Sửa Luật An toàn thực phẩm: Cân nhắc phương thức quản lý

Như đã thông tin, Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được xây dựng gồm 9 Chương, 75 Điều với định hướng tạo bước chuyển căn bản trong tư duy và phương thức quản lý nhằm chuyển từ kiểm soát từng khâu riêng lẻ sang quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm; từng bước thống nhất đầu mối quản lý từ Trung ương đến địa phương; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, xây dựng và kết nối cơ sở dữ liệu, hướng tới tích hợp dữ liệu của doanh nghiệp với hệ thống dữ liệu quốc gia.

Theo đó, Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) quy định chung về an toàn thực phẩm; quyền và nghĩa vụ của cơ sở kinh doanh thực phẩm; điều kiện đối với thực phẩm; điều kiện đối với cơ sở kinh doanh thực phẩm; biện pháp quản lý an toàn thực phẩm; hoạt động thử nghiệm thực phẩm, giám định phục vụ quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm; hệ thống thông tin về an toàn thực phẩm; truy xuất nguồn gốc về an toàn thực phẩm; thông tin, truyền thông về an toàn thực phẩm, quảng cáo, ghi nhãn thực phẩm; quản lý Nhà nước về an toàn thực phẩm.

Cùng với “nút thắt” về tiền kiểm, góp ý sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, không ít ý kiến cho rằng, cần cân nhắc phương thức quản lý nhằm hướng tới một cơ chế quản lý chặt chẽ nhưng phù hợp với thực tiễn sản xuất, kinh doanh và yêu cầu hội nhập.

Tham gia góp ý tại Hội thảo góp ý hoàn thiện Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) tổ chức mới đây, bà Trần Hoàng Yến, Phó Trưởng Văn phòng đại diện Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP) cho rằng, sản phẩm xuất khẩu phải đáp ứng các yêu cầu về an toàn thực phẩm của thị trường nhập khẩu.

Bà Yến đề xuất, việc chứng nhận các lô hàng xuất khẩu nên được thực hiện dựa trên mức độ nguy cơ của sản phẩm và lịch sử tuân thủ pháp luật của từng doanh nghiệp.

Theo đó, những cơ sở đã áp dụng hiệu quả các hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu chuẩn quốc tế như HACCP hay ISO 22000, đồng thời có lịch sử tuân thủ tốt, có thể được xem xét giảm tần suất kiểm tra. Nguồn lực quản lý Nhà nước nhờ đó sẽ được tập trung nhiều hơn vào các nhóm sản phẩm hoặc doanh nghiệp có mức độ rủi ro cao.

Đồng quan điểm, góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật, không ít ý kiến cũng cho hay, thay vì áp dụng một cơ chế kiểm soát giống nhau đối với mọi doanh nghiệp và mọi loại thực phẩm, mức độ quản lý nên được xác định dựa trên nguy cơ thực tế. Bởi, cách tiếp cận này có thể giúp cơ quan chức năng tập trung nguồn lực vào những nhóm cần kiểm soát chặt, trong khi doanh nghiệp chấp hành tốt có thêm động lực duy trì hệ thống quản lý chất lượng.

Bên cạnh các quy định về công bố và kiểm tra sản phẩm, một số ý kiến cũng đề nghị tiếp tục hệ thống khái niệm trong Dự thảo Luật (sửa đổi) nhằm đảm bảo tính thống nhất.

Tham gia góp ý, ông Tôn Đức Nhật, Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam lưu ý, cần rà soát định nghĩa “thực phẩm giả”. Bởi, nếu khái niệm được quy định chưa đủ rõ, trong quá trình thực thi có thể xuất hiện sự nhầm lẫn giữa những lỗi hành chính liên quan đến bao bì, nhãn mác với các hành vi vi phạm nghiêm trọng về bản chất và chất lượng sản phẩm.

Đại diện Hiệp hội Thực phẩm chức năng Việt Nam cũng đề nghị, quy định về bổ sung vi chất dinh dưỡng vào thực phẩm, đồng thời cho rằng, cần tiếp tục nghiên cứu để phù hợp hơn với thông lệ quốc tế và nhu cầu của từng nhóm đối tượng.

Cũng liên quan đến quy định đối với nhóm thực phẩm chức năng, tham gia góp ý, ông Đỗ Việt Hà, Giám đốc Công ty Cổ phần Công nghệ cao Thái Minh kiến nghị, Dự thảo Luật cần phân tách rõ hơn các quy định áp dụng cho ngành hàng có tính đặc thù này.

Theo ông Hà, việc cụ thể hóa các tiêu chuẩn về Thực hành sản xuất tốt (GMP) và Thực hành phân phối tốt sẽ giúp doanh nghiệp có hành lang pháp lý rõ ràng để tuân thủ, đồng thời góp phần tạo môi trường cạnh tranh minh bạch hơn trên thị trường.

Ngoài những vấn đề đã nêu, liên quan đến quy định về việc kiểm soát tồn dư thuốc bảo vệ thực vật, thuốc thú y và hóa chất trong nông, lâm, thủy sản, ông Nguyễn Như Tiệp, đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú cho rằng, đây là yêu cầu cần thiết để bảo vệ người tiêu dùng và duy trì khả năng đáp ứng các tiêu chuẩn của thị trường xuất khẩu. Tuy nhiên, thực tế có những chất chưa được quy định cụ thể về giới hạn dư lượng tối đa.

Vì vậy, đại diện Công ty Cổ phần Tập đoàn Thủy sản Minh Phú đề xuất, Chính phủ nghiên cứu quy định mức dư lượng tối đa mặc định, chẳng hạn 0,01 mg/kg đối với các chất chưa có ngưỡng cụ thể, trên cơ sở đánh giá rủi ro và tham khảo thông lệ quốc tế.

Bên cạnh đó, vị này cũng đề nghị, Dự thảo làm rõ điều kiện chuyển đổi mục đích sử dụng đối với thực phẩm nhập khẩu cũng như quy trình xử lý các lô hàng xuất khẩu bị nước ngoài trả về, qua đó giúp doanh nghiệp có căn cứ cụ thể để thực hiện.