Thẩm tra Tờ trình về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản, Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đề nghị rà soát kỹ lưỡng, đánh giá tác động đầy đủ, đảm bảo thống nhất với các quy định có liên quan.
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, sáng 19/8, Quốc hội nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra về định hướng chính sách sửa đổi Luật Kinh doanh bất động sản.
Thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, trình bày Tờ trình tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh cho biết, Luật Kinh doanh bất động sản sửa đổi kế thừa các quy định còn phù hợp và sửa đổi, bổ sung theo hướng:
Thứ nhất, thể chế đầy đủ quan điểm, đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước có liên quan đến kinh doanh bất động sản, luật hóa các nghị quyết liên quan đến bất động sản đã được kiểm chứng trong thực tiễn.
Thứ hai, thực hiện phân cấp, phân quyền phù hợp với mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Thứ ba, cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện đầu tư kinh doanh, thủ tục hành chính.
Thứ tư, đẩy mạnh chuyển đổi số, tăng cường tính minh bạch, dự báo, điều tiết thị trường.
Thứ năm, rà soát, tháo gỡ khó khăn, điểm nghẽn trong thực tiễn và sửa đổi bảo đảm đồng bộ với các pháp luật liên quan.
Thứ sáu, quy định các nội dung khung mang tính nguyên tắc.
Theo Bộ trưởng, về nội dung cơ bản phân cấp, phân quyền, chỉ sửa đổi quy định về thẩm quyền quyết định cho phép chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản theo hướng chuyển thẩm quyền từ Thủ tướng Chính phủ cho UBND cấp tỉnh.
Về cắt giảm, đơn giản hóa điều kiện kinh doanh, Dự thảo đề xuất cắt giảm, đơn giản hóa 9/31 điều kiện đầu tư kinh doanh. Về cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, Dự thảo đề xuất cắt giảm 4/12 thủ tục hành chính, đơn giản hóa 7/12 thủ tục hành chính, giữ nguyên 1 thủ tục hành chính liên quan đến đăng ký cấp quyền khai thác, sử dụng dữ liệu về nhà ở và thị trường bất động sản thuộc thẩm quyền của Bộ Xây dựng.
Cùng với các nội dung đã nêu, Dự thảo cũng đề xuất các chính sách về tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn; bổ sung quy trình giao dịch bất động sản, trong đó có quy định nguyên tắc thực hiện giao dịch và khung quy trình về giao dịch bất động sản; sửa đổi các quy định về kinh doanh quyền sử dụng đất đã có hạ tầng kỹ thuật trong dự án bất động sản và chuyển nhượng dự án bất động sản; sửa đổi, bổ sung quy định về hợp đồng kinh doanh bất động sản; bổ sung cơ chế bảo đảm đối với 5% giá trị còn lại hợp đồng kinh doanh bất động sản;…
Báo cáo thẩm tra Tờ trình, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội Nguyễn Ngọc Bảo nêu rõ, về quyền mua, thuê mua phần diện tích sàn xây dựng trong công trình xây dựng của cá nhân nước ngoài, Điều 9 Dự thảo Luật bổ sung quyền mua, thuê mua phần diện tích sàn xây dựng đối với cá nhân nước ngoài. Ủy ban Kinh tế và Tài chính nhận thấy, về mặt pháp lý, mặc dù giao dịch không kèm theo quyền sử dụng đất đối với phần diện tích sàn xây dựng, không kèm theo quyền sử dụng đất chung, nhưng việc sở hữu phần diện tích sàn xây dựng thực tế vẫn không tách rời việc sử dụng đất thực tế.
Do đó, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị tiếp tục nghiên cứu, rà soát kỹ lưỡng, đánh giá tác động đầy đủ và hết sức thận trọng, bảo đảm quán triệt đầy đủ các quan điểm, định hướng có liên quan tại Nghị quyết số 21-NQ/TW vừa được ban hành, hoàn thiện quy định để bảo đảm điều kiện “không gắn với chuyển quyền sử dụng đất”; bảo đảm quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội và tuân thủ quy hoạch, thống nhất với quy định có liên quan tại Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổi).
Về cơ chế đối với dự án bất động sản thực hiện trên quỹ đất thanh toán dự án BT, Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị hoàn thiện nội dung này đồng bộ cùng với pháp luật về đất đai và pháp luật PPP; chỉ quy định mang tính nguyên tắc tại Luật Kinh doanh bất động sản và dẫn chiếu sang pháp luật PPP; tránh xử lý riêng rẽ các vấn đề cụ thể tại các luật khác nhau, khó khăn trong việc bảo đảm tính tổng thể của chính sách đối với dự án BT.
Về chuyển nhượng toàn bộ hoặc một phần dự án bất động sản, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị, tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện khoản 4 Điều 30, đáp ứng đầy đủ yêu cầu tại Kết luận số 151/KL-UBTVQH16 về việc nghiên cứu, lấy ý kiến đối tượng chịu sự tác động, đánh giá đầy đủ tác động của chính sách liên quan; bảo đảm phù hợp với thực tiễn, tạo cơ chế khơi thông nguồn lực triển khai thực hiện các dự án đối với trường hợp chủ đầu tư dự án không còn nhu cầu hoặc năng lực triển khai dự án muốn chuyển nhượng dự án mà không có khả năng hoàn thành nghĩa vụ tài chính về đất đai, đồng thời, có quy định chặt chẽ về phương thức bảo đảm việc thực hiện nghĩa vụ tài chính với Nhà nước và cam kết triển khai dự án của bên nhận chuyển nhượng.
Đồng thời, tiếp tục rà soát khoản 1 Điều 31 bảo đảm đồng bộ với khoản 7 Điều 51 Luật Đầu tư, xác định rõ trường hợp thực hiện thủ tục chuyển nhượng dự án theo Luật Đầu tư và theo Luật Kinh doanh bất động sản, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ, phù hợp với thuyết minh của Chính phủ khi sửa đổi Luật Đầu tư tại Báo cáo số 1189/BC-CP ngày 08/12/2025 của Chính phủ, không dẫn đến cách hiểu khác nhau về mục tiêu của quy định. Thủ tục chuyển nhượng dự án, điều chỉnh nhà đầu tư và đăng ký biến động đất đai cần được thiết kế theo nguyên tắc một đầu mối, một bộ hồ sơ dùng chung và một lần kiểm tra cùng điều kiện…
.jpg "Bất động sản phía Nam: Khơi thông nghẽn pháp lý và vốn")
