Cùng với các vấn đề liên quan đến cơ chế quản lý, góp ý xây dựng và hoàn thiện dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi), không ít ý kiến cũng cho rằng, cần tiếp tục rà soát một số nội dung, tránh tạo gánh nặng hành chính không đáng có.
Như đã thông tin, Dự thảo Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) được xây dựng với bố cục gồm 9 chương, 74 điều, 2 phụ lục nhằm kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình thi hành Luật năm 2010; xác định rõ trách nhiệm của cơ quan quản lý nhà nước, doanh nghiệp và người dân trong phòng ngừa, ngăn chặn, khắc phục sự cố an toàn thực phẩm, góp phần bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân.
Một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo là việc chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm được cho sẽ giúp doanh nghiệp giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục hành chính, rút ngắn thời gian đưa sản phẩm ra thị trường và nâng cao khả năng cạnh tranh. Trong khi đó, cơ quan quản lý nhà nước có thể tập trung nguồn lực kiểm soát những nhóm thực phẩm có nguy cơ cao, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm.
Tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, dự thảo luật được cho vẫn còn những tồn tại, hạn chế cần được tiếp tục rà soát, hoàn thiện tránh tạo gánh nặng hành chính không đáng có cho doanh nghiệp.
Tham gia góp ý, quan tâm về phân loại sản phẩm được công bố và đăng ký bản công bố sản phẩm theo Điều 46, đại biểu Đào Chí Nghĩa, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ cho biết, điểm a khoản 2 Điều 46 dự thảo đã đưa ra sản phẩm có công dụng công bố về sức khỏe vào nhóm phải đăng ký bản công bố sản phẩm nhằm kiểm soát chặt chẽ đối với các sản phẩm có tác động trực tiếp đến sức khỏe, nhất là sản phẩm dành cho các nhóm đối tượng đặc thù.
Tuy nhiên, theo đại biểu, khái niệm công bố về sức khỏe cũng cần được xác định rõ hơn, phân biệt với thông tin về giá trị dinh dưỡng hoặc thông tin giới thiệu thông thường của các sản phẩm. Nếu không làm rõ các nội dung này, doanh nghiệp có thể lúng túng trong quá trình thực hiện các thủ tục, cơ quan quản lý nhà nước sẽ áp dụng không thống nhất trong các trường hợp cụ thể.
Đại biểu đề nghị, cần làm rõ tiêu chí công bố khuyến cáo về sức khỏe tại điểm a khoản 2 Điều 46 và Phụ lục 1, bảo đảm chỉ có những sản phẩm công bố thuộc diện luật quy định thì sẽ phải đăng ký, tránh các cách hiểu quá rộng khiến cho các sản phẩm chỉ nêu thành phần dinh dưỡng thông thường cũng phải thực hiện các thủ tục. Bổ sung tiêu chí cụ thể tại điểm a khoản 2 Điều 46 và Phụ lục 1, làm rõ trường hợp nào công bố công dụng, tác dụng đối với sức khỏe phải đăng ký, trường hợp nào chỉ thông tin dinh dưỡng hoặc thông tin khác thuộc diện tự công bố.
Cùng với vấn đề đã nêu, liên quan khoản 2 Điều 47, bày tỏ thống nhất với cơ chế thông báo gia hạn tự động cho phép doanh nghiệp tiếp tục lưu thông ngay sau khi gửi thông báo, đại biểu đề nghị khi quy định mẫu thông báo chỉ yêu cầu cập nhật thông tin có thay đổi hoặc có ý nghĩa đối với an toàn sản phẩm, không yêu cầu kê khai lại dữ liệu cơ quan quản lý đã có trên hệ thống.
“Bên cạnh đó, dự thảo đã quy định thời hạn hiệu lực 5 năm và thủ tục thông báo gia hạn là những giải pháp cải cách rất tích cực. Tuy nhiên, cần bảo đảm việc gia hạn thực sự đơn giản, không yêu cầu tổ chức cá nhân nộp lại những tài liệu, dữ liệu mà cơ quan quản lý đã có và vẫn còn giá trị”, đại biểu Đào Chí Nghĩa góp ý.
Cũng quan tâm đến quy định tại Điều 46 về hình thức công bố, tiêu chí phân loại, đối tượng công bố sản phẩm và miễn công bố sản phẩm, trong góp ý của mình, đại biểu Tạ Đình Thi, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội đề nghị, rà soát danh mục sản phẩm phải đăng ký công bố để đảm bảo thực sự cần thiết theo thông lệ quốc tế, tránh tạo gánh nặng hành chính không đáng có cho doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp khởi nghiệp, doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Ngoài các vấn đề đã nêu, không ít ý kiến cũng cho rằng, quy định tự công bố đối với các nhóm thực phẩm bổ sung theo Nghị định 15/2018/NĐ-CP vốn đang vận hành rất ổn định. Nếu dự thảo luật buộc các nhóm sản phẩm này chuyển sang cơ chế đăng ký thẩm định thì các cơ quan quản lý nhà nước sẽ đối mặt với rủi ro quá tải.
Đặc biệt, việc kéo dài thời gian cấp phép không chỉ làm bỏ lỡ cơ hội kinh doanh của doanh nghiệp mà còn chưa thực sự phù hợp với chủ trương đẩy mạnh cắt giảm thủ tục, chuyển mạnh từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
Trước đó, nhằm đảm bảo hài hòa giữa quản lý và kiến tạo phát triển, tại báo cáo thẩm tra, Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội cũng đề nghị rà soát quy định hai lớp tiền kiểm đối với hàng nhập khẩu tại Điều 39 và yêu cầu gia hạn giấy đăng ký bản công bố sản phẩm sau 5 năm tại Điều 47. Nếu áp dụng đồng loạt không căn cứ mức độ rủi ro và lịch sử tuân thủ sẽ làm tăng mạnh số lượng hồ sơ, chi phí doanh nghiệp và áp lực xử lý của cơ quan quản lý.
