Góp ý sửa Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật, đại biểu cho rằng, việc đổi mới trong không chỉ là bổ sung thêm các hình thức, các phương thức, công cụ mới, mà quan trọng hơn là phải đổi mới cách tiếp cận của Luật.
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội khóa XVI, tại phiên họp sáng nay 04/8, các đại biểu Thảo luận ở tổ về: Dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt; Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 09 luật về quân sự, quốc phòng; Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi).
Tham gia góp ý Dự án Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật (sửa đổi) tại Tổ 1, đại biểu Nguyễn Phương Thủy, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội bày tỏ, sau gần 15 năm thi hành, Luật đã tạo cơ sở pháp lý quan trọng để triển khai công tác phổ biến giáo dục pháp luật trên phạm vi cả nước, góp phần nâng cao nhận thức pháp luật của cán bộ, công chức, viên chức và của toàn xã hội; nâng cao năng lực, hiệu quả quản lý nhà nước và xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa.
Đồng thời, đánh giá cao Ban soạn thảo đã nghiêm túc tổng kết thực tiễn thi hành Luật, nghiên cứu tiếp thu nhiều quan điểm, yêu cầu đổi mới của Đảng về xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật quyền xã hội chủ nghĩa, về đổi mới công tác xây dựng, triển khai pháp luật và chuyển đổi số quốc gia. Dự thảo đã bổ sung nhiều nội dung mới như truyền thông chính sách, ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, đa dạng hóa các hình thức phổ biến giáo dục pháp luật và hoàn thiện hơn trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức tham gia vào công tác này.
Tuy nhiên, theo đại biểu, việc đổi mới không chỉ là bổ sung thêm các hình thức, các phương thức, công cụ mới, mà quan trọng hơn là phải đổi mới cách tiếp cận của Luật.
“Khi Luật hiện hành được ban hành vào năm 2012, hoạt động phổ biến giáo dục pháp luật lúc đó chủ yếu được thực hiện thông qua các hội nghị, các lớp tập huấn, thông qua việc biên soạn và phổ biến các tài liệu tuyên truyền, cũng như tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng như đài, báo, phát thanh, truyền hình.
Mô hình đó phù hợp với điều kiện của thời điểm năm 2012 khi Nhà nước đóng vai trò chủ đạo và cụ thể trong việc cung cấp các thông tin pháp luật cho người dân. Nhưng hiện nay, bối cảnh đã thay đổi căn bản. Người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin chủ yếu trên môi trường kỹ thuật số, sử dụng các công cụ tìm kiếm, mạng xã hội, các nền tảng số và nhiều ứng dụng trí tuệ nhân tạo để giúp tìm hiểu pháp luật.
Nhu cầu của họ cũng không còn chỉ là nghe phổ biến một cách đại trà, mà cần tiếp cận đúng quy định của pháp luật, đúng thời điểm, đúng nhu cầu với những hình thức thuận tiện nhất để có thể giải quyết được các vấn đề phát sinh hàng ngày trong cuộc sống và trong hoạt động sản xuất kinh doanh”, đại biểu chia sẻ.
Theo đại biểu, trong bối cảnh đó, Dự thảo Luật cần thay đổi tư duy và cách tiếp cận. Thay vì tiếp cận từ góc độ Nhà nước tổ chức phổ biến pháp luật như luật hiện hành, thì cần chuyển mạnh sang tư duy kiến tạo để người dân, doanh nghiệp chủ động tiếp cận, khai thác, sử dụng và tuân thủ pháp luật trên cơ sở dữ liệu và nền tảng số.
Do vậy, đại biểu đề nghị cập nhật và hoàn thiện mục tiêu của Luật theo hướng phát triển năng lực tiếp cận và sử dụng pháp luật của người dân, bổ sung vào Điều 3 chính sách Nhà nước bảo đảm quyền và nâng cao năng lực tiếp cận pháp luật của người dân trong bối cảnh chuyển đổi số; đổi mới căn bản phương thức phổ biến giáo dục pháp luật trong môi trường số, chuyển từ mô hình tuyên truyền đại trà sang mô hình cung cấp thông tin pháp luật sát với nhu cầu và đối tượng; hoàn thiện cơ chế xã hội hóa công tác phổ biến giáo dục pháp luật theo hướng chuyển từ mô hình “Nhà nước thực hiện” sang “Nhà nước kiến tạo và toàn xã hội tham gia”.
Đồng quan điểm, tham gia góp ý, đại biểu Tạ Đình Thi, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Hà Nội cũng cho rằng, trong bối cảnh Nghị quyết 57-NQ/TW của Bộ Chính trị xác định hạ tầng, thể chế, sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là đột phá quan trọng hàng đầu. Trong khi đó, Dự thảo Luật vẫn còn những khoảng trống cần phải tiếp tục rà soát, bổ sung và hoàn thiện hơn nữa để khoa học và công nghệ thực sự là đòn bẩy tạo sự đột phá trong công tác phổ biến giáo dục pháp luật và truyền thông chính sách trong giai đoạn hiện nay.
Theo đại biểu, Dự thảo Luật Phổ biến, giáo dục pháp luật là một trong những dự án luật rất quan trọng và có ý nghĩa chiến lược, tạo nền tảng pháp lý để đưa chính sách pháp luật đi vào cuộc sống. Vì vậy, Dự thảo Luật cần được hoàn thiện một cách toàn diện và đầy đủ tinh thần Nghị quyết 57-NQ/TW, cũng như là góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và văn hóa tuân thủ pháp luật trong giai đoạn phát triển mới của đất nước.
