Để thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi và điện khí LNG, góp ý sửa đổi Luật Điện Lực, chuyên gia đề xuất, cần khẳng định rõ chủ trương ưu tiên phát triển các nguồn điện này.
Dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) đang được Bộ Công Thương hoàn thiện với nhiều điều chỉnh quan trọng về phân cấp, thủ tục, cơ chế giá và thị trường điện. Những nội dung này kỳ vọng sẽ tháo gỡ các vướng mắc lâu nay trong phát triển năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi.
Theo đó, Dự thảo đã sửa đổi, bổ sung nhiều nội dung liên quan đến phát triển điện năng lượng tái tạo và năng lượng mới. Thủy điện tích năng lần đầu được bổ sung vào nhóm năng lượng tái tạo. Thẩm quyền chấp thuận chủ trương đầu tư đối với điện tái tạo và năng lượng mới được phân cấp cho UBND cấp tỉnh.
Đáng chú ý, khung pháp lý cho điện gió ngoài khơi cũng được hoàn thiện hơn, từ khảo sát, ưu đãi đầu tư đến cơ chế chia sẻ chi phí khi dự án không triển khai, mở đường cho lĩnh vực được kỳ vọng tạo đột phá trong giai đoạn tới.
Ngoài ra, Dự thảo lần đầu quy định khung pháp lý cho thị trường chứng chỉ năng lượng tái tạo (REC), tiếp cận theo cơ chế thị trường gắn với mục tiêu giảm phát thải.
Cùng với đó, một số điều kiện kinh doanh và quy định về cấp phép điện lực được bãi bỏ hoặc sửa đổi theo hướng không phát sinh thủ tục mới, đồng thời đẩy mạnh dịch vụ công trực tuyến.
Đánh giá cao những nội dung được sửa đổi, bổ sung, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, để thúc đẩy phát triển điện gió ngoài khơi và điện khí LNG, góp ý sửa đổi Luật Điện Lực, chuyên gia đề xuất, cần khẳng định rõ chủ trương ưu tiên của các nguồn điện này.
Theo TS Phan Ngọc Trung, Trưởng Ban Tư vấn Phản biện Hội Dầu khí Việt Nam, Dự thảo Luật Điện lực (sửa đổi) đã có một số điểm mới tích cực nhưng vẫn chưa làm rõ nhiều khái niệm quan trọng liên quan đến quá trình chuyển dịch năng lượng.
“Các khái niệm như điện gió ngoài khơi, nhà máy điện LNG hay nguồn điện nền cần được định nghĩa cụ thể trong luật để tạo cơ sở cho việc xây dựng các cơ chế phát triển trong giai đoạn tới. Việc làm rõ các khái niệm này không chỉ giúp thống nhất cách hiểu mà còn tạo nền tảng pháp lý cho các chính sách phát triển ngành điện”, TS Phan Ngọc Trung chia sẻ.
Góp ý cơ chế, chính sách đối với điện gió ngoài khơi, TS Phan Ngọc Trung đề xuất, cần xác định rõ đây là nguồn điện được sản xuất từ các tuabin gió đặt ngoài khơi, bao gồm cả các công trình móng cố định và móng nổi, được kết nối với hệ thống điện quốc gia.
“Việc định nghĩa rõ ràng sẽ giúp hoàn thiện cơ sở pháp lý cho việc triển khai các dự án trong tương lai”, vị chuyên gia này bày tỏ.
Bên cạnh đó, TS Phan Ngọc Trung cũng cho rằng, Luật cần khẳng định rõ chủ trương ưu tiên phát triển điện gió ngoài khơi quy mô lớn gắn với phát triển công nghiệp năng lượng biển. Việt Nam được đánh giá có tiềm năng lớn về gió ngoài khơi, vì vậy việc xây dựng chính sách phát triển lĩnh vực này sẽ góp phần khai thác hiệu quả nguồn tài nguyên biển.
Liên quan đến điện khí, TS Phan Ngọc Trung đề nghị, Dự thảo Luật cần thể hiện rõ chủ trương khuyến khích phát triển các nhà máy điện sử dụng khí thiên nhiên trong nước và khí thiên nhiên hóa lỏng nhập khẩu. Bởi, đây là những nguồn điện có khả năng vận hành linh hoạt, đóng vai trò quan trọng trong việc bảo đảm ổn định hệ thống điện khi tỷ trọng năng lượng tái tạo ngày càng tăng.
“Ngoài ra, cần khuyến khích đầu tư hạ tầng LNG, bao gồm kho cảng tiếp nhận, hệ thống tái hóa khí và các công trình trung chuyển khí phục vụ phát điện. Bởi, nếu không phát triển đồng bộ hạ tầng khí, việc triển khai các dự án điện khí LNG trong tương lai sẽ gặp nhiều khó khăn”, TS Phan Ngọc Trung chia sẻ.
Đồng quan điểm, một số chuyên gia cũng cho rằng, nếu cơ chế chính sách không được điều chỉnh hợp lý thì nhiều dự án năng lượng trong tương lai sẽ rất khó đạt hiệu quả. Bởi thực tế hiện nay, nhiều dự án điện lớn đang gặp khó khăn trong quá trình vận hành và huy động công suất. Dù đã nằm trong quy hoạch phát triển năng lượng quốc gia, nhưng khi triển khai lại vướng các rào cản về cơ chế thị trường và khả năng tiêu thụ điện.
