Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI, sáng 21/11, Quốc hội tiến hành biểu quyết thông qua dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).
Theo đó, với 484/485 đại biểu tham gia biểu quyết tán thành, Quốc hội đã chính thức thông qua Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi).

Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo luật, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Trịnh Việt Hùng cho biết, trên cơ sở ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội phát biểu tại tổ, tại hội trường và kết luận của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án luật, trong thời gian qua, cơ quan soạn thảo đã phối hợp chặt chẽ với cơ quan thẩm tra và các cơ quan có liên quan nghiêm túc nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến và thống nhất chỉnh lý dự thảo luật.
Vụ thể, về bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật, theo Bộ trưởng, tiếp thu ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội và cơ quan thẩm tra, Chính phủ đã rà soát dự thảo luật để bảo đảm tính hợp hiến, tính thống nhất trong hệ thống pháp luật, bảo đảm không chồng chéo với các quy định của pháp luật có liên quan.
“Dự thảo luật được thông qua sẽ khắc phục những bất cập sau hơn 10 năm thi hành, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế biển, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp, chuyển đổi số và quản lý, sử dụng hiệu quả tài nguyên, không gian biển; đồng thời thể chế hóa Nghị quyết số 20-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XIV về xây dựng, phát triển Việt Nam trở thành quốc gia biển mạnh”, Bộ trưởng chia sẻ.

Về quản lý tổng hợp, quy hoạch và cơ chế điều phối sử dụng không gian biển, Bộ trưởng cho biết, đây là nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội quan tâm, nhất là trách nhiệm của các cơ quan chủ trì và cơ chế xử lý xung đột, chồng lấn.
Tiếp thu ý kiến của đại biểu, dự thảo luật xác định quy hoạch không gian biển quốc gia là công cụ quản lý tổng hợp và điều phối phát triển thống nhất, liên ngành, liên vùng; bổ sung định hướng tổ chức không gian đa tầng, đa ngành, làm rõ trách nhiệm điều phối của Chính phủ và Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có biển.
Về giao, cho thuê, đăng ký và đấu giá quyền sử dụng khu vực biển, tiếp thu ý kiến của đại biểu, dự thảo luật quy định việc xác lập quyền sử dụng khu vực biển không làm phát sinh quyền sở hữu khu vực biển, tài nguyên biển và không thay thế giấy phép chuyên ngành. Dự thảo luật phân biệt sử dụng chung giữa nhiều chủ thể với sử dụng đa mục đích của một chủ thể; không cho phép tự ý mở rộng phạm vi, kéo dài thời hạn sử dụng.
Theo Bộ trưởng, về quyền giao dịch, chế độ tài chính, thu hồi, bồi thường và hỗ trợ, dự thảo luật đã phân định quyền theo hình thức sử dụng, nghĩa vụ tài chính và điều kiện áp dụng; quyền chuyển nhượng, cho thuê lại, góp vốn, thế chấp bằng quyền sử dụng khu vực biển chỉ được thực hiện khi đáp ứng điều kiện luật định và được phân biệt với giao dịch tài sản gắn liền với khu vực biển.
Dự thảo bổ sung cơ chế kiểm soát việc chuyển nhượng dự án, cổ phần, phần vốn góp và thay đổi quyền kiểm soát đối với các dự án có ảnh hưởng đến quốc phòng, an ninh, đối ngoại, chủ quyền và lợi ích quốc gia trên biển.
Về phát triển kinh tế biển, khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo, tiếp thu ý kiến đề nghị chính sách phải có trọng tâm, tránh ưu đãi dàn trải, dự thảo luật đã xác định rõ đối tượng, điều kiện, thời hạn, kết quả đầu ra và nguyên tắc không trùng lắp; khuyến khích tài chính xanh, liên kết nghiên cứu, đào tạo, doanh nghiệp và hạ tầng thử nghiệm công nghệ biển dùng chung; đồng thời quy định thử nghiệm có kiểm soát phải xác định rõ phạm vi, thời gian, rủi ro và cơ chế giám sát.
Về quản lý vùng bờ và bảo vệ môi trường biển, hải đảo, nhiều đại biểu quan tâm đến khả năng chịu tải, tác động cộng dồn của các hoạt động trên biển, quản lý rác thải nhựa và việc bảo vệ sinh kế cho ngư dân. Tiếp thu ý kiến của các đại biểu, dự thảo luật gắn khai thác, sử dụng biển với khả năng chịu tải của môi trường, bảo tồn, phục hồi hệ sinh thái; quy định về hành lang bảo vệ bờ biển được thực hiện trên cơ sở điều kiện tự nhiên, diễn biến xói lở, sạt lở, giá trị sinh thái và kịch bản.
Cùng với các nội dung đã nêu, về bảo đảm quyền lợi của người dân, cộng đồng dân cư ven biển và quy định chuyển tiếp, theo Bộ trưởng, dự thảo luật được hoàn thiện với quan điểm xuyên suốt lấy người dân làm trung tâm, không đánh đổi môi trường, sinh kế để lấy tăng trưởng đơn thuần. Dự thảo luật đã cụ thể hóa quyền tiếp cận hợp pháp đối với biển, bãi biển công cộng, bãi tắm công cộng và lối tiếp cận công cộng. Chủ dự án có trách nhiệm giảm thiểu các tác động sinh kế, phối hợp đào tạo nghề, chuyển đổi nghề, tạo việc làm, việc hỗ trợ và ưu tiên nhóm dân cư dễ bị tổn thương.
Được biết, dự thảo Luật Tài nguyên, môi trường biển và hải đảo (sửa đổi) sau khi tiếp thu, chỉnh lý trình Quốc hội thông qua có 6 chương, 76 điều. Khi được thông qua, luật sẽ có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2027, trừ các trường hợp quy định tại khoản 2, khoản 3 Điều 75 của luật này.