Quảng Ninh đồng bộ các giải pháp chống khai thác IUU và nuôi biển bền vững

Sự kiện này diễn ra trong bối cảnh toàn ngành đang dốc toàn lực thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm theo chỉ đạo của Chính phủ để sớm gỡ bỏ cảnh báo "thẻ vàng" của Ủy ban châu Âu.

Quyết liệt trong quản lý đội tàu chống khai thác IUU

Hiện, thành phố Quảng Ninh quản lý 4.164 tàu cá từ 6m trở lên cập nhật đầy đủ trên hệ thống VNFishbase. Địa phương này, đã thiết lập 4 điểm cảng cá chính thức và lập tạm thời thêm 7 điểm kiểm tra, kiểm soát tàu cá và sản lượng tại các địa phương có vị trí thuận lợi, nơi tàu cá thường xuyên cập bến, neo đậu, bốc dỡ thủy sản. Tỷ lệ tàu cá tham gia giám sát đạt 97,7%. Sản lượng thủy sản được kiểm soát qua hệ thống eCDT năm 2026 đạt khoảng 48,6% tổng sản lượng khai thác.

Cùng với tăng cường quản lý, Quảng Ninh cũng đẩy mạnh tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm những vi phạm, từ đầu năm 2026 đến nay, trên địa bàn thành phố có 40 tàu cá mất kết nối VMS từ 6 giờ đến 10 ngày. Qua xác minh có 10 tàu cá vi phạm đã bị xử phạt với số tiền trên 1 tỷ đồng. 1 tàu cá mất kết nối trên 10 ngày, đã xác minh xử phạt 528,5 triệu đồng. Các lực lượng chức năng của thành phố đã phát hiện, xử lý 728 vụ vi phạm trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, xử phạt trên 9,77 tỷ đồng; khởi tố 2 vụ án hình sự.

Cùng với công tác siết chặt quản lý và xử lý vi phạm, Quảng Ninh cũng ghi nhận những bước chuyển mình tích cực trong phát triển kinh tế biển bền vững. Những nỗ lực toàn diện này đã mang lại sự bứt phá mạnh mẽ về cả quy mô, sản lượng lẫn hiệu quả kinh tế cho địa phương. Nhìn lại bức tranh kinh tế biển năm 2026, thành phố Quảng Ninh ghi nhận những con số vô cùng ấn tượng.

Tổng sản lượng thủy sản của Quảng Ninh ước đạt trên 218.100 tấn, cùng với tổng diện tích nuôi trồng thủy sản ước đạt khoảng 34.300 ha. Hoạt động nuôi biển hiện đang chuyển dịch mạnh mẽ theo hướng tập trung vào các đối tượng có lợi thế và giá trị kinh tế cao như hàu, ngao, cá biển và một số loài thủy sản đắt giá khác. Những kết quả tích cực này không chỉ khẳng định vai trò trụ cột của kinh tế biển trong cơ cấu phát triển của địa phương mà còn tạo việc làm, sinh kế ổn định và nâng cao thu nhập thiết thực cho cộng đồng dân cư vùng ven biển, hải đảo.

Song song với việc phát triển kinh tế, công tác chống khai thác hải sản bất hợp pháp được xác định là nhiệm vụ sống còn và được thành phố triển khai một cách bài bản, hệ thống. Địa phương đã tập trung rà soát, quản lý chặt chẽ toàn bộ đội tàu cá trên địa bàn, bảo đảm các phương tiện hoạt động đáp ứng đầy đủ các điều kiện pháp lý về đăng ký, đăng kiểm, giấy phép khai thác, đánh dấu tàu cá và bắt buộc lắp đặt thiết bị giám sát hành trình theo quy định.

Đột phá trong kiểm soát thực địa

Nhờ triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý chặt chẽ, Quảng Ninh đã tạo ra những chuyển biến tích cực và rõ nét trong kiểm soát hoạt động khai thác thực tế trên biển. Quyết tâm này được chứng minh bằng những kết quả cụ thể trong quản lý dữ liệu tàu cá và chấp hành quy định.

Tính đến ngày 10/11/2026, toàn thành phố Quảng Ninh đã quản lý và cập nhật đầy đủ dữ liệu của 4.166 tàu cá có chiều dài từ 6 mét trở lên trên Cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia. Đặc biệt, trong việc thực hiện các khuyến nghị của Ủy ban châu Âu và nhiệm vụ do Thủ tướng Chính phủ giao, thành phố đã hoàn thành xuất sắc 22 trên 22 nhiệm vụ theo Quyết định số 1516 của Thủ tướng.

