Góp ý Sửa Luật An toàn thực phẩm, nhiều ý kiến cho rằng, cần làm rõ các quy định để bảo đảm tính thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành và phù hợp thực tiễn.
Sau quá trình rà soát, chỉnh lý trên cơ sở góp ý của Bộ Tư pháp và các cơ quan liên quan, Dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi (Dự thảo) hiện gồm 8 chương, 71 điều. Đây mới là Dự thảo đang trong quá trình tiếp tục lấy ý kiến để hoàn thiện trước khi trình cấp có thẩm quyền xem xét.
Nhiều ý kiến cho rằng , bên cạnh định hướng cải cách thủ tục hành chính, Dự thảo cần tiếp tục rà soát nhằm bảo đảm sự đồng bộ với các luật có liên quan, đồng thời khắc phục những khoảng trống pháp lý có thể phát sinh trong quá trình triển khai trên thực tế.
Góp ý đối với Dự thảo, bà Trần Thị Xuân Hằng, Phó Vụ trưởng Vụ Pháp chế (Bộ Y tế) cho rằng, cần tiếp tục rà soát nhiều quy định liên quan đến trình tự quản lý, thẩm quyền ban hành và cơ chế thực hiện nhằm bảo đảm tính minh bạch và khả thi.
Đối với các quy định về điều kiện bảo đảm an toàn của vật liệu, bao bì tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm, bà Hằng cho rằng Dự thảo mới chỉ yêu cầu đáp ứng quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật nhưng chưa làm rõ việc chứng minh sự đáp ứng đó bằng hình thức nào trong bối cảnh nhiều thủ tục công bố sản phẩm được cắt giảm.
Theo bà, nhiều quy định về công bố sản phẩm, đăng tải thông tin hay thu hồi hồ sơ cũng cần được quy định cụ thể hơn. Dự thảo hiện chưa xác định rõ cơ quan có thẩm quyền đăng tải, hình thức công khai thông tin cũng như căn cứ thu hồi các giấy tờ liên quan. Điều này có thể ảnh hưởng đến tính minh bạch và gây lúng túng trong quá trình tổ chức thực hiện.
Đối với thực phẩm nhập khẩu, bà Hằng lưu ý, cần phân định rõ phạm vi điều chỉnh giữa các quy định về điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm và hoạt động kiểm tra nhà nước đối với hàng nhập khẩu. Đồng thời, quy trình xác nhận thực phẩm đáp ứng yêu cầu nhập khẩu cũng cần được quy định đầy đủ, tránh phát sinh khoảng trống pháp lý khi áp dụng các phương thức kiểm tra khác nhau.
Liên quan đến quy định về ghi nhãn thực phẩm, bà Hằng cho biết hiện nội dung này đã được Chính phủ quy định tại các nghị định chuyên ngành. Vì vậy, nếu Dự thảo tiếp tục giao Bộ Y tế hướng dẫn chi tiết về ghi nhãn thực phẩm có thể dẫn tới chồng chéo về thẩm quyền giữa các văn bản quy phạm pháp luật.
Đối với hoạt động thử nghiệm, bà đánh giá Dự thảo đã có nhiều thay đổi theo hướng đơn giản hóa so với quy định trước đây. Tuy nhiên, việc bỏ quy định về chứng nhận hợp chuẩn, hợp quy cũng đặt ra yêu cầu phải xác định rõ cơ quan thực hiện việc đánh giá sự phù hợp của kết quả thử nghiệm với quy chuẩn kỹ thuật.
"Nếu không quy định rõ nội dung đánh giá sự phù hợp thì sau này sẽ gây khó khăn cho công tác kiểm tra nhà nước cũng như việc áp dụng các quy chuẩn kỹ thuật", bà Hằng phân tích.
Theo bà, Ban soạn thảo cần tiếp tục phối hợp với các đơn vị chuyên môn để thống nhất cách tiếp cận đối với nội dung này trước khi hoàn thiện Dự thảo.
Ông Chu Quốc Thịnh, Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm cũng đề xuất nhiều nội dung cần điều chỉnh để bảo đảm tính thống nhất của hệ thống pháp luật.
Một trong những đề xuất đáng chú ý là sửa đổi quy định về hoạt động kiểm nghiệm thực phẩm. Theo ông, sau khi Luật Đầu tư và các quy định về cắt giảm điều kiện đầu tư kinh doanh được ban hành, hoạt động kiểm nghiệm thực phẩm không còn thuộc danh mục ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện. Trong khi đó, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật quy định hoạt động đánh giá sự phù hợp bao gồm thử nghiệm, giám định và kiểm định.
"Hiện nay, 100% các đơn vị thực hiện kiểm nghiệm thực phẩm đều là tổ chức thử nghiệm. Vì vậy, việc thay thế thuật ngữ 'cơ sở kiểm nghiệm' bằng 'tổ chức thử nghiệm' sẽ bảo đảm thống nhất với hệ thống pháp luật hiện hành cũng như phù hợp với thực tiễn hoạt động", ông Chu Quốc Thịnh cho biết.
Bên cạnh đó, ông đề xuất giao các tổ chức thử nghiệm của Nhà nước đã được chỉ định phục vụ quản lý nhà nước chủ động lấy mẫu giám sát thực phẩm lưu thông trên thị trường. Theo ông, quy định này sẽ tạo cơ sở pháp lý để triển khai chủ trương đã được Chính phủ thống nhất tại Nghị quyết số 184/NQ-CP, qua đó nâng cao hiệu quả giám sát, phát hiện và cảnh báo sớm các nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Đề cập đến quy định về quy chuẩn kỹ thuật, ông Thịnh cho biết, Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật hiện yêu cầu mỗi quy chuẩn kỹ thuật phải gắn với phương thức đánh giá sự phù hợp và công bố hợp quy. Tuy nhiên, trong lĩnh vực thực phẩm, Luật An toàn thực phẩm đang áp dụng cơ chế quản lý thông qua đăng ký bản công bố hoặc tự công bố sản phẩm.
"Nếu áp dụng máy móc quy định chung về quy chuẩn kỹ thuật sẽ phát sinh sự chồng chéo, mâu thuẫn với phương thức quản lý chuyên ngành đối với thực phẩm", ông Thịnh phân tích.
Vì vậy, ông đề nghị bổ sung quy định giao Chính phủ hướng dẫn cụ thể việc áp dụng quy chuẩn kỹ thuật đối với thực phẩm nhằm bảo đảm sự thống nhất giữa các quy định pháp luật, đồng thời tạo thuận lợi cho cả doanh nghiệp và cơ quan quản lý trong quá trình thực hiện.
