Góp ý sửa Luật An toàn thực phẩm, một số ý kiến đề nghị, cần cụ thể trách nhiệm dân sự liên đới bồi thường thiệt hại đối với chủ quản nền tảng thương mại điện tử và cơ sở đứng tên đăng ký bản công bố sản phẩm khi để xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.
Sau tiếp thu, chỉnh lý Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được tinh chỉnh từ 76 Điều xuống còn 74 Điều theo hướng chuyển dịch từ tư duy quản lý hành chính sang xác lập mô hình quản lý hiện đại dựa trên dữ liệu số và kiểm soát nguy cơ theo chuỗi cung ứng.
Dự thảo bổ sung các chính sách ưu đãi cho đồng bào dân tộc thiểu số; nghĩa vụ của doanh nghiệp khi kinh doanh theo phương thức thương mại điện tử và bổ sung điều kiện đảm bảo an toàn thực phẩm của các cơ sở giao đồ ăn trực tuyến; quy định việc xây dựng Hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia…
Bên cạnh đó, dự thảo cũng thống nhất một đầu mối quản lý từ Trung ương đến địa phương nhằm chấm dứt tình trạng phân tán chức năng quản lý an toàn thực phẩm giữa 3 Bộ như trước đây. Thống nhất giao Bộ Y tế làm cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm chính về quản lý nhà nước đối với an toàn thực phẩm, trực tiếp là Cục An toàn thực phẩm. Ở cấp tỉnh: 34/34 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương sẽ thống nhất mô hình Chi cục An toàn thực phẩm trực thuộc Sở Y tế.
Ngoài ra, dự thảo sửa đổi toàn diện theo hướng chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm dựa trên quản lý theo nguy cơ, gắn với chuyển đổi số toàn diện. Dành riêng một chương về công tác hậu kiểm. Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia sẽ cho phép theo dõi toàn bộ chuỗi cung ứng thực phẩm - từ khâu sản xuất, nuôi trồng, chế biến đến khâu phân phối và tiêu thụ sản phẩm trên thị trường.
Đồng tình với việc cần phải sửa đổi toàn diện Luật An toàn thực phẩm 2010, đồng thời, đánh giá cao sự chuẩn bị kỹ lưỡng của cơ quan chủ trì soạn thảo, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực vẫn còn một số nội dung cần được tiếp tục xem xét, cân nhắc.
Tham gia góp ý, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Đỗ Đức Hồng Hà đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo giải trình rõ căn cứ pháp lý và thực tiễn của việc chưa quy định cụ thể trách nhiệm dân sự liên đới bồi thường thiệt hại đối với chủ quản nền tảng thương mại điện tử và cơ sở đứng tên đăng ký bản công bố sản phẩm khi để xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.
Đồng thời đề nghị, bổ sung ngay vào các điều khoản liên quan các quy định bắt buộc về: Trách nhiệm liên đới bồi thường ứng trước của chủ quản nền tảng thương mại điện tử khi không thực hiện đầy đủ nghĩa vụ kiểm duyệt gian hàng; quy định bắt buộc sử dụng tem niêm phong an toàn và giới hạn thời gian giao hàng tối đa đối với dịch vụ giao đồ ăn trực tuyến nhằm bảo vệ tối đa sức khỏe, tính mạng của người tiêu dùng.
Cùng nội dung đã nêu, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đỗ Đức Hồng Hà cũng đề nghị làm rõ giải pháp tháo gỡ điểm nghẽn trong việc giải quyết tranh chấp kết quả thử nghiệm khi có sự khác biệt giữa kết quả hậu kiểm của cơ quan quản lý Nhà nước và kết quả tự kiểm tra của doanh nghiệp.
Luật hóa cơ chế chỉ định “Tổ chức thử nghiệm trọng tài độc lập” có kết quả mang giá trị pháp lý tối hậu giải quyết tranh chấp, đồng thời bổ sung nguyên tắc thừa nhận kết quả thử nghiệm của các tổ chức thử nghiệm quốc tế đạt chuẩn ISO/IEC 17025 thuộc các thỏa thuận thừa nhận lẫn nhau nhằm giảm thiểu chi phí xã hội và tạo môi trường kinh doanh minh bạch, bình đẳng.
Đề cập tới vấn đề thu hồi thực phẩm khi không phù hợp tiêu chuẩn do doanh nghiệp tự công bố, tham gia góp ý, Ủy viên là đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách tại Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Nguyễn Ngọc Sơn cho biết, Chính phủ giải trình giữ nguyên, với lập luận rằng doanh nghiệp được quyền tự công bố thì phải chịu trách nhiệm thu hồi, kể cả sai lệch chỉ tiêu cảm quan như độ ẩm, độ giòn, màu sắc.
Về nội dung này, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đề nghị phân tầng biện pháp. Sai lệch chỉ tiêu an toàn thì thu hồi; sai lệch chỉ tiêu chất lượng thương mại thuần túy thì buộc khắc phục, không thu hủy, vì thu hồi oan gây lãng phí xã hội mà không tăng thêm an toàn.
Cùng với nội dung đã nêu, góp ý về cảnh báo dịch tễ khẩn cấp trong 2 đến 6 giờ, đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn đề nghị làm rõ nếu không quy định trong luật này thì cơ chế kết nối giữa cơ sở y tế với hệ thống dữ liệu an toàn thực phẩm quốc gia tại Điều 14 được thực hiện bằng văn bản nào, thời hạn bao lâu?
Về chuyển tiếp cho trình tự kiểm tra Nhà nước đối với hàng nhập khẩu, Điều 74, theo đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn, đây đúng là nguyên nhân mà cơ quan Hải quan chỉ ra khi triển khai Nghị định 46/2026/NQ-CP.
Do đó, đại biểu đề nghị bổ sung, tiếp tục áp dụng phương thức, danh mục và cơ quan kiểm tra hiện hành cho đến khi văn bản quy định chi tiết có hiệu lực.
Ngoài các nội dung đã nêu, không ít ý kiến cũng đề nghị cân nhắc một số nội dung về điều kiện bảo đảm an toàn đối với thực phẩm, điều kiện bảo đảm an toàn đối với sản xuất, kinh doanh thực phẩm; biện pháp quản lý an toàn thực phẩm; thử nghiệm về an toàn thực phẩm; quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm; giám sát bếp ăn tập thể; tháo gỡ bất cập trong hậu kiểm: luật hóa tiêu chí nguy cơ và hình thức phạt bổ sung cấm hoạt động; tiêu chí phân loại các loại thực phẩm; chính sách vùng dân tộc thiểu số…