Điểm sáng lớn nhất là từ đầu năm 2026 đến nay, thành phố Quảng Ninh đã giữ vững địa bàn, không để xảy ra bất kỳ trường hợp tàu cá nào vi phạm vùng biển nước ngoài. Tất cả các trường hợp tàu cá bị mất kết nối thiết bị giám sát hành trình hoặc vượt ranh giới cho phép trên biển đều được các lực lượng chức năng kịp thời xác minh, làm rõ và xử lý nghiêm minh theo đúng quy định của pháp luật.

Sau quá trình kiểm tra thực tế, nghe báo cáo chi tiết và các ý kiến đề xuất, ông Võ Văn Hưng, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Phó Trưởng Ban Chỉ đạo quốc gia về IUU, đã đánh giá cao sự lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt của thành phố Quảng Ninh.

Ông Hưng, ghi nhận sự phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng với chính quyền cơ sở trong việc kiểm soát đội tàu cá, truy xuất nguồn gốc hải sản và xử lý vi phạm. Các nhiệm vụ được thực hiện có hệ thống, bài bản, đạt nhiều kết quả tích cực, được thể hiện qua những số liệu cụ thể. Công tác quản lý đội tàu, kiểm soát hoạt động khai thác và truy xuất nguồn gốc thủy sản có nhiều chuyển biến tích cực. Đồng thời, đề nghị thành phố tiếp tục rà soát, thực hiện các kiến nghị của đoàn công tác; tăng cường kiểm tra thực tế, kịp thời phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm quy định về VMS và khai thác IUU; nâng cao trách nhiệm của chính quyền cấp xã và các lực lượng chức năng trong quản lý, giám sát chặt chẽ từng tàu cá, góp phần thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ chống khai thác IUU.

Theo báo cáo của Sở Nông nghiệp và Môi trường Quảng Ninh, địa phương đang quản lý 4.164 tàu cá từ 6 mét trở lên được cập nhật đầy đủ trên hệ thống dữ liệu quốc gia. Đối với 17 tàu cá hết hạn đăng kiểm, thành phố đã khẩn trương thông báo và phối hợp cùng chủ tàu để hoàn thiện thủ tục theo quy định.

Từ đầu năm đến nay, trong số 40 tàu cá mất kết nối giám sát hành trình từ 6 giờ đến 10 ngày, lực lượng chức năng đã xác minh 30 tàu không vi phạm và xử phạt 10 tàu vi phạm với số tiền trên 1 tỷ đồng, đồng thời xử phạt 528,5 triệu đồng đối với 1 tàu cá mất kết nối trên 10 ngày. Tổng cộng, các lực lượng đã phát hiện, xử lý 728 vụ vi phạm trong lĩnh vực khai thác và bảo vệ nguồn lợi thủy sản, xử phạt trên 9,77 tỷ đồng và khởi tố 2 vụ án hình sự.

Về hạ tầng kiểm soát, thành phố đã thiết lập 4 điểm cảng cá chính thức và 7 điểm kiểm tra tạm thời tại các khu vực tàu cá thường xuyên cập bến. Tỷ lệ tàu cá tham gia giám sát đạt 97,7%, còn 95 tàu chưa triển khai do dừng hoạt động khai thác đã được áp dụng các biện pháp quản lý riêng. Sản lượng thủy sản được kiểm soát qua hệ thống eCDT năm 2026 đạt khoảng 48,6% tổng sản lượng khai thác, tăng gần 10% so với kỳ báo cáo trước.

Mặc dù vậy, thành phố cũng thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn trong việc quản lý tàu cá quy mô nhỏ, tỷ lệ sản lượng qua hệ thống eCDT chưa cao và việc đồng bộ dữ liệu cần tiếp tục được hoàn thiện trong thời gian tới.

Được biết, từ tháng 7 đến nay Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư địa phương đã phối hợp kiểm tra gần 100 tàu cá, kiên quyết xử phạt 35 triệu đồng mỗi trường hợp đối với các hành vi tự ý cải hoán tàu cá khi chưa được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận.

Thời gian tới, công tác tuần tra trên biển sẽ tiếp tục được tăng cường để phát hiện và xử lý nghiêm các vi phạm. Song song đó, công tác tuyên truyền, hướng dẫn ngư dân chấp hành pháp luật về đăng ký, đăng kiểm và duy trì thiết bị giám sát hành trình vẫn là giải pháp căn cơ nhằm hướng tới xây dựng một nghề cá Quảng Ninh hiện đại, an toàn, có trách nhiệm và phát triển bền vững trên trường quốc tế.