Tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Đất đai (sửa đổi) với những quan điểm, mục tiêu như đã nêu tại Tờ trình, tuy nhiên, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị khẩn trương rà soát, cập nhật đầy đủ kết quả đánh giá sự đồng bộ, thống nhất…
Trình bày tóm tắt Tờ trình của Chính phủ tại Phiên họp thứ 7 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội chiều 01/10, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Đặng Ngọc Điệp cho biết, Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) được xây dựng nhằm thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng tại Nghị quyết về quan điểm, định hướng sửa đổi Luật Đất đai và các luật có liên quan; về thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân, tạo đột phá trong khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; bảo đảm tính kế thừa và sự thống nhất của hệ thống pháp luật…
Dự thảo luật được thiết kế theo tư duy lập pháp mới tại Nghị quyết số 66-NQ/TW của Trung ương, gồm 9 Chương, (giảm 7 Chương so với Luật Đất đai năm 2024), 115 Điều (Luật Đất đai năm 2024 là 260 điều). Theo đó, các quy định của Luật Đất đai liên quan trực tiếp đến quyền của người sử dụng đất đang còn phù hợp thì quy định trong luật; các nội dung quy định chi tiết liên quan đến trình tự, thủ tục giao Chính phủ quy định.
Về quan điểm xây dựng luật, theo Thứ trưởng, luật phải thể chế hóa đầy đủ, kịp thời các quan điểm, chủ trương của Đảng về quản lý và sử dụng đất đai; hoàn thiện các chế định để quản lý đất đai theo chức năng là tài nguyên, tài sản, nguồn lực cả về diện tích, chất lượng và không gian sử dụng.
Đảm bảo sự nhất quán, ổn định, kế thừa của hệ thống pháp luật đất đai; phát triển các quy định đã được thực tiễn chứng minh là phù hợp; sửa đổi, bổ sung các quy định chưa phù hợp với thực tiễn; Đảm bảo đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật về đất đai với các pháp luật có liên quan.
Hoàn thiện đồng bộ cơ chế, chế tài để chủ động ngăn ngừa, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm; khắc phục triệt để tình trạng lãng phí, thất thoát tài nguyên và khiếu kiện về đất đai.
Đẩy mạnh phân cấp, phân quyền đồng thời thiết lập công cụ kiểm soát quyền lực trong quản lý đất đai. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính; chuyển trọng tâm từ quản lý bằng các công cụ hành chính sang sử dụng hiệu quả các công cụ kinh tế để thúc đẩy sử dụng đất hợp lý, hiệu quả, bền vững…
Cho ý kiến thẩm tra sơ bộ tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Phan Văn Mãi cho biết, Thường trực Ủy ban tán thành với sự cần thiết ban hành Luật Đất đai (sửa đổi) với những quan điểm, mục tiêu như đã nêu tại Tờ trình số 744/TTr-CP. Hồ sơ dự án luật có đủ các thành phần tài liệu theo quy định tại khoản 3 Điều 37 Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật.
Hồ sơ dự án luật đủ điều kiện trình Quốc hội sau khi được hoàn thiện, bảo đảm thể chế hóa một cách đầy đủ quan điểm, mục tiêu và những chủ trương, chính sách mang tinh thần đổi mới mạnh mẽ đề ra tại Nghị quyết số 21-NQ/TW…
Về một số nội dung lớn, liên quan đến phạm vi điều chỉnh và tính đồng bộ, thống nhất của hệ thống pháp luật, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị khẩn trương rà soát, cập nhật đầy đủ kết quả đánh giá sự đồng bộ, thống nhất của Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi) và các dự thảo luật, luật, nghị quyết có liên quan; làm rõ phạm vi điều chỉnh của mỗi Luật, bảo đảm quy định đúng vấn đề, không chồng chéo, chồng lấn, gây khó khăn, vướng mắc trong công tác tổ chức thực hiện; có lộ trình cụ thể các luật cần sửa đổi, bổ sung.
Trong đó, liên quan đến Luật Nhà ở, Luật Kinh doanh bất động sản, Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thuế thu nhập doanh nghiệp, Luật Thuế sử dụng đất phi nông nghiệp và Luật Thuế thu nhập cá nhân, cơ quan thẩm tra đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo của các dự án luật tiếp tục bám sát, thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Nghị quyết số 21-NQ/TW và phối hợp chặt chẽ trong quá trình hoàn thiện các quy định của các dự thảo luật cho đến thời điểm Quốc hội biểu quyết thông qua để bảo đảm sự đồng bộ, thống nhất.
Liên quan đến Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư: Về thời điểm xác định giá đất đối với quỹ đất thanh toán cho Hợp đồng BT, cơ quan thẩm tra đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định theo hướng bảo đảm tính hợp lý, đồng bộ với pháp luật pháp luật về đầu tư theo phương thức đối tác công tư.
“Liên quan đến Nghị quyết số 171/2024/QH15 về thí điểm thực hiện dự án nhà ở thương mại thông qua thỏa thuận về nhận quyền sử dụng đất hoặc đang có quyền sử dụng đất: Nghị quyết số 171/2024/QH15 vẫn có hiệu lực từ ngày 01/4/2025 đến hết ngày 31/3/2030, dẫn đến sự tồn tại song song 02 hệ thống quy định. Đề nghị báo cáo làm rõ.
Liên quan đến Luật Tổ chức chính quyền địa phương: Điều 18 dự thảo luật đưa ra 02 phương án mới so với 02 phương án đã báo cáo Quốc hội tại Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất. Đề nghị, đối với một số thẩm quyền, chức năng quản lý nhà nước về đất đai có tính chất đặc biệt quan trọng, ảnh hưởng lớn đến quyền và lợi ích của số đông người dân như: quyết định Bảng giá đất, hệ số điều chỉnh giá đất, tỷ lệ bồi thường, tỷ lệ tính thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất; quyết định thu hồi đất; phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư… cần quy định rõ tại Luật; đối với các thẩm quyền, chức năng quản lý nhà nước về đất đai khác có thể giao Chính phủ quy định chi tiết”, cơ quan thẩm tra cho ý kiến.
Cùng với nội dung đã nêu, cơ quan thẩm tra cũng đề nghị cơ quan soạn thảo tiếp tục xem xét, cân nhắc về các nội dung về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất và chỉ tiêu sử dụng đất, phân loại đất; về thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh, phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng, bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; về tài chính về đất đai, giá đất; và về quản lý, sử dụng đất trong cổ phần hóa, thoái vốn, chuyển đổi đơn vị sự nghiệm công lập thành doanh nghiệp (Điều 54, Điều 94).
