Góp ý Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), một số ý kiến cho rằng, cần đưa giấy chứng nhận an toàn thực phẩm trở thành “giấy thông hành” bắt buộc để lưu thông hàng hóa trên thị trường.
Như đã thông tin, Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được xây dựng gồm 9 Chương, 75 Điều với định hướng tạo bước chuyển căn bản trong tư duy và phương thức quản lý nhằm chuyển từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm; từng bước thống nhất đầu mối quản lý từ Trung ương đến địa phương; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu, hướng tới tích hợp dữ liệu của doanh nghiệp với hệ thống dữ liệu quốc gia.

Theo đó, Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) quy định chung về an toàn thực phẩm; quyền và nghĩa vụ của cơ sở kinh doanh thực phẩm; điều kiện đối với thực phẩm; điều kiện đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm; biện pháp quản lý an toàn thực phẩm; hoạt động thử nghiệm thực phẩm, giám định phục vụ quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm; hệ thống thông tin về an toàn thực phẩm; truy xuất nguồn gốc về an toàn thực phẩm; thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm, quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm; quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm.
Góp ý Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), một số ý kiến cho rằng, cần đưa giấy chứng nhận an toàn thực phẩm trở thành “giấy thông hành” bắt buộc để lưu thông hàng hóa trên thị trường.
Tham gia góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật (sửa đổi), nhấn mạnh về giải pháp căn cơ nhằm gắn kết trách nhiệm trong toàn bộ chuỗi giá trị, bà Nguyễn Thị Hồng Minh, Chủ tịch Hiệp hội Thực phẩm minh bạch kiến nghị, cần đổi mới tư duy quản lý theo chuẩn mực quốc tế, không phân biệt giữa hàng nội địa và hàng xuất khẩu.

Theo bà Nguyễn Thị Hồng Minh, thực tế lực lượng sản xuất nông nghiệp trong nước hiện có khoảng 90% là hộ nông dân và doanh nghiệp vừa và nhỏ nhưng lâu nay thương lái thu mua chỉ quan tâm đến giá thành mà không đòi hỏi chứng nhận an toàn thực phẩm, khiến người sản xuất không có động lực tuân thủ.
Trên cơ sở đó, đại diện Hiệp hội Thực phẩm minh bạch cho rằng, cần đưa giấy chứng nhận an toàn thực phẩm trở thành “giấy thông hành” bắt buộc để lưu thông hàng hóa trên thị trường.
“Khi quy định nhà thu mua bắt buộc chỉ được mua hàng từ cơ sở có chứng nhận, cơ chế thị trường sẽ tự điều chỉnh, buộc các bên trong chuỗi giá trị phải kiểm soát lẫn nhau”, bà Nguyễn Thị Hồng Minh phân tích.
Bên cạnh đó, cũng theo bà Nguyễn Thị Hồng Minh, Bộ Y tế và các cơ quan quản lý cần đẩy mạnh xã hội hóa, sử dụng hệ thống các tổ chức đánh giá, chứng nhận độc lập, có năng lực chuyên môn đã được Nhà nước thừa nhận (tương tự mô hình áp dụng cho hàng xuất khẩu hay tiêu chuẩn hữu cơ USDA, EU) còn cơ quan nhà nước chuyển sang vai trò thanh tra, giám sát hoạt động của các tổ chức này.
Đối với khu vực sản xuất nhỏ lẻ (hộ nông dân diện tích nhỏ), cần tổ chức lại theo mô hình cộng đồng, đồng thời bắtu buộc tập huấn kiến thức an toàn thực phẩm cho tiểu thương, người kinh doanh thức ăn đường phố và siết chặt định danh, truy xuất nguồn gốc tại các chợ đầu mối.
Liên quan đến quy định về điều kiện lưu thông sản phẩm, để giảm thiểu chi phí tuân thủ, đại diện một số doanh nghiệp cũng đề xuất, cơ quan quản lý chấp nhận phiếu thử nghiệm từ các phòng thí nghiệm đạt chuẩn quốc tế ISO/IEC 17025 mà không bắt buộc theo một biểu mẫu cứng nhắc, nhằm chấm dứt vòng lặp kiểm nghiệm nhiều lần gây lãng phí thời gian và tiền bạc.
Đồng thời kiến nghị Ban soạn thảo cần tiếp thu tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo Đảng, Nhà nước về tháo gỡ điểm nghẽn thể chế; bỏ quy định bắt buộc đăng ký lại và tự công bố lại theo định kỳ; thu hẹp phạm vi tiền kiểm (chỉ áp dụng đối với 4 nhóm có rủi ro cao: thực phẩm bảo vệ sức khỏe, thực phẩm dinh dưỡng y học, thực phẩm dùng cho chế độ ăn đặc biệt bao gồm sản phẩm cho trẻ dưới 36 tháng tuổi);
Áp dụng thực chất phương thức kiểm tra giảm đối với hàng nhập khẩu (bỏ quy định cấp xác nhận từng lô hàng đối với diện kiểm tra giảm, miễn kiểm tra nguyên liệu nhập khẩu dùng cho sản xuất nội bộ); giới hạn phạm vi thông báo thu hồi sản phẩm quốc tế chỉ đối với các trường hợp ảnh hưởng trực tiếp đến thị trường Việt Nam…
Được biết, Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) vẫn đang tiếp tục được đưa ra lấy ý kiến góp ý xây dựng và hoàn thiện nhằm bảo đảm chất lượng, tính khả thi và tạo sự đồng thuận trước khi trình Quốc hội khóa XVI xem xét, tại Kỳ họp thứ 2 dự kiến sẽ được tổ chức vào tháng 10/2026.