Bên cạnh những đề xuất từ cơ quan soạn thảo, một số ý kiến cũng cho rằng, việc sửa Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cần tạo hành lang pháp lý đủ an toàn để khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển sang mô hình doanh nghiệp.
Như đã thông tin, việc sửa đổi Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được cho có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Đảng và Nhà nước đã xác định kinh tế tư nhân là một trong những động lực quan trọng nhất của nền kinh tế theo tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Vì vậy, việc sửa đổi Luật lần này không đơn thuần là việc bổ sung thêm các chính sách hỗ trợ, mà quan trọng hơn là để chính sách thực sự đi vào cuộc sống, đến được với doanh nghiệp nhỏ và vừa, từ đó chuyển hóa thành năng lực phát triển của doanh nghiệp và của nền kinh tế.
Tại Dự thảo, liên quan đến chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi từ hộ kinh doanh, cơ quan soạn thảo đề xuất, hộ kinh doanh sau khi chuyển đổi sẽ được áp dụng cơ chế kê khai, nộp thuế và chế độ kế toán của doanh nghiệp siêu nhỏ; sử dụng các biểu mẫu, báo cáo tối giản trong thời hạn 36 tháng kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đầu.
Không chỉ có vậy, doanh nghiệp chuyển đổi được áp dụng cơ chế đóng bảo hiểm xã hội linh hoạt cho người lao động; thực hiện tích hợp, liên thông các thủ tục, kê khai và quản lý nghĩa vụ về thuế, bảo hiểm xã hội. Đồng thời được giảm mức đóng bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp thuộc trách nhiệm của doanh nghiệp trong 12 tháng đầu hoạt động.
Ngoài ra, Dự thảo cũng đề xuất, miễn lệ phí đăng ký kinh doanh, phí công bố nội dung đăng ký doanh nghiệp lần đầu; miễn phí thẩm định, phí và lệ phí cấp lần đầu đối với các giấy phép, giấy chứng nhận, chứng chỉ hành nghề liên quan đến điều kiện đầu tư kinh doanh.
Đánh giá cao những nội dung được đề xuất, tuy nhiên, bên cạnh những điểm tích cực, một số ý kiến cũng cho rằng, việc sửa Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa cần tạo hành lang pháp lý đủ an toàn để khuyến khích các hộ kinh doanh chuyển sang mô hình doanh nghiệp.
Tham gia góp ý Dự thảo Luật (sửa đổi), bà Lê Thị Yến, Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn Thuế Hà Nội cho rằng, Điều 20 của Dự thảo Luật là một trong những điểm tiến bộ quan trọng khi đã thiết kế các chính sách hỗ trợ riêng cho doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, tạo ra một “giai đoạn đệm” trước khi bước sang mô hình doanh nghiệp. Tuy nhiên, Dự thảo hiện mới tập trung hỗ trợ sau khi doanh nghiệp được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, trong khi giai đoạn khó khăn nhất lại nằm ở trước thời điểm chuyển đổi.
“Hộ kinh doanh thường băn khoăn, có nên chuyển đổi hay không, chuyển sang loại hình nào, xử lý tài sản và công nợ ra sao, hợp đồng cũ chuyển thế nào, nghĩa vụ thuế trước đây có bị rà soát lại hay không, lao động và bảo hiểm được thực hiện từ thời điểm nào”, bà Yến chia sẻ.
Đồng thời đề xuất, bổ sung chính sách hỗ trợ trước chuyển đổi, bao gồm tư vấn về mô hình doanh nghiệp, thuế, kế toán, tài sản, công nợ, hợp đồng, lao động, giấy phép, thương hiệu và các thủ tục pháp lý liên quan. Bổ sung thời gian chuyển tiếp kỹ thuật để hộ kinh doanh hoàn tất các thủ tục chuyển giao và quy định rõ các giao dịch phát sinh sau thời điểm được cấp đăng ký doanh nghiệp sẽ được ghi nhận theo pháp nhân mới.
Theo bà Yến, để quá trình chuyển đổi diễn ra thuận lợi hơn, nên nghiên cứu xây dựng gói hỗ trợ kéo dài 3 năm theo lộ trình. Trong năm đầu tiên, Nhà nước nên hỗ trợ mạnh về thuế, kế toán, hóa đơn điện tử, phần mềm quản lý và tư vấn tuân thủ. Năm thứ hai giảm dần hỗ trợ trực tiếp nhưng tăng cường tư vấn, cố vấn và cảnh báo rủi ro. Sang năm thứ ba, doanh nghiệp sẽ từng bước chuyển sang cơ chế tuân thủ như doanh nghiệp thông thường.
“Nếu muốn hộ kinh doanh bước vào vùng sáng của chính thức hóa, phải cho họ một cây cầu đủ chắc để đi qua. Chính sách chuyển đổi chỉ có thể thành công khi hộ kinh doanh thấy rằng việc lên doanh nghiệp không phải là bước nhảy vào rủi ro, mà là một quá trình được dẫn dắt, hỗ trợ và bảo vệ hợp lý”, bà Yến bày tỏ.
Đồng quan điểm, tham gia góp ý Dự thảo Luật, ông Nguyễn Hữu Thập, Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp tỉnh Tuyên Quang cũng cho rằng, hỗ trợ chuyển đổi hộ kinh doanh là nội dung then chốt của Dự thảo Luật.
“Hộ kinh doanh chỉ chuyển đổi khi họ thấy an toàn hơn, thuận lợi hơn, có lợi hơn và ít rủi ro hơn”, ông Thập bày tỏ.
Đồng thời đề nghị, bổ sung gói hỗ trợ kéo dài 36 tháng đầu cho doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, bao gồm hỗ trợ về đăng ký kinh doanh, lựa chọn loại hình doanh nghiệp, thuế, kế toán, hóa đơn điện tử, chữ ký số, bảo hiểm xã hội, lao động, pháp lý, quản trị, chuyển đổi số và kết nối thị trường.
Bên cạnh đó, cần có cơ chế hỗ trợ tuân thủ trong giai đoạn đầu. Nếu doanh nghiệp vi phạm lần đầu về thủ tục thuế, kế toán, hóa đơn, bảo hiểm, lao động hoặc điều kiện kinh doanh nhưng không có hành vi gian lận, trốn tránh nghĩa vụ hay gây hậu quả nghiêm trọng thì ưu tiên nhắc nhở, hướng dẫn khắc phục thay vì xử phạt hoặc chỉ áp dụng mức phạt thấp nhất.
