 8.265 tỷ đồng, tăng 106% so với cùng kỳ. Động lực chính đến từ chu kỳ phục hồi của ngành xây dựng và sản lượng bán hàng tăng mạnh (đạt 3,8 triệu tấn thép).
Với Công ty Cổ phần Tập đoàn Masan (MSN) đại diện cho tiêu dùng và Bán lẻ, ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực với lợi nhuận sau thuế đạt 4.552 tỷ đồng, tăng 144%, nhờ sự mở rộng hiệu quả của hệ thống bán lẻ (WinCommerce) và các mảng kinh doanh cốt lõi.
Theo đánh giá của các chuyên gia Chứng khoán VDSC, động lực chính của nhóm doanh nghiệp niêm yết đến từ sự hồi phục mạnh mẽ của doanh thu toàn thị trường (ghi nhận mức tăng trưởng cao nhất trong nhiều quý trở lại đây), phản ánh sự gia tăng có sự đóng góp lớn từ một số "đầu tàu" vốn hóa lớn thuộc các lĩnh vực bất động sản, lọc hóa dầu và sản xuất thép. Trên thực tế, chỉ hơn một nửa số doanh nghiệp trên sàn ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng dương, cho thấy áp lực tối ưu hóa chi phí và hoạt động sinh lãi vẫn là bài toán khó với các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ.
Triển vọng lợi nhuận của doanh nghiệp niêm yết quý IV ra sao?
Nhận định về quý IV/2026 của các doanh nghiệp niêm yết, Chứng khoán VDSC kỳ vọng lợi nhuận sau thuế toàn thị trường tăng khoảng 24% so với cùng kỳ. Động lực tăng trưởng được dự báo có sự dịch chuyển, trong đó nhóm phi tài chính và bảo hiểm trở thành hai động lực mới, còn ngân hàng tiếp tục duy trì tốc độ tăng trưởng ổn định ở mức cao.
Ở nhóm hàng tiêu dùng và bán lẻ, theo VDSC, triển vọng vẫn được hỗ trợ bởi tăng trưởng giá bán nhiều hơn tăng trưởng sản lượng. Mặc dù biên lợi nhuận có thể đã tạo đỉnh trong quý II-III/2026, mặt bằng giá bán duy trì ở mức cao cùng nền so sánh thấp vẫn được kỳ vọng giúp nhóm ngành này dẫn dắt tăng trưởng lợi nhuận trong quý IV/2026.
Với nhóm tiện ích công cộng, theo VDSC, đóng góp chính từ ngành nhiệt điện, cũng được dự báo tiếp tục ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận cao nhờ sản lượng điện phát cao và tỷ lệ sản lượng điện hợp đồng duy trì ở mức cao so với sản lượng thực phát. Dù vậy, triển vọng kinh doanh của nhiều doanh nghiệp trong ngành vẫn chịu tác động từ môi trường vĩ mô, đặc biệt là lạm phát và chi phí vốn.
Nhóm Ngân hàng sẽ tiếp tục đóng vai trò chính trong cung ứng vốn cho nền kinh tế, giữ vững quy mô lợi nhuận, cùng với đó tiếp tục duy trì nguồn vốn tự có và kiểm soát tốt chất lượng tài sản. Nhóm Bán lẻ và Tiêu dùng sẽ hưởng lợi trực tiếp từ sức cầu nội địa dần cải thiện, nhiều doanh nghiệp bán lẻ lớn ghi nhận lợi nhuận tăng trưởng bằng lần hoặc tăng gấp đôi so với cùng kỳ, minh chứng cho sự thích ứng tốt của các mô hình kinh doanh hiện đại.
GDP quý III/2026 tăng 9,95% so với cùng kỳ, mức cao nhất trong bốn năm gần đây; tăng trưởng GDP 9 tháng đạt 9,01%... Theo VDSC, đây chính là nền tảng tích cực cho sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Tuy nhiên, CPI tháng 10 tăng 5,09% so với cùng kỳ, tiếp tục cho thấy áp lực lạm phát rất lớn. Trong khi đó, mặt bằng lãi suất cao kéo dài vẫn là trở ngại đối với khả năng tiếp cận vốn và chi phí vay của doanh nghiệp. VDSC cho rằng với nỗ lực điều hành nhằm hạ nhiệt lãi suất và tạo điều kiện tiếp cận vốn với chi phí hợp lý hơn là điều kiện cần. Tuy nhiên, điều kiện đủ để duy trì môi trường kinh doanh thuận lợi còn phụ thuộc vào các chính sách hỗ trợ tiêu dùng, diễn biến lạm phát, chính sách tiền tệ của những ngân hàng trung ương lớn.
Bên cạnh đó, một số áp lực chi phí vốn toàn cầu đã tạm lắng khi Fed giữ nguyên lãi suất trong cuộc họp tháng 10, lợi suất trái phiếu dài hạn của Mỹ hạ nhiệt và các diễn biến địa chính trị có dấu hiệu đưa ra giải pháp đàm phán. Tuy nhiên, lưu ý những bất định về chính sách thương mại, ngân sách và căng thẳng Mỹ - Iran vẫn chưa được giải quyết… Như vậy những khó khăn này sẽ tác động tới triển vọng lợi nhuận doanh nghiệp, đồng thời khả năng duy trì chu kỳ tăng trưởng sang năm 2027 vẫn cần thêm nhiều yếu tố về chất lượng để doanh nghiệp duy trì phát triển bền vững.
Hà Phương