Đồng tình với chính sách được đề xuất, tuy nhiên, để tránh gây khó khăn đột ngột cho doanh nghiệp đấu giá đang hoạt động, một số ý kiến đề nghị, nghiên cứu bổ sung lộ trình thực hiện.
Trong bối cảnh đất nước tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế - xã hội, bên cạnh những kết quả đạt được, quá trình thực hiện Luật Đấu giá tài sản (được sửa đổi, bổ sung năm 2024) đã phát sinh nhiều hạn chế, bất cập.
Trên cơ sở tổng kết thực tiễn và rà soát hệ thống pháp luật, Bộ Tư pháp đã xây dựng hồ sơ đề nghị sửa đổi Luật Đấu giá tài sản với cách tiếp cận mang tính toàn diện hơn. Thay vì chỉ hoàn thiện quy định, tại lần sửa đổi này, cơ quan soạn thảo đã hướng tới việc thiết kế lại cơ chế vận hành của thị trường.
Theo đó, Dự thảo Luật (sửa đổi) được xây dựng với 5 chính sách lớn, gồm: Chính sách 1 - Hoàn thiện quy định về tiêu chuẩn, điều kiện của đấu giá viên; tổ chức, hoạt động, quyền và nghĩa vụ của tổ chức hành nghề đấu giá tài sản. Trong đó, mở rộng tiêu chuẩn đổi với đấu giá viên; nâng cao chất lượng đào tạo, chất lượng tập sự hành nghề đấu giá.
Chính sách 2 - Tăng cường công khai, khách quan, minh bạch, chặt chẽ của trình tự, thủ tục đấu giá tài sản, bảo đảm hiệu quả, khả thi. Mục tiêu của chính sách nhằm tăng cường chặt chẽ, công khai, khách quan, minh bạch, hạn chế tối đa tình trạng tiêu cực (thông đồng, dìm giá, quân xanh, quân đỏ, lợi dụng hoạt động đấu giá để trục lợi, gây thất thoát tài sản Nhà nước). Trong đó, đấu giá riêng đối với một số tài sản đặc thù, như quyền sử dụng đất; quyền khai thác khoáng sản… Tiếp tục quy định 4 hình thức đấu giá (trực tuyến, trực tiếp bằng lời nói, trực tiếp bằng bỏ phiếu và bỏ phiếu gián tiếp).
Chính sách 3 - Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong hoạt động đấu giá tài sản và nâng cao hiệu quả đấu giá tài sản. Số hóa dữ liệu đấu giá, nhất là kết quả đấu giá trên Cổng Đấu giá tài sản quốc gia. Đồng thời, quy định rõ chức năng của Cổng Đấu giá tài sản quốc gia do Bộ Tư pháp quản lý, vận hành để đăng thông báo đấu giá theo quy định của Luật Đấu giá tài sản. Việc xây dựng, vận hành, quản lý nền tảng đấu giá trực tuyến của Hệ thống đấu giá trực tuyến do Bộ Công an thực hiện (được kết nối tích hợp vào Cổng Đấu giá tài sản quốc gia).
Chính sách 4 - Khuyến khích, tạo điều kiện thuận lợi để thúc đẩy việc đấu giá tài sản thuộc sở hữu của tổ chức, cá nhân tự nguyện lựa chọn bán thông qua đấu giá.
Chính sách 5 - Hoàn thiện các quy định về biện pháp phòng ngừa, xử lý các hành vi vi phạm; nâng cao trách nhiệm của cá nhân, tổ chức trong hoạt động đấu giá; tăng cường hiệu lực, hiệu quả của công tác quản lý Nhà nước về đấu giá tài sản.
Đánh giá cao với các nội dung chính sách được đề xuất, tuy nhiên, để tránh gây khó khăn đột ngột cho doanh nghiệp đấu giá đang hoạt động, góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự án Luật (sửa đổi), một số ý kiến đề nghị, nghiên cứu bổ sung lộ trình thực hiện.
Tham gia góp ý, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề nghị, cần nghiên cứu, bổ sung điều kiện bắt buộc về đào tạo chuyên sâu pháp luật đấu giá, nhằm bảo đảm chất lượng chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ đấu giá viên.
Đặc biệt, về quy định một đấu giá viên chỉ làm trưởng một chi nhánh, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường cho rằng, quy định này là cần thiết để hạn chế tình trạng hình thức trong quản lý chi nhánh. Song cần bổ sung lộ trình thực hiện, nhằm tránh gây khó khăn đột ngột cho doanh nghiệp đấu giá đang hoạt động.
Về xử lý trường hợp bỏ cọc, theo đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường, quy định về mức tiền đặt trước còn thấp, thiếu cơ chế ngăn chặn tình trạng lợi dụng hoạt động đấu giá tài sản để trục lợi.
Do đó, vị đại diện này đề nghị bổ sung quy định rõ chế tài trong đấu giá theo hướng tăng mức tiền đặt trước với một số loại tài sản có giá trị lớn như đất đai, khoáng sản; quy định hạn chế tham gia đấu giá trong thời gian nhất định; bổ sung quy định bồi thường thiệt hại nếu gây ra thiệt hại.
“Đây là nội dung rất quan trọng, đặc biệt đối với đấu giá quyền sử dụng đất”, đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, tham gia góp ý, đại diện Thanh tra Chính phủ thống nhất phương án mở rộng tiêu chuẩn đấu giá viên (mở rộng các chuyên ngành đào tạo cử nhân), nhất là trong bối cảnh thúc đẩy, khuyến khích việc đấu giá tài sản tự nguyện.
Tuy nhiên, vị đại diện này đề nghị, duy trì các trang đấu giá trực tuyến của các tổ chức hành nghề đấu giá tài sản bên cạnh hệ thống đấu giá tài sản trực tuyến của Bộ Công an, bởi các tổ chức này đã được đầu tư công nghệ và đáp ứng các yêu cầu của pháp luật.
Cùng với các vấn đề đã nêu, tham gia góp ý xây dựng và hoàn thiện Dự thảo Luật (sửa đổi), nhiều ý kiến cũng đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo làm rõ ranh giới chức năng giữa Cổng Đấu giá tài sản quốc gia do Bộ Tư pháp quản lý và Hệ thống đấu giá trực tuyến do Bộ Công an xây dựng và vận hành nhằm tránh chồng chéo trong quản lý và vận hành; bổ sung quy định rõ trách nhiệm quản lý dữ liệu, bảo mật thông tin và bảo đảm an toàn hệ thống; bổ sung đối tượng áp dụng là “hàng dự trữ chiến lược”…
