Đẩy nhanh giải ngân đầu tư công bằng phương châm “rõ người, rõ việc, rõ thời gian”, Quảng Trị đang tìm cách tháo gỡ những điểm nghẽn về mặt bằng, thủ tục và tiến độ dự án.
Với những địa phương đang tìm kiếm động lực tăng trưởng như Quảng Trị, mỗi công trình hạ tầng chậm tiến độ đều có thể kéo theo chi phí logistics, trì hoãn kế hoạch sản xuất, kinh doanh và làm giảm sức hấp dẫn đối với dòng vốn tư nhân. Vì vậy, việc chuyển từ đôn đốc chung sang quản trị tiến độ theo phương châm “3 rõ” mang ý nghĩa vượt ra ngoài những con số giải ngân.
Quảng Trị đang tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn vốn đầu tư công bằng cách xác định rõ người chịu trách nhiệm, nhiệm vụ phải hoàn thành và thời hạn thực hiện. Sau giai đoạn giải ngân thấp hơn mức trung bình cả nước vào cuối tháng 8, tỉnh tăng cường kiểm tra, giao chỉ tiêu cụ thể và gắn kết quả giải ngân với đánh giá trách nhiệm của người đứng đầu.
Để đạt chỉ tiêu về giải ngân, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Bùi Hoàng Phương yêu cầu các đơn vị phấn đấu đạt tối thiểu 55% kế hoạch vốn năm 2026 đến ngày 15/10/2026 và tối thiểu 65% đến ngày 30/10/2026. Các đơn vị đạt tỷ lệ giải ngân từ 65% trở lên tính đến ngày 30/9/2026, tiếp tục phấn đấu nâng tỷ lệ giải ngân, tăng thêm khoảng 5%; các đơn vị chưa đạt tỷ lệ 65% phải bảo đảm đến ngày 30/10/2026 đạt tỷ lệ tối thiểu 65%.
Cách tiếp cận này đánh trúng một vấn đề phổ biến trong triển khai dự án công: nguồn vốn đã được bố trí nhưng không thể chuyển hóa thành khối lượng xây dựng do nhiều khâu bị đình trệ. Một thủ tục chưa hoàn tất, một phương án bồi thường chưa thống nhất hay một vị trí mặt bằng chưa bàn giao đều có thể khiến cả chuỗi công việc phía sau phải chờ đợi.
“Rõ người” nhằm hạn chế tình trạng trách nhiệm bị phân tán; “rõ việc” buộc từng cơ quan xác định chính xác phần việc cần giải quyết; còn “rõ thời gian” tạo ra mốc kiểm tra và căn cứ đánh giá kết quả. Khi ba yếu tố được triển khai đồng bộ, điều hành đầu tư công có cơ hội chuyển từ xử lý sự vụ sang quản trị theo tiến độ và kết quả đầu ra.
Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh: “Quảng Trị luôn “trải thảm đỏ” đón các nhà đầu tư có năng lực, tâm huyết, nhưng quan điểm xuyên suốt của tỉnh là nói đi đôi với làm, cam kết phải thực hiện và dự án phải ra sản phẩm cụ thể”.
Tác động rõ nhất của đầu tư công đối với doanh nghiệp nằm ở khả năng cải thiện kết nối, giảm chi phí và mở rộng không gian kinh doanh. Một tuyến đường hoàn thành đúng tiến độ có thể giúp hàng hóa tiếp cận cảng biển nhanh hơn, doanh nghiệp vận tải tối ưu phương tiện, nhà đầu tư rút ngắn thời gian triển khai dự án và địa phương gia tăng khả năng kết nối với các chuỗi cung ứng.
Tại Quảng Trị, Dự án Quốc lộ 15D đoạn từ cảng Mỹ Thủy đến cao tốc Cam Lộ - La Sơn là ví dụ tiêu biểu. Với tổng mức đầu tư 1.940 tỷ đồng, chiều dài 21,05 km, dự án được triển khai trong giai đoạn 2025-2027. Tuyến đường có vai trò kết nối cảng biển với mạng lưới giao thông quốc gia, tạo động lực cho Khu kinh tế Đông Nam Quảng Trị, phát triển logistics và thu hút đầu tư.
Trong mục tiêu tăng trưởng kinh tế, đầu tư công có thể tạo lực đẩy trực tiếp thông qua xây dựng, đồng thời tạo hiệu ứng lan tỏa bằng cách cải thiện hạ tầng và kích thích đầu tư tư nhân. Nhưng hiệu ứng này không tự động xuất hiện chỉ vì vốn được giải ngân.
Đối với doanh nghiệp, điều quan trọng không kém là tính dự báo của môi trường đầu tư. Nhà đầu tư cần biết khi nào mặt bằng được bàn giao, thủ tục nào phải hoàn tất, cơ quan nào chịu trách nhiệm và những cam kết về hạ tầng có khả năng thực hiện đến đâu. Một cơ chế điều hành rõ ràng, nhất quán sẽ giúp doanh nghiệp giảm chi phí chờ đợi, chủ động kế hoạch vốn và hạn chế rủi ro phát sinh.
Về dài hạn, thước đo của phương châm “3 rõ” không chỉ dừng ở việc đạt các mốc giải ngân được giao. Điều quan trọng hơn là số dự án được tháo gỡ thực chất, thời gian xử lý thủ tục được rút ngắn, công trình hoàn thành đúng cam kết và doanh nghiệp có thêm cơ hội đầu tư, kinh doanh.
