Thống nhất với định hướng của Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), tuy nhiên, để tạo thuận lợi cho quá trình áp dụng thực hiện, nhiều ý kiến cho rằng, cần cân nhắc làm rõ một số khái niệm.
Trước những yêu cầu thực tế cấp bách, Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) được xây dựng theo hướng tinh gọn, chỉ quy định những nội dung mang tính nguyên tắc, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền và cải cách thủ tục hành chính.
Dự thảo Luật (sửa đổi) được xây dựng gồm 13 Chương, 140 Điều, giảm 58 Điều, tương đương khoảng 30% so với Luật Nhà ở hiện hành.
Một trong những điểm đổi mới đáng chú ý là định hướng chuyển từ ưu tiên phát triển nhà ở để bán sang khuyến khích phát triển nhà ở cho thuê thông qua các cơ chế, chính sách ưu đãi nhằm thu hút các thành phần kinh tế tham gia đầu tư.
Bên cạnh đó, Dự thảo cũng hoàn thiện hệ thống chính sách đối với bốn nhóm nhà ở gồm: nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách; đồng thời bổ sung một số khái niệm mới như: “nhà ở thương mại giá phù hợp”, “nhà có mục đích lưu trú” để đáp ứng yêu cầu quản lý và thực tiễn phát triển của thị trường.
Liên quan đến cải cách hành chính, Dự thảo Luật (sửa đổi) tiếp tục đẩy mạnh phân cấp cho địa phương. Trong tổng số các thủ tục hành chính, chỉ còn một thủ tục thuộc thẩm quyền cấp Bộ, còn lại giao địa phương thực hiện.
Đồng thời bãi bỏ ba thủ tục hành chính không còn phù hợp, trong đó có thủ tục thẩm định giá bán nhà ở xã hội, và đơn giản hóa 21 thủ tục khác thông qua việc khai thác dữ liệu từ các cơ sở dữ liệu quốc gia, góp phần giảm chi phí, thời gian và nâng cao hiệu quả quản lý Nhà nước.
Thống nhất với định hướng của Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), tuy nhiên, để tạo thuận lợi cho quá trình áp dụng thực hiện, nhiều ý kiến cho rằng, cần cân nhắc làm rõ một số khái niệm.
Tham gia góp ý tại Hội thảo lấy ý kiến góp ý đối với Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) do Bộ Xây dựng tổ chức vừa qua, ông Nguyễn Văn Đính, Phó chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA) bày tỏ thống nhất với định hướng của Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi), đặc biệt trong việc phát triển nhà ở giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân, trong đó có nhà ở cho thuê.
Theo ông Đính, Dự thảo đã phân loại nhà ở thành các nhóm lớn, nhưng để tránh chồng chéo và để thuận tiện nên làm rõ ranh giới và khái niệm: thương mại; thương mại giá phù hợp; nhà ở cho thuê; nhà ở có mục đích lưu trú...
Cụ thể, đối với nhà ở thương mại giá phù hợp, ông Đính cho rằng, cần xây dựng giá trên các tiêu chí: thu nhập bình quân; khả năng vay an toàn; tổng giá trị tiền căn; tỷ lệ chi phí trên thu nhập.
Đối với nhà ở cho thuê, ủng hộ định hướng cho thuê dài hạn, nhất là tại các đô thị, vùng kinh tế phát triển... nhưng theo vị chuyên gia này, cần phải có cơ chế vận hành chuyên nghiệp.
Tham gia góp ý Dự thảo, đại diện Công ty CP Him Lam cho rằng, trong Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) có quy định về nhà cho thuê nhưng các nội dung liên quan đến khu vực tư nhân chưa rõ ràng.
Do đó, doanh nghiệp kiến nghị bổ sung quy định phù hợp hơn trong quá trình thực thi, giúp doanh nghiệp có cơ sở thực hiện, tạo thuận lợi cho địa phương phát triển nhà ở.
Đồng quan điểm, một số ý kiến cũng cho hay, để chính sách đi vào cuộc sống, cần cụ thể cơ chế chính sách của Nhà nước, đáp ứng tiêu chí khi xây dựng nhà ở thương mại giá phù hợp. Bên cạnh đó, cần phân biệt nhà ở thương mại để bán và nhà lưu trú cho công nhân thuê trong khu công nghiệp. Cần quy định rõ tiêu chuẩn, điều kiện và tiêu chí kỹ thuật nhằm tạo cơ sở pháp lý thống nhất cho các địa phương trong quá trình thẩm định, phê duyệt dự án.
Ngoài vấn đề đã nêu, các ý kiến này cũng đề nghị làm rõ hơn các cơ chế ưu đãi về đất đai, đầu tư, tài chính để khuyến khích doanh nghiệp tham gia phát triển nhà ở xã hội và nhà ở thương mại có giá phù hợp.
Được biết, theo dự kiến Dự thảo Luật Nhà ở (sửa đổi) sẽ được trình Quốc hội xem xét, thông qua tại Kỳ họp thứ 2 vào tháng 10/2026.
